Zakład za 4,6 miliarda dolarów: Krucha dominacja Solany w handlu tokenami przed IPO gigantów AI

Cały ekosystem Solany przejął w maju 2026 r. około 97% całego wolumenu spot tokenizowanych akcji na wszystkich łańcuchach bloków – około 869 mln dolarów na Solanie w porównaniu z 24 mln dolarów na wszystkich pozostałych łańcuchach razem wziętych . Skumulowany wolumen PreStocks dla wszystkich tokenizowanych aktywów wzrósł do ponad 4,57 mld dolarów w kwietniu 2026 r. .

Te imponujące wolumeny kontrastują jednak z kapitalizacją rynkową wynoszącą zaledwie ~15,6 mln dolarów, co analitycy określają jako dynamikę handlu o wysokiej prędkości, ale niskiej bazie kapitałowej .

Konkurencja, która nie mogła nadążyć: Koniec Ventuals

Raport obejmuje trzy główne platformy: PreStocks (Solana), Ventuals (Hyperliquid) oraz nienazwaną trzecią platformę . Ventuals, wspierana przez Paradigm platforma instrumentów pochodnych przed IPO na Hyperliquid, ogłosiła zamknięcie 15 czerwca 2026 r. po zaledwie dziewięciu miesiącach działalności . Zespół dołączył do innego projektu w ekosystemie Hyperliquid, a wszystkie rynki terminowe OpenAI i Anthropic zostały rozliczone przy użyciu średnich cen z 24 godzin .

Kluczowym czynnikiem zamknięcia Ventuals była niemożność utrzymania wiarygodnych wycen dla mało płynnych aktywów AI przed IPO . To wyjście skutecznie usunęło głównego konkurenta PreStocks w sektorze tokenów AI przed IPO, konsolidując pozycję Solany.

Reakcja korporacji: „Nieważne” i „Bez wartości ekonomicznej”

W maju 2026 r. fundamenty rynku PreStocks zostały zachwiane, gdy zarówno OpenAI, jak i Anthropic wydały formalne ostrzeżenia, że nieautoryzowane transfery tokenizowanych udziałów za pośrednictwem SPV (spółek celowych) są nieważne bez wyraźnej pisemnej zgody zarządu .

Anthropic stwierdził, że każdy niezatwierdzony transfer jego akcji jest „nieważny” i nie jest prawnie uznawany, a inwestorzy korzystający z pośrednich struktur ryzykują wykluczenie z oficjalnego rejestru akcjonariuszy . OpenAI oświadczyło, że takie transfery „nie mają wartości ekonomicznej” bez zgody zarządu .

Rynek zareagował gwałtownie. Tokeny powiązane z Anthropic spadły o 27%, a tokeny OpenAI o ponad 16% w wyniku tych ostrzeżeń . Sedno problemu: PreStocks wykorzystuje SPV do przechowywania akcji prywatnych, ale statuty korporacyjne firm wymagają zgody zarządu na jakikolwiek transfer udziałów, co stwarza fundamentalną prawną rozbieżność między posiadaniem tokena a rzeczywistymi prawami do akcji .

Pułapka płynności: 4,6 mld dolarów wolumenu przy kapitalizacji 15,6 mln dolarów

PreStocks wykazuje skrajną nierównowagę płynności. Skumulowany wolumen obrotu 4,57 mld dolarów zestawiony jest z kapitalizacją rynkową wynoszącą zaledwie ~15,6 mln dolarów . Oznacza to, że odkrywanie cen jest napędzane przez bardzo małą pulę tokenów w obiegu, co sprawia, że ceny są niezwykle wrażliwe na przepływ zleceń.

Praktyczne konsekwencje są dotkliwe. W kwietniu 2026 r. inwestor z papierowym zyskiem 1,5 mln dolarów z tokenizowanych akcji Anthropic odkrył, że wypłata gotówki jest praktycznie niemożliwa – próba sprzedaży pozycji spowodowałaby załamanie cen o ponad 34% . Token był notowany również prawie trzykrotnie wyżej niż domniemana wartość bazowych akcji prywatnych .

Zamknięcie Ventuals, które rozliczyło pozycje przy użyciu cen średnich (TWAP), dodatkowo pokazało, jak płytkie rynki wtórne mają trudności z utrzymaniem wiarygodnych wycen ekspozycji na spółki prywatne . W przypadku tokenizowanych akcji ogólnie ceny są określane przez arbitraż między całodobowymi rynkami on-chain a tradycyjnymi godzinami rynkowymi, ale bez płynnego rynku bazowego dla akcji przed IPO, odkrywanie cen staje się szczególnie kruche .

Apetyt instytucji: Solana jako centrum RWA

Pomimo tych strukturalnych wyzwań, istnieje kilka sygnałów rosnącego apetytu instytucjonalnego na produkty finansowe oparte na Solanie. Sprzedaż startowa preSPAX Bitget na IPO Prime, ekskluzywnie na Solanie, przyciągnęła 14 000 uczestników wpłacających 177 mln dolarów – była prawie 3-krotnie przekroczona . Jupiter Lend dodał tokenizowane produkty akcyjne (SPYx, QQQx, NVDAx, TSLAx) jako zabezpieczenie z dostępną dźwignią finansową . Koszyk tokenizowanych akcji SPCX przekroczył 100 mln dolarów wolumenu w 24 godziny w połowie czerwca 2026 r., stanowiąc około 40% całego wolumenu tokenizowanych akcji na Solanie .

Raport Allium przedstawia zatem obraz rynku, który jest jednocześnie dominujący pod względem wolumenu i strukturalnie kruchy – zbudowany na prawnych podstawach, które same spółki odrzucają, z wycenami opartymi na niezwykle płytkiej płynności. Zainteresowanie instytucji szerszą infrastrukturą RWA (aktywów ze świata rzeczywistego) na Solanie jest realne, ale model tokenów przed IPO stoi przed nierozwiązanymi wyzwaniami korporacyjnymi i regulacyjnymi, które mogą całkowicie przekształcić ten rynek.