Ebola w DRK w 2026 roku: druga największa epidemia w historii

Liczba zakażeń wzrosła o około 1000 przypadków w ciągu zaledwie 10 dni między połową a końcem lipca . W ostatnim pełnym tygodniu sprawozdawczym (tydzień epidemiologiczny 30) odnotowano najwyższe dotychczas tygodniowe liczby zgłoszonych przypadków (567) i zgonów (296) .

Bezprecedensowe tempo: 14 tygodni do historycznej epidemii

Epidemia została oficjalnie ogłoszona 15 maja 2026 roku w prowincji Ituri, po tym jak testy laboratoryjne w Narodowym Instytucie Badań Biomedycznych w Kinszasie potwierdziły szczep Bundibugyo . W ciągu około 14 tygodni stała się drugą największą epidemią Ebola w historii – tempo, które eksperci ds. zdrowia publicznego określają jako bezprecedensowe .

To szybkie tempo jest szczególnie niepokojące, ponieważ nie istnieje zatwierdzona szczepionka ani leki dla wirusa Bundibugyo . Poprzednie duże epidemie Ebola, w tym ta z lat 2014–2016 w Afryce Zachodniej, były wywoływane przez ebolawirusa Zair, na który opracowano skuteczne szczepionki (np. Ervebo) i terapie. Szczep Bundibugyo nigdy nie był przedmiotem licencjonowanych środków zaradczych.

Niewidzialne rozprzestrzenianie: 80% nowych przypadków ma nieznane źródło

Być może najbardziej niepokojącym wskaźnikiem tego, jak bardzo epidemia przerosła wysiłki mające na celu jej powstrzymanie, jest załamanie systemu śledzenia kontaktów. Urzędnicy WHO stwierdzili, że 80% nowych przypadków Ebola we wschodniej DRK pochodzi z nieznanych łańcuchów transmisji i nie ma żadnego związku ze znanymi pacjentami .

W połowie lipca dr Chikwe Ihekweazu, dyrektor wykonawczy WHO ds. sytuacji kryzysowych w dziedzinie zdrowia, ostrzegł, że prawdziwa skala epidemii może być dwa do czterech razy większa niż sugerują oficjalne dane . Dyrektor generalny Africa CDC, Jean Kaseya, powiedział na początku sierpnia, że prawie 70% nowych zakażeń pojawia się poza znanymi listami kontaktów, co jest oznaką powszechnej transmisji w społecznościach, której standardowe środki powstrzymywania nie są w stanie wykryć .

„Epidemia rozprzestrzenia się szybciej niż reakcja” – powiedział Kaseya, zauważając, że centra leczenia były już w punkcie nasycenia na początku lipca .

WHO przyznaje, że reakcja jest przytłoczona

16 lipca 2026 roku dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus przyznał, że epidemia „nadal się rozszerza pomimo ogromnych wysiłków” i że intensywna transmisja w prowincji Ituri przewyższa możliwości reagowania . Stwierdził wprost, że sama reakcja jest „przytłoczona”, a wirus „nadal przewyższa wysiłki w zakresie reagowania” .

Pomimo znacznego zwiększenia skali – pojemność leczenia przekraczająca 800 łóżek, rozszerzenie z 1 do 16 laboratoriów i przeszkolenie ponad 21 000 pracowników społecznych – przepaść między reakcją a potrzebami pozostaje ogromna . Dr Rose Belizaire, szefowa WHO ds. reagowania kryzysowego w Afryce, powiedziała pod koniec czerwca, że reakcja jest na poziomie „około trzech lub czterech” w skali od zera do dziesięciu .

Epicentrum kryzysu: prowincja Ituri

Epidemia koncentruje się w prowincji Ituri w północno-wschodniej DRK, która odpowiada za prawie 90% wszystkich przypadków . Region ten stwarza nadzwyczajne wyzwania, które potęgują epidemię:

• Konflikt zbrojny i niedostępny teren: Aktywny konflikt zbrojny w regionie poważnie utrudnia dostęp do dotkniętych obszarów. Pracownicy służby zdrowia padają ofiarą śmiertelnych ataków ze strony podejrzliwych społeczności i chronicznych braków w dostawach .
• Ponad 100 zakażonych pracowników służby zdrowia: Epidemia odbiła się poważnym piętnem na ludziach, których zadaniem jest jej powstrzymanie. Ponad 100 pracowników służby zdrowia zostało zakażonych .
• Niewypłacone pensje i strajki: Pracownicy służby zdrowia w epicentrum epidemii nie otrzymują wynagrodzenia od czasu ogłoszenia epidemii 15 maja . Lekarze w Szpitalu Ogólnym w Bunia i innych placówkach strajkowali z powodu niewypłaconych pensji i nieodpowiednich warunków pracy, blokując dostęp do centrów leczenia . Jak powiedział AFP jeden z lekarzy: „Leczymy pacjentów z Ebola bez wynagrodzenia od 15 maja. Robimy to nadal, bo taka jest nasza przysięga, ale pracujemy w bardzo trudnych warunkach” .

Dwie trzecie zgonów ma miejsce wśród społeczności, wśród osób, które nigdy nie otrzymały opieki w placówce medycznej . Oznacza to, że wirus rozprzestrzenia się poprzez niebezpieczne praktyki pogrzebowe, ponieważ ciała zmarłych pacjentów z Ebola są wysoce zakaźne.

Co się robi: możliwości reagowania a potrzeby

Międzynarodowa reakcja była znacząca, ale niewystarczająca. Kluczowe wskaźniki wydajności obejmują:

• Wydajność laboratoryjna: Rozszerzona z 1 do 16 laboratoriów, z możliwością przetwarzania prawie 1000 próbek dziennie .
• Łóżka szpitalne: Dostępnych jest obecnie ponad 800 łóżek, ale centra były już w punkcie nasycenia na początku lipca . Pod koniec lipca 807 pacjentów nadal przebywało w izolacji lub w szpitalu .
• Śledzenie kontaktów: Tylko około jeden na osiem potencjalnych kontaktów (mniej niż 18 000 z szacowanych 135 000) został zidentyfikowany na liście kontaktów, według raportu CNN .

Africa CDC uruchomiło wspólną koordynację reagowania z WHO, ale charakter tej epidemii – napędzany transmisją w społeczności w strefie konfliktu, bez środków medycznych – powoduje, że konwencjonalne strategie powstrzymywania zawodzą.

Ryzyko dla Polski i innych krajów

Dla ogółu społeczeństwa ryzyko sprowadzenia wirusa jest obecnie uważane za niskie, według CDC . Modelowanie sugeruje, że prawdopodobieństwo importu Ebola do Stanów Zjednoczonych jest obecnie niskie, a nawet jeśli doszłoby do importu, ryzyko trwałej transmisji wtórnej w USA jest również niskie ze względu na siłę amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej . CDC wydało jednak ostrzeżenie zdrowotne (HAN) dla klinicystów i praktyków zdrowia publicznego . Jeden przypadek związany z epidemią – obywatel USA, który leczył pacjentów w DRK – został zgłoszony w maju . Od tego czasu nie zgłoszono żadnych innych przypadków w USA .

Podsumowanie

Epidemia Ebola w DRK w 2026 roku rozprzestrzenia się szybciej niż jakakolwiek epidemia Ebola w historii, napędzana przez szczep, na który nie istnieją żadne środki medyczne, rozwijający się w strefie konfliktu, gdzie pracownicy służby zdrowia nie otrzymują wynagrodzenia, a reakcja jest przytłoczona. Oficjalna liczba przypadków – 3605 – może stanowić jedynie ułamek prawdziwej epidemii, która – według modeli WHO – może być dwa do czterech razy większa. Bez szczepionki, bez dedykowanych terapii i przy już nasyconej reakcji, okno na powstrzymanie epidemii zamyka się.