Super El Niño 2026–2027: Rekordowe zjawisko klimatyczne uderzy w globalną gospodarkę, ceny żywności i miejsca pracy

Poniżej przedstawiamy prognozowane skutki dla światowej gospodarki, bezpieczeństwa żywnościowego, rolnictwa, żeglugi i zatrudnienia, ze szczególnym uwzględnieniem Ameryki Łacińskiej i Karaibów.

Skala zjawiska: Dlaczego to El Niño jest wyjątkowe

To, co odróżnia ten epizod od poprzednich, to nie tylko prognozowana intensywność, ale fakt, że rozwija się on na tle globalnego ocieplenia wynoszącego +1,4°C . Ten kumulatywny efekt oznacza, że upały i ekstremalne zjawiska pogodowe związane z El Niño nałożą się na już cieplejszy świat, potęgując ryzyko w wielu systemach. Amerykańska NOAA prognozuje 81% prawdopodobieństwa, że obecne El Niño przekształci się w „bardzo silne” lub „super El Niño” do końca 2026 roku oraz 97% szans, że warunki te utrzymają się do początku 2027 roku .

Globalny wpływ gospodarczy: Biliony dolarów na szali

Straty w PKB

• Peterson Institute for International Economics szacuje bieżące globalne straty gospodarcze na około 686 miliardów dolarów, jeśli zjawisko dorówna super El Niño z lat 1997–98, i ostrzega, że skumulowane straty mogą sięgnąć 3,1 biliona dolarów w ciągu pięciu lat bez agresywnych działań politycznych .
• Ostatnie super El Niño (2015–16) obniżyło światowe PKB o około 0,7% na kilka lat ; obecne zjawisko ma być znacznie silniejsze.
• Afryka może ponieść bezpośrednie straty gospodarcze w wysokości 10–20 miliardów dolarów, według szefa ds. klimatu Afrykańskiego Banku Rozwoju .

Szok inflacyjny

• JPMorgan ostrzega, że El Niño w połączeniu z wyższymi cenami energii może dodać 0,3 punktu procentowego do globalnej inflacji w 2027 roku, uderzając najmocniej w rynki wschodzące .
• Allianz określa to zjawisko jako wydarzenie makroekonomiczne o poważnych implikacjach dla inflacji, przepływów handlowych i zysków korporacji .
• Banki centralne na Filipinach, w Indonezji, Korei Południowej, Pakistanie i Sri Lance już w 2026 roku co najmniej raz podniosły stopy procentowe, a silne El Niño może utrzymać koszty pożyczek na podwyższonym poziomie w całym regionie .

Bezpieczeństwo żywnościowe: Szok cenowy utrzymujący się do 2028 roku

Ekonomiści ostrzegają przed poważnym globalnym szokiem cen żywności, który może utrzymać się do 2028 roku . Najsilniej powiązane z El Niño są ryż, cukier, kawa, kakao i olej palmowy – wszystkie wrażliwe na efekty suszy wywołanej tym zjawiskiem . Goldman Sachs szacuje, że siła tego El Niño może spowodować 15,8% wzrost globalnych cen surowców żywnościowych .

Aktualizacja GIEWS Komisji Europejskiej ostrzega przed podwyższonym ryzykiem dla produkcji rolnej w Afryce Subsaharyjskiej, Azji Wschodniej i Ameryce Środkowej z powodu suszy, podczas gdy Ameryka Południowa może zmagać się z powodziami . Wspólne Centrum Badawcze UE (JRC) opublikowało dedykowaną analizę wyprzedzającą ryzyka dla systemów żywnościowych związanego z El Niño w latach 2026–27 . FAO również opracowało mapę obszarów, gdzie susza związana z El Niño najprawdopodobniej wpłynie na uprawy, a ryzyko jest największe w Sahelu, południowej Afryce, Azji Południowej i Południowo-Wschodniej oraz Ameryce Środkowej .

Rolnictwo: Mozaika suszy i powodzi

Suche warunki prognozowane są dla części Afryki Subsaharyjskiej, Azji Wschodniej i Ameryki Środkowej, podczas gdy ponadprzeciętne opady spodziewane są w części Ameryki Południowej i Rogu Afryki – tworzy to mozaikę szkód spowodowanych suszą i powodzią . W samej Ameryce Łacińskiej Ameryka Środkowa może zmagać się z suszą, podczas gdy części Ameryki Południowej grożą powodzie , co zagraża produkcji podstawowych upraw. Przegląd ACAPS wskazuje, że typowe anomalie opadów związane z El Niño są już przewidywane dla Azji i Pacyfiku (susza), Karaibów (susza) oraz Ameryki Środkowej i Południowej (mieszane susza/mokro) .

W Ameryce Łacińskiej El Niño może pchnąć więcej rodzin w stronę zagrożenia, wywołując suszę w suchym korytarzu Ameryki Środkowej i zakłócając wzorce opadów i temperatur w całym regionie . FAO ostrzega, że wysokie międzynarodowe ceny paliw, nawozów i żywności mogą dodatkowo pogorszyć sytuację .

Zatrudnienie: Kryzys na rynku pracy w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach

Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO) opublikowała dedykowany brief polityczny, ostrzegając, że El Niño w latach 2026–2027 może stać się poważnym kryzysem na rynkach pracy w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, zakłócając pracę i dochody w sektorach zależnych od warunków pogodowych . ILO ostrzega, że miliony miejsc pracy są zagrożone, a najbardziej narażeni są pracownicy nieformalni i o niskich dochodach, którzy mają najmniejszą zdolność adaptacji .

Rolnictwo, rybołówstwo, energetyka, transport, logistyka i turystyka to sektory, w których miejsca pracy, dochody i warunki pracy będą bezpośrednio dotknięte zmianami wzorców opadów . Ponieważ branże te utrzymują miliony pracowników, zakłócenia mogą rozprzestrzenić się daleko poza obszary bezpośrednio dotknięte ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi . Brief ILO podkreśla, że wpływ El Niño na rynek pracy nie jest z góry przesądzony, ale zależy od siły środków przygotowawczych .

Żegluga i handel: Systemowe obciążenie łańcuchów dostaw

Światowe Forum Ekonomiczne (WEF) ostrzegło, że El Niño stanowi systemowy wstrząs dla rynków globalnych, a analitycy branży żeglugowej wskazują na potencjalne zakłócenia w azjatyckim popycie na węgiel i przepływach handlowych produktów rolnych do 2027 roku . WEF stwierdziło, że El Niño należy postrzegać jako coś więcej niż tylko historię pogodową, ostrzegając, że wydarzenie w latach 2026–27 może uderzyć w planetę już borykającą się z kruchymi systemami żywnościowymi, napiętymi finansami publicznymi, zestresowanymi rynkami energii i rosnącą niestabilnością geopolityczną .

Aktualizacja GIEWS Komisji Europejskiej wyraźnie łączy ryzyko związane z El Niño z trwającymi zakłóceniami w żegludze wynikającymi z konfliktu na Bliskim Wschodzie, co dodatkowo obciąża łańcuchy dostaw . Allianz zauważa, że zakłócenia w przepływach handlowych dotkną jednocześnie wiele łańcuchów dostaw surowców , a Kanał Panamski – krytyczny punkt węzłowy już napięty przez poprzednie susze – staje w obliczu nowej presji z powodu zmienionych wzorców opadów. Kumulatywny efekt kryzysu na Bliskim Wschodzie i El Niño stanowi szczególne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego na Karaibach, regionie już silnie uzależnionym od importu żywności i wrażliwym na wahania cen energii .