Kuba pogrążona w ciemności: szósta ogólnokrajowa awaria sieci w 2026 roku

To oparty na dowodach obraz tego, jak kryzys zmienił codzienne życie, co go spowodowało, jak wygląda międzynarodowa pomoc i w jakim stopniu załamała się turystyka.

Codzienność: ciemność, upał, głód i upadek usług publicznych

Awaria z 3 sierpnia była ostatnią z serii. Blackouty trwają zwykle 12–20 godzin, a kaskadowe awarie dotykają każdego aspektu życia:

• Woda: Pompy elektryczne nie działają, odcinając milionom ludzi dostęp do bieżącej wody na długie okresy.
• Żywność i leki: Lodówki nie chłodzą, psuje się jedzenie i niszczeją leki wrażliwe na temperaturę. Brak paliwa paraliżuje transport i dystrybucję.
• Usługi publiczne: Szkoły, przychodnie i żłobki mają nieregularny prąd. Chińskie systemy solarne są instalowane właśnie po to, by utrzymać działanie punktów zdrowia i oddziałów banków .
• Protesty: W maju w Hawanie wybuchły masowe protesty przeciwko ciągłym blackoutom i brakom towarów .

Kryzys energetyczny to nie tylko problem z prądem – to połączony kryzys wody, żywności, zdrowia i stabilności społecznej.

Główne przyczyny: idealna burza

1. Amerykańskie embargo na ropę (styczeń 2026): Prezydent Trump wprowadził embargo paliwowe, które wstrzymało dostawy wenezuelskiej ropy na Kubę, odcinając główne źródło paliwa . USA zablokowały też inne dostawy od pośredników.
2. Wieloletnie sankcje USA: Długotrwałe embargo uniemożliwiło Kubie utrzymanie infrastruktury energetycznej, import części zamiennych i dostęp do międzynarodowych kredytów na modernizację sieci .
3. Zniszczona sieć: Elektrownie cieplne na Kubie są stare i słabo utrzymane. Awaria kluczowej linii przesyłowej w grudniu 2025 roku zerwała połączenie między Hawaną a głównymi elektrowniami w Matanzas – system nigdy się nie podniósł .
4. Utrata wenezuelskiego paliwa: Odcięcie subsydiowanej wenezuelskiej ropy (pod naciskiem USA) było ostatecznym ciosem, który wyczerpał rezerwy Kuby. Do 14 maja 2026 rząd ogłosił, że wszystkie zapasy paliwa się skończyły .

Pomoc międzynarodowa: Chiny wkraczają, Rosja się wstrzymuje

Chiny dostarczyły drugą partię 5000 systemów fotowoltaicznych 7 sierpnia 2026 w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku . Są one przeznaczone dla odizolowanych domów wiejskich, ośrodków zdrowia, żłobków i oddziałów banków we wszystkich 169 gminach . Udział energii słonecznej w produkcji energii elektrycznej na Kubie potroił się w ciągu roku do ponad 20% – napędzany chińskim sprzętem i inwestycjami . W sumie Chiny przekazały 10 000 zestawów solarnych, 80 milionów dolarów pomocy nadzwyczajnej i 60 000 ton ryżu .

Rosja udzieliła tylko warunkowego wsparcia. Rosja publicznie określiła Kubę jako „niewypłacalnego partnera” i nie zobowiązała się do nowej, dużej pomocy energetycznej ani paliwowej – to znacząca zmiana w stosunku do tradycyjnej roli Rosji jako sojusznika politycznego i gospodarczego.

Stany Zjednoczone zezwalają na ograniczony eksport paliwa do prywatnych nabywców, ale embargo w dużej mierze blokuje komercyjne dostawy paliwa do państwowego sektora Kuby, który kontroluje większość gospodarki. Tworzy to wąski, legalny kanał, który w niewielkim stopniu łagodzi narodowy niedobór.

Katastrofa turystyki: spadek o 58,4%, 73% hoteli zamkniętych

Liczby potwierdzają katastrofalne załamanie:

• Spadek o 58,4% liczby przyjazdów międzynarodowych w okresie styczeń–maj 2026 w porównaniu z tym samym okresem 2025 – zaledwie 359 491 odwiedzających wobec ponad 865 000 .
• 73% hoteli zamkniętych pod koniec lipca, 25 000 pracowników branży hotelarskiej wysłano na przymusowe urlopy .
• Obłożenie pokoi na poziomie 12,9% – poziom niemal całkowitego paraliżu, o którym mówił premier .
• Główne sieci (hiszpańska Meliá i Iberostar) ograniczyły działalność; kanadyjska Blue Diamond całkowicie wycofała się z wyspy .
• Wiele rządów, w tym Kanady, Wielkiej Brytanii i innych, wydało ostrzeżenia dla podróżnych przed wszelkimi niekoniecznymi wyjazdami na Kubę z powodu blackoutów, braków paliwa i zawodności usług medycznych.

Premier przyznał, że turystyka została doprowadzona do „niemal całkowitego paraliżu” przez sankcje i kryzys energetyczny .

Co dalej?

Kryzys energetyczny Kuby nie ma szybkiego rozwiązania. Sieć jest krucha, paliwa brak, a wsparcie międzynarodowe jest nierówne. Pomoc solarna Chin stanowi koło ratunkowe dla kluczowych usług, ale nie zastąpi 100 000 baryłek ropy dziennie, których wyspa potrzebuje, by utrzymać światło. Dopóki nie nastąpi polityczny lub logistyczny przełom, który przywróci dostawy paliwa, blackouty – i ich kaskadowe skutki dla ludzi – będą trwać.