Izrael, Iran i USA w ogniu: groźba izraelskiego uderzenia, ofiary ataków rakietowych i kruche mediacje

Konflikt, który wybuchł po uderzeniach USA i Izraela na Iran 28 lutego 2026 roku, przekształcił się w wielofrontową wojnę regionalną. Charakteryzuje ją seria wymian rakietowych, ciągłe bombardowania sił CENTCOM, sporne wysiłki dyplomatyczne Kataru oraz rosnące ryzyko jednostronnego uderzenia Izraela na irański program nuklearny .

Groźba jednostronnego uderzenia Izraela

Netanjahu wielokrotnie sygnalizował, że Izrael może działać samodzielnie wobec programu nuklearnego Iranu. Ostrzegał, że irańskie obiekty nuklearne i rakietowe staną się „niewrażliwe w ciągu miesięcy” . Na początku sierpnia 2026 roku izraelscy przywódcy aktywnie rozważają kolejną konfrontację, a Netanjahu zapowiedział, że Izrael zada „decydujący cios”, jeśli Iran zaatakuje .

29 lipca Trump i Netanjahu spotkali się w Waszyngtonie, omawiając wszystkie opcje – dyplomację, presję gospodarczą i siłę. Netanjahu nie poinformował jednak Trumpa, że Izrael preferuje samodzielne działanie, co sugeruje, że Izrael pozostawia sobie tę opcję otwartą . Izrael podobno zamierzał przyłączyć się do odwołanego amerykańskiego ataku na Iran pod koniec lipca/początku sierpnia, co wskazuje na ścisłą koordynację operacyjną, ale także gotowość Izraela do działania nawet bez USA .

Najnowsze ataki rakietowe i ofiary

Od początku wojny Iran wystrzelił setki rakiet na Izrael. W ciągu 40 dni od wybuchu konfliktu do zawieszenia broni 8 kwietnia odnotowano 650 ataków rakietowych z Iranu na Izrael, z czego większość z użyciem amunicji kasetowej . Izraelscy urzędnicy poinformowali o 16 ofiarach śmiertelnych w tym okresie .

Jednym z najkrwawszych ataków był ostrzał Bet Szemesz 1 marca 2026 roku, w którym zginęło co najmniej 9 osób (w tym troje nastoletniego rodzeństwa), a 27 zostało rannych . Łączne straty (stan na marzec 2026 r.) to około 69 zabitych i ponad 9100 rannych po stronie izraelskiej oraz szacunkowo 3400–6000+ zabitych i 15 000–26 500 rannych po stronie irańskiej. Zginęło także 17 żołnierzy USA, a 548 zostało rannych . W ostatnich dniach nie odnotowano nowych, poważnych ataków rakietowych na Izrael, ale zawieszenie broni pozostaje kruche.

Operacje wojskowe pod dowództwem USA

CENTCOM prowadził ciągłe, codzienne kampanie bombowe przeciwko irańskim celom. 7 lipca siły USA uderzyły w ponad 80 celów, w tym w morskie zdolności bojowe, magazyny rakiet i dronów, nadbrzeżne stanowiska obserwacyjne oraz systemy obrony powietrznej . Ataki trwały przez 12 kolejnych nocy, do 23 lipca .

Najwyższy dowódca USA na Bliskim Wschodzie, admirał Brad Cooper, pod koniec lipca zalecił wstrzymanie kampanii bombowej w okolicach Cieśniny Ormuz, uznając, że osiągnęła ona granicę swojej skuteczności . 3 sierpnia Trump ogłosił, że odwołał planowany duży atak na Iran, który byłby „największym atakiem od czasów II wojny światowej”, i stwierdził, że USA i Iran zmierzają ku nowym negocjacjom – Teheran zaprzeczył jednak, by rozmowy trwały .

Katarskie wysiłki dyplomatyczne

Katar jest głównym mediatorem między Waszyngtonem a Teheranem. 22 maja katarska ekipa negocjacyjna przebywała w Teheranie, by pomóc w wypracowaniu porozumienia .

Negocjacje pośrednie są trudne. Pod koniec czerwca Iran oświadczył, że nie spotka się bezpośrednio z amerykańskimi wysłannikami, a obie strony pozostają daleko od siebie w kluczowych kwestiach, takich jak limity wzbogacania uranu i kontrola nad Cieśniną Ormuz .

Według stanu na 4–5 sierpnia 2026 roku Katar potwierdza, że mediacje są „w toku”, a projekty krótkoterminowego porozumienia krążą między stronami. Odnotowano „pozytywne postępy” . Niemniej jednak Iran i USA nadal publicznie zaprzeczają sobie w kwestii tego, czy negocjacje faktycznie zostały wznowione .

Potencjalne skutki dla stabilności regionalnej

Cieśnina Ormuz pozostaje punktem zapalnym. Irańskie groźby i ataki niemal całkowicie wstrzymały ruch handlowy przez cieśninę, a amerykańskie uderzenia celują w irańskie zdolności morskie w tym rejonie . W czasie eskalacji 8 czerwca ostrzelano amerykańską bazę wojskową w Arabii Saudyjskiej, co poszerzyło geograficzny zasięg konfliktu .

Podstawowy pat trwa: Izrael domaga się uniemożliwienia Iranowi uzyskania broni jądrowej; Iran odmawia ograniczenia wzbogacania bez zniesienia sankcji; a USA tkwią między rolą gwaranta bezpieczeństwa Izraela a chęcią uniknięcia długotrwałej wojny. Powrót do ciężkich walk pozostaje realnym ryzykiem, jeśli obecne okno dyplomatyczne się zamknie .