Inteligentne okulary pod lupą: zakaz w szkołach, presja UE i kamera za 89 dolarów australijskich

Europa sprawdza, czy RODO nadąża za okularami

Europejska Rada Ochrony Danych (EDPB) uczyniła inteligentne okulary jednym z ważnych tematów agendy dotyczącej prywatności w 2026 roku. Europosłowie wezwali Komisję Europejską do podjęcia konkretnych działań, a organy ochrony danych analizują, czy urządzenia spełniają wymogi RODO związane ze zgodą, przejrzystością i ochroną prywatności już na etapie projektowania .

• Francja: francuska CNIL, czyli Krajowa Komisja ds. Informatyki i Wolności, opublikowała w czerwcu kompendium podejść organów ochrony danych państw grupy G7. 29 czerwca wydała również publiczny apel o zachowanie czujności wobec inteligentnych okularów .
• Niemcy, Francja i Holandia: w tych trzech państwach rozważane są nawet zakazy okularów Meta. Regulatorzy zastanawiają się między innymi, czy urządzenia spełniają wymogi unijnych przepisów oraz czy dioda sygnalizująca nagrywanie jest wystarczającym ostrzeżeniem dla osób znajdujących się w pobliżu .
• Zasada „privacy by design”: Europejski Inspektor Ochrony Danych (EDPS) już w raporcie z 2019 roku zalecał, aby prywatność była uwzględniana przy projektowaniu inteligentnych okularów. Dziś regulatorzy oceniają, że skala ryzyka związanego z dyskretnym nagrywaniem wystawia istniejące narzędzia RODO na poważną próbę .

Problem jest szczególny, bo osoba uchwycona przez kamerę w okularach często nie ma praktycznego sposobu, by dowiedzieć się o nagraniu, sprzeciwić się mu lub wycofać zgodę. W przypadku telefonu zwykle widać, że ktoś trzyma urządzenie i robi zdjęcie. Kamera umieszczona w oprawkach może być znacznie mniej oczywista.

Australia: okulary za 89 AUD wyprzedały się błyskawicznie

Duże emocje wywołały w Australii okulary Anko „camera glasses” sprzedawane przez Kmart. Kosztowały 89 dolarów australijskich i miały aparat 8 MP, nagrywanie wideo w rozdzielczości 1080p oraz funkcje rozpoznawania obrazu wspierane przez AI. Na początku sierpnia 2026 roku produkt był wyprzedany zarówno w sklepach, jak i online .

Eksperci zajmujący się prawami cyfrowymi nazwali urządzenie „koszmarem dla prywatności”, ostrzegając, że coraz więcej osób może być filmowanych bez wiedzy lub zgody .

• W przeciwieństwie do droższych modeli Meta okulary Anko nie mają widocznej diody informującej o nagrywaniu. To może utrudniać osobom postronnym rozpoznanie, że kamera właśnie działa .
• Australijskie przepisy dotyczące prywatności mają istotną lukę w odniesieniu do ubieralnych kamer. We wrześniu 2025 roku australijski urząd OAIC uznał, że Kmart naruszył przepisy, wykorzystując w sklepach technologię rozpoznawania twarzy. Nie istnieją jednak szczegółowe regulacje dotyczące bieżącego, dyskretnego nagrywania za pomocą konsumenckich okularów z kamerą .

Cena 89 AUD ma tu znaczenie nie tylko marketingowe. Obniża próg wejścia do kategorii urządzeń, które mogą rejestrować otoczenie, i pokazuje, że nie chodzi już wyłącznie o drogie produkty dla entuzjastów technologii.

Meta reaguje aktualizacją, ale kontrowersje nie znikają

7 lipca 2026 roku Meta udostępniła obowiązkową aktualizację oprogramowania okularów Ray-Ban. Po jej zainstalowaniu kamera ma całkowicie się wyłączyć, jeśli urządzenie wykryje, że dioda prywatności została zasłonięta, uszkodzona albo poddana fizycznej ingerencji . Aktualizacja była odpowiedzią na próby zaklejania lub modyfikowania kontrolki, aby nagrywać bardziej dyskretnie.

Krytycy zwracają jednak uwagę, że zanim pojawiła się ta funkcja, Meta sprzedała około 7 milionów okularów wyposażonych w kamery .

Sprawę dodatkowo komplikują doniesienia o prototypie „super-sensing” — inteligentnych okularach, które miałyby fotografować otoczenie użytkownika co kilka sekund. Według raportów model ten może nie mieć żadnej diody sygnalizującej nagrywanie, co wywołało jeszcze poważniejsze pytania o prywatność .

Okulary Meta zostały też zakazane w różnych amerykańskich obiektach, między innymi w kinach, kasynach i szpitalach. W maju 2026 roku prokurator generalny Teksasu Ken Paxton wszczął ponadto stanowe postępowanie dotyczące praktyk firmy związanych z pozyskiwaniem geometrii twarzy .

Dlaczego obecne przepisy mają problem z nową kategorią urządzeń?

Najważniejsze wyzwanie nie sprowadza się do jednego modelu ani jednego producenta. Chodzi o tempo, w jakim kamery i narzędzia AI trafiają do codziennych przedmiotów.

• Gwałtowny spadek cen: okulary Anko za 89 AUD przenoszą urządzenia umożliwiające dyskretne nagrywanie z rynku premium do masowego handlu .
• Regulacja reaktywna: organy nadzorcze w Europie, Australii i poszczególnych stanach USA reagują już po wejściu produktów na rynek, zamiast wymagać wcześniejszej certyfikacji zabezpieczeń prywatności.
• Brak globalnego standardu: nie ma międzynarodowego porozumienia określającego obowiązkowe kontrolki nagrywania, limity przechowywania danych ani zasady uzyskiwania zgody na przetwarzanie danych biometrycznych.
• Łatwe zakazy punktowe: w efekcie podstawowym zabezpieczeniem stają się lokalne zakazy — w szkołach, sądach, szpitalach, kinach czy kasynach — a nie jednolite zasady obowiązujące producentów.

Sedno sporu jest proste: producenci chcą, aby kamery i AI stały się niewidoczną częścią codziennego ubioru, podczas gdy prawo nadal często traktuje kamerę jak urządzenie, które trzeba wyjąć z kieszeni i wyraźnie skierować na drugą osobę. Dopóki ta różnica się utrzymuje, kolejne zakazy będą prawdopodobnie pojawiać się szybciej niż wspólne standardy ochrony prywatności.