NASA ocaliła naukę Voyagera 2 dzięki manewrowi „Big Bang”

Jak udało się znaleźć dodatkową energię?

Wiele grzałek Voyagera 2 zaprojektowano tak, aby ogrzewały całe podsystemy, również te, które nie są już niezbędne do prowadzenia badań. Inżynierowie odłączyli więc grzałki obsługujące mniej ważne elementy, a dla krytycznych podzespołów wykorzystali alternatywne grzałki o niższym poborze mocy.

Dzięki temu odzyskali wystarczający zapas energii, by nie wyłączać kolejnego instrumentu naukowego. Bez tej operacji przed końcem 2026 roku trzeba byłoby wyłączyć trzeci z trzech nadal działających instrumentów .

Efekt jest konkretny: wszystkie trzy pozostałe instrumenty Voyagera 2 mogą pracować co najmniej przez kolejny rok — mniej więcej do połowy 2027 roku lub dłużej . To nie oznacza końca problemów z zasilaniem, ale odsuwa następną redukcję możliwości sondy.

Jakie instrumenty udało się zachować?

Po wcześniejszych wyłączeniach związanych z oszczędzaniem energii Voyager 2 nadal prowadzi pomiary za pomocą trzech urządzeń:

1. Magnetometr (MAG) — mierzy pola magnetyczne w przestrzeni międzygwiezdnej.
2. Plasma Wave Subsystem (PWS) — wykrywa fale plazmowe, czyli zaburzenia rozchodzące się w naładowanym gazie między gwiazdami.
3. Cosmic Ray Subsystem (CRS) — rejestruje cząstki promieniowania kosmicznego pochodzące spoza Układu Słonecznego.

Razem tworzą jedyną działającą w przestrzeni międzygwiezdnej sieć czujników wykonujących pomiary in situ, czyli bezpośrednio w badanym środowisku. Obecnie nie ma finansowanej ani zaplanowanej misji, która mogłaby ją zastąpić .

Dlaczego operacja była tak ryzykowna?

„Big Bang” był manewrem typu „jeden strzał”. Polecenia wysłane do sondy nie dają się cofnąć, a zespół nie mógł obserwować operacji w czasie rzeczywistym .

• Opóźnienie komunikacji. Sygnał z poleceniem potrzebował około 17 godzin, by dotrzeć do Voyagera 2. Na odpowiedź sonda wysyłała kolejne 17 godzin. Gdyby coś poszło nie tak, inżynierowie musieliby czekać ponad dobę na potwierdzenie, zanim mogliby zareagować .
• Ryzyko termiczne. Wyłączenie grzałek w 49-letniej sondzie znajdującej się w bardzo zimnym środowisku mogło doprowadzić do nieodwracalnego zamarznięcia i uszkodzenia kluczowych podzespołów. Wszystko zależało od tego, czy mniej energochłonne zamienniki utrzymają bezpieczne temperatury .
• Ryzyko uruchomienia automatycznych zabezpieczeń. Pokładowe procedury ochronne mogły wykryć anomalię i samoczynnie wyłączyć więcej systemów, niż planowano. Taki scenariusz przyspieszyłby koniec misji .

Zanim wysłano ostateczne polecenie, zespół przez miesiące modelował działanie sondy i testował kolejne warianty procedury . Samą rekonfigurację przeprowadzono 9 lipca: wyłączono dwie dedykowane grzałki oraz cyfrowy rejestrator taśmowy .

Co dalej z Voyagerem 1?

Podobna walka o energię trwa już na pokładzie Voyagera 1. 17 kwietnia 2026 roku inżynierowie z JPL wyłączyli jego instrument Low-Energy Charged Particle (LECP), aby zyskać około roku dodatkowego czasu . Sonda ma obecnie trzy działające instrumenty: magnetometr, system fal plazmowych i detektor promieni kosmicznych.

Koncepcja „Big Bang” od początku była przygotowywana z myślą o obu Voyagerach . Udana próba na Voyagerze 2 dostarczyła NASA ważnych informacji przed przeprowadzeniem podobnej operacji na Voyagerze 1 .

Na razie nie ogłoszono dokładnej daty. Zespół musi uwzględnić, że Voyager 1 ma mniejszy i mniej przewidywalny zapas mocy niż jego bliźniacza sonda. Oznacza to konieczność dodatkowego modelowania oraz możliwego dostosowania sekwencji poleceń .

Wyłączenie LECP dało inżynierom mniej więcej rok na dopracowanie planu. Jeśli rekonfiguracja Voyagera 1 zakończy się powodzeniem, jego trzy pozostałe instrumenty również będą mogły działać co najmniej przez kolejny rok poza obecnie przewidywanym terminem. W najlepszym scenariuszu oba Voyagery będą więc zbierać dane z przestrzeni międzygwiezdnej jeszcze głębiej w latach 30. XXI wieku .