Jak szok naftowy wywołany wojną w Iranie w 2026 r. „po cichu” napompował zyski producentów biopaliw i zmienił globalny popyt

Amerykańskie giganty rolne odnotowały wzrost zysków bezpośrednio związany z lepszą ekonomiką biopaliw w czasie kryzysu . ExxonMobil i Chevron również poinformowały o dużych wzrostach zysków rafineryjnych w drugim kwartale, ponieważ malejące zapasy paliw i ograniczony eksport przełożyły się na wyższe marże .

Należy jednak podkreślić, że poprawa ta jest uzależniona od czasu trwania kryzysu. Analitycy z ResourceWise ostrzegają, że krótkoterminowe skoki cen ropy często prowadzą do tymczasowych zmian marż, ale nie do strukturalnych zmian w popycie na biopaliwa – jeśli zakłócenia w dostawach ropy zostaną rozwiązane, przewaga kosztowa może się zmniejszyć .

Globalny popyt: Azja na czele, fala nowych mandatów

Azja jest epicentrum nowego popytu. Kraje azjatyckie gwałtownie zwiększają wykorzystanie biopaliw, aby obniżyć koszty paliw i zmniejszyć zależność od dostaw z Bliskiego Wschodu .

• Indonezja przyspieszyła i wdrożyła w lipcu 2026 r. mandat B50 (50% domieszki biodiesla na bazie oleju palmowego), zwiększając go z B40. Spodziewa się, że pozwoli to obniżyć koszty importu paliw o około 157,28 biliona rupii . Minister koordynujący Airlangga Hartarto stwierdził, że ruch ten może zmniejszyć zużycie paliw kopalnych .
• Wietnam w kwietniu 2026 r. w pełni przeszedł na benzynę z domieszką etanolu z powodu kryzysu cen energii .
• Indie zaproponowały dopuszczenie pojazdów do jazdy na paliwie zawierającym 85%, a nawet 100% etanolu oraz zakazały całego eksportu cukru co najmniej do września, aby zapewnić lokalne dostawy surowca na wypadek zwiększenia domieszek etanolu .

USA ustanowiły bezprecedensowe limity mieszania biopaliw w ramach normy RFS na lata 2026 i 2027 – są to najwyższe poziomy w 20-letniej historii programu. W 2026 r. mandaty wzrosły o 20,06% do 26,81 miliarda galonów, a w 2027 r. o 21% do 27,02 miliarda galonów w porównaniu z 2025 r. . Spowodowało to wzrost cen kredytów zgodności RIN .

Analitycy Fitch Solutions/BMI informują, że zamknięcie cieśniny Ormuz wywołało falę podwyżek mandatów mieszania biopaliw na głównych rynkach paliwowych, ponieważ rządy dążą do zrównoważenia niedoborów ropy i ograniczenia narażenia konsumentów na wzrost cen paliw .

Minusem tego trendu jest rosnące napięcie na linii „żywność kontra paliwo”. Wyższy popyt na olej palmowy i inne surowce rolne do produkcji paliw zaostrza globalne dostawy olejów roślinnych, co budzi szczególne obawy w Europie w związku z wylesianiem .

Długoterminowe perspektywy: Zmiana strukturalna czy tymczasowy skok?

Zmiana strukturalna jest znacząca. Analitycy twierdzą, że wojna „napędza zwrot w kierunku energii odnawialnej” i „zmieniła globalny sektor energetyczny na zawsze” . Więksi gracze w branży rolniczej przyspieszają inwestycje: Bayer ogłosił plany przyspieszenia uprawy w Ameryce Północnej dedykowanych surowców do biopaliw, takich jak lnicznik (camelina), dążąc do obszaru kilku milionów akrów .

Kluczowe ryzyko: znaczna część wzrostu marż i popytu jest związana z bieżącymi zakłóceniami w dostawach. Jeśli rynki ropy się unormują, część pilności kryzysowych mandatów może osłabnąć . Jednak gdy infrastruktura i mandaty mieszania zostaną już wdrożone, zwykle pozostają na stałe.

MFW zauważył, że przez zamkniętą cieśninę Ormuz przepływało 25–30% światowej ropy i 20% LNG, co wzmacnia strategiczny argument za produkcją krajowych paliw odnawialnych jako zabezpieczenia bezpieczeństwa energetycznego . To uzasadnienie bezpieczeństwa nadaje impulsowi do rozwoju biopaliw trwałość wykraczającą poza bezpośredni skok cen. Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) opisała zamknięcie jako „największe zakłócenie na światowym rynku ropy w historii” .