Kryzys carry trade na jenie w 2026: Jak zmienność stóp procentowych w USA wywołała historyczne odwrócenie

Fundusze lewarowane zwiększyły swoje krótkie pozycje na jenie do ponad 115 000 kontraktów do czerwca 2026 roku, co stanowiło najwyższy poziom od dziewięciu lat, obstawiając dalszy spadek jena . Jen przebił poziom 162 jenów za dolara 30 czerwca 2026 roku – poziom nieobservowany od grudnia 1986 roku – a w lipcu osiągnął 163+ .

Co krytyczne, analitycy z coinunited.io argumentowali, że to szok wzrostowy w USA – a nie tylko podwyżki stóp BOJ – będzie głównym katalizatorem załamania carry trade, ponieważ gwałtowny spadek rentowności amerykańskich obligacji zniwelowałby różnicę stóp procentowych i wymusił gwałtowne odwrócenie pozycji .

Historia interwencji w 2026 roku

Początkowe wysiłki Japonii w obronie jena okazały się niewystarczające. W czerwcu 2026 roku Japonia wydała około 73 miliardów dolarów na interwencję polegającą na zakupie jenów, a BOJ podniósł stopy procentowe, ale jen pozostał blisko poziomu 160 za dolara. Interwencja nie powiodła się, ponieważ szeroka różnica stóp między USA a Japonią, duże pozycje carry trade oraz proinflacyjne stanowisko premier Sanae Takaichi wciąż ciążyły na walucie .

Punkt zwrotny nastąpił 1 sierpnia 2026 roku, kiedy amerykański Departament Skarbu kupił jeny – Federal Reserve Bank of New York sprzedawał euro za jeny w imieniu Waszyngtonu – co było pierwszą amerykańską interwencją zakupu jenów wraz z Tokio od ponad dekady . Prezydent Trump potwierdził zaangażowanie Departamentu Skarbu . Wspólne działanie było pierwszym od 2011 roku (a jeśli chodzi o zakup jenów, to od 1998 roku) .

Wpływ na rynek był natychmiastowy: jen umocnił się z powyżej 163 do około 156,5 jenów za dolara, zyskując ponad 4% . Japońskie Ministerstwo Finansów oświadczyło, że „nie zawaha się” przeprowadzić dalszych wspólnych interwencji . Były urzędnik BOJ, Atsushi Takeuchi, stwierdził, że Japonia i USA „z pewnością” ponownie interweniują, jeśli jen wznowi trend spadkowy, zauważając, że Japonia ma teraz „niewiele ograniczeń” w interweniowaniu przy wsparciu USA .

Szerszy wpływ na rynki wschodzące

Pomimo dramatycznego ruchu jena, carry trade na rynkach wschodzących wykazały zaskakującą odporność. Indeks Bloomberg EM FX Carry Risk Premia spadł tylko o około 1% od czasu wspólnego działania, mniej więcej tyle samo, co podobny benchmark dla głównych walut . To daleko od 4% spadku miary carry dla rynków wschodzących w sierpniu 2024 roku, kiedy gwałtowne umocnienie jena wstrząsnęło globalnymi rynkami . Raport Bloomberga zauważa, że carry trade na rynkach wschodzących „wykazują odporność” nawet po osłabieniu strategii finansowanej jenem .

Jednak wpływ nie był jednolity. Zagraniczni inwestorzy portfelowi (FPI) wycofali znaczny kapitał z rynków indyjskich w związku z odwróceniem carry trade. FPI wycofali około 1,92 lakh crore rupii (ok. 23 mld USD) z indyjskich akcji do początku maja 2026 roku, przewyższając cały odpływ z roku budżetowego 2025 w ciągu zaledwie czterech miesięcy .

Odwrócenie pozycji zwiększyło również ryzyko refinansowania dla krajów takich jak Brazylia i Turcja, a także dla firm posiadających dług denominowany w jenach . Meksykańskie peso osłabiło się o 1,2% w stosunku do dolara, gdy BOJ podniósł stopy do 0,75% w grudniu 2025 roku, sygnalizując natychmiastowy stres na rynkach wschodzących . Indonezyjska rupia i tajski baht – obie silnie eksponowane na finansowanie w jenach – również znalazły się pod presją .

Na poziomie strukturalnym RCK Analytics opisuje odwrócenie carry trade jako „nie korektę taktyczną, ale strukturalną przecenę płynności, dźwigni finansowej i globalnego kosztu kapitału” z bezpośrednimi implikacjami dla rynków obligacji i przepływów kapitału transgranicznego .

Perspektywy kluczowych analityków

Opinie na temat carry trade znacznie się różniły wśród czołowych analityków w 2026 roku:

• BCA Research (luty 2026) określił carry trade na jenie jako „tykającą bombę zegarową”, ostrzegając, że popularna strategia funduszy hedgingowych jest podatna na masowe odwrócenie, a ryzyko załamania podobnego do tego z lat 2008, 2015 i 2020 jest wysokie .
• Goldman Sachs (lipiec 2026) zajął przeciwne stanowisko, twierdząc, że carry trade ma „najbardziej atrakcyjne tło makro od ponad dwóch dekad” w przypadku walut G10, a warunki dla tej strategii pozostają korzystne. Goldman faworyzował finansowanie tych transakcji jenem, frankiem szwajcarskim lub euro .
• Mohamed El-Erian (czerwiec 2026) zauważył, że podwyżka stóp BOJ do 1% – najwyższego poziomu od 31 lat – pozostawiła jena „uparcie niezmienionym na poziomie około 160 jenów za dolara”, co dowodzi, że sama polityka pieniężna nie jest w stanie odwrócić słabości jena bez współpracy USA .
• Tan Teck Leng, UBS (kwiecień 2026) ostrzegł, że jeśli prezes BOJ Ueda zajmie gołębie stanowisko pomimo rosnącego ryzyka inflacyjnego, jen może ponownie przebić poziom 160, wskrzeszając ryzyko odwrócenia .
• Atsushi Takeuchi, były urzędnik BOJ (sierpień 2026) stwierdził, że wspólna interwencja USA i Japonii oznacza nową erę, a Japonia ma teraz „niewiele ograniczeń” w interweniowaniu przy wsparciu USA .