Model AI Mythos – nowy front zimnej wojny technologicznej między USA a Chinami

Napięcia wokół modelu AI Mythos od Anthropic stały się centralnym punktem zapalnym w relacjach amerykańsko-chińskich. Pekin obawia się, że system może być użyty jako ofensywna broń cybernetyczna, Waszyngton po podejrzeniu wycieku do Chin nałożył, a następnie zdjął nadzwyczajne kontrole eksportowe, a polityczny pojedynek spodziewany jest podczas szczytu Xi–Trump we wrześniu 2026 r.

Pekin widzi w Mythos ofensywną broń cybernetyczną

Chiny postrzegają model Mythos firmy Anthropic jako potencjalną ofensywną broń cybernetyczną ze względu na jego udowodnioną zdolność do autonomicznego wykrywania i wykorzystywania luk typu zero-day w przeglądarkach i systemach operacyjnych z niespotykaną dotąd szybkością . Chińscy urzędnicy przygotowują potencjalne środki odwetowe na wypadek, gdyby Waszyngton użył modelu przeciwko chińskiej infrastrukturze . Zhou Hongyi, założyciel chińskiego giganta cyberbezpieczeństwa 360 Security Technology, nazwał Mythosa „cyberbronią nuklearną”, której Chiny nie mogą pozostawić wyłącznie w rękach USA .

Amerykańskie kontrole eksportowe i podejrzenie wycieku

12 czerwca 2026 r. amerykański Departament Handlu nałożył nadzwyczajne kontrole eksportowe na modele Mythos 5 i Fable 5 firmy Anthropic, nakazując firmie natychmiastowe wstrzymanie dostępu dla użytkowników zagranicznych . Decyzję poprzedziło ostrzeżenie od CEO Amazona Andy'ego Jassy'ego oraz konkretne podejrzenia, że grupa powiązana z Chinami uzyskała nieautoryzowany dostęp do modelu . Departament Handlu wskazał na ryzyko przekierowania technologii do zagranicznych służb wywiadu wojskowego . Firma Anthropic natychmiast wyłączyła oba modele dla wszystkich użytkowników zagranicznych na całym świecie .

Embargo zniesione, ale napięcia pozostają

Niecałe trzy tygodnie później, 30 czerwca, administracja Trumpa zniosła kontrole eksportowe po tym, jak – jak opisał to sekretarz handlu Howard Lutnick – ścisła współpraca z Anthropic doprowadziła do dostosowania modeli do wymogów amerykańskiego rządu . Krytycy z Peterson Institute argumentowali, że ad hoc kontrole były kontrproduktywne i mogły zwiększyć chińską motywację do opracowania własnych alternatyw .

Chiny domagają się dostępu przed wrześniowym szczytem

Chiny naciskają na uzyskanie dostępu do Mythosa – lub przynajmniej gwarancji jego nieużycia – przed planowanym szczytem Xi Jinpinga z prezydentem Donaldem Trumpem we wrześniu 2026 r. . Pekin jest coraz bardziej zaniepokojony, że model może zostać użyty ofensywnie przeciwko drugiej największej gospodarce świata, dodając palną kwestię do już napiętych relacji dwustronnych .

Szerszy wyścig zbrojeń AI: destylacja, modele open-weight i walka o kontrolę

• Kurcząca się przewaga: Szacunki USA wskazują, że Ameryka ma tylko 6–12 miesięcy, zanim Chiny uzyskają dostęp do porównywalnego modelu (poprzez destylację lub kradzież) albo opracują własnego konkurenta zdolnego do użycia jako broń cybernetyczna .
• Chińska odpowiedź: 25 czerwca 2026 r. firma 360 Security Technology ogłosiła, że opracowała krajowy system AI dorównujący możliwościom Mythosa, określając go jako strategiczny środek odstraszania, którego Chiny nie mogą sobie pozwolić nie mieć .
• Obawy przed destylacją: USA obawiają się, że Chiny mogą wykorzystać destylację modelu – wydobycie jego możliwości poprzez wielokrotne zapytania – lub skradzione wagi do replikacji Mythosa bez autoryzacji, co bezpośrednio motywowało zaostrzenie kontroli eksportu .
• Debata o otwartych wagach: Epizod zaostrzył globalną debatę nad tym, czy najpotężniejsze modele AI powinny mieć otwarte wagi i być szeroko dostępne, czy też ściśle kontrolowane jako technologie podwójnego zastosowania, na wzór materiałów nuklearnych.

Spór o Mythosa ilustruje fundamentalną zmianę: modele AI zdolne do samodzielnego znajdowania i wykorzystywania luk w oprogramowaniu są obecnie traktowane jako strategiczne aktywa wojskowe, a nie tylko produkty komercyjne, a kontrola nad nimi wyrasta na kluczową technologiczną rozgrywkę między USA a Chinami.