Moderna rozpoczyna testy szczepionki przeciwko ebolawirusowi Bundibugyo. Trwa drugi największy wybuch epidemii eboli

W fazie 1 przede wszystkim ocenia się bezpieczeństwo i tolerancję preparatu, a także to, czy wywołuje on odpowiedź układu odpornościowego. mRNA-1469 korzysta z platformy informacyjnego RNA zamkniętego w nanocząsteczkach lipidowych — tej samej technologii, którą Moderna wykorzystała przy swojej szczepionce przeciwko COVID-19. Projekt bazuje również na wcześniejszych badaniach firmy nad filowirusami .

Rozpoczęcie testów nie oznacza jeszcze, że szczepionka jest skuteczna ani gotowa do użycia. Dopiero wyniki wczesnego badania mogą zdecydować o przejściu do większych, późniejszych faz prób klinicznych.

Epidemia w Demokratycznej Republice Konga

Pierwsze informacje o obecnej epidemii pojawiły się 14 maja 2026 r. w prowincji Ituri w Demokratycznej Republice Konga (DRK) . Dzień później DRK i Uganda oficjalnie ogłosiły wybuchy epidemii, a 17 maja Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała sytuację za zagrożenie zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym — tzw. PHEIC .

Według danych WHO z 30 lipca 2026 r. w DRK odnotowano 3605 potwierdzonych przypadków i 1587 zgonów. Oznacza to śmiertelność wśród potwierdzonych przypadków na poziomie około 44 proc. . Przypadki zgłaszały także Uganda i państwa sąsiednie .

Epidemia objęła wiele stref zdrowia i prowincji, a pod koniec lipca odnotowano najwyższą dotąd tygodniową liczbę przypadków i zgonów . Jej opanowanie jest szczególnie trudne, ponieważ dostępne licencjonowane szczepionki i terapie przeciwko eboli opracowano z myślą o ebolawirusie Zair, a nie o szczepie Bundibugyo .

Jak obecna epidemia wypada na tle wydarzeń z Afryki Zachodniej?

Epidemia z lat 2014–2016 w Afryce Zachodniej, wywołana przez ebolawirusa Zair, była zdecydowanie większa: objęła około 28 600 przypadków i doprowadziła do około 11 300 zgonów. Obecna epidemia Bundibugyo pozostaje znacznie mniejsza, ale jest już drugim największym wybuchem epidemii eboli w historii .

Finansowanie CEPI

Koalicja na rzecz Innowacji w Przygotowaniu na Epidemie (CEPI) zobowiązała się przeznaczyć do 50 mln dolarów na program mRNA-1469 . Środki mają wesprzeć badania przedkliniczne, badanie fazy 1, produkcję oraz — jeśli pierwsze dane okażą się obiecujące — przejście do późniejszych faz testów .

Finansowanie Moderny jest częścią większego pakietu CEPI o wartości około 60 mln dolarów, rozdzielonego między trzy zespoły pracujące nad szczepionkami przeciwko Bundibugyo: Modernę, Uniwersytet Oksfordzki i IAVI .

Obietnice dotyczące dostępu i ceny

Jeśli preparat zostanie zatwierdzony, Moderna deklaruje udostępnienie co najmniej 500 000 dawek po cenach zapewniających dostęp państwom o niskich i średnich dochodach. Firma zapowiada również dostawy do DRK i innych krajów dotkniętych epidemią w ramach reagowania kryzysowego .

Moderna kontra Oxford: dwa różne podejścia

Moderna nie jest pierwszą firmą, która rozpoczęła badania szczepionki przeciwko Bundibugyo na ludziach. Uniwersytet Oksfordzki uruchomił badanie ChAdOx1 BDBV 13 lipca 2026 r., około trzy tygodnie wcześniej. Było to pierwsze na świecie badanie kliniczne szczepionki opracowanej konkretnie przeciwko temu szczepowi .

Pierwszego ochotnika zaszczepiono w Oksfordzie 24 lipca 2026 r. Badanie BD-Ebov obejmuje 50 zdrowych osób w wieku od 18 do 55 lat i jest prowadzone przez Oxford Vaccine Group .

Oksfordzki preparat wykorzystuje wektor wirusowy ChAdOx1 — tę samą platformę, która była podstawą szczepionki Oxford-AstraZeneca przeciwko COVID-19. W przypadku BDBV wektor przenosi instrukcje genetyczne dotyczące białka ebolawirusa Bundibugyo .

Oba projekty znajdują się na wczesnym etapie. Ich celem jest przede wszystkim sprawdzenie bezpieczeństwa i zdolności do wywołania odpowiedzi immunologicznej, a nie jeszcze ostateczne potwierdzenie skuteczności.

Badacze planują przetestować szczepionkę Oksfordu w warunkach epidemii w Ugandzie jeszcze w 2026 r. Jeśli pierwsze wyniki mRNA-1469 będą pozytywne, kandydat Moderny również może zostać skierowany na przyspieszoną ścieżkę rozwoju .