Dzieci, które zakładają konta w mediach społecznościowych w wieku 11 lat, mogą być sześć miesięcy w tyle w wieku 16 lat

Im wcześniej konto, tym słabsze wyniki

Uczniowie, którzy założyli pierwsze konto w 6. klasie, w wieku 11–12 lat, osiągali wyraźnie gorsze wyniki niż ci, którzy poczekali do 9. klasy, czyli do wieku 14–15 lat, lub jeszcze dłużej .

W 8. klasie różnica wynosiła około 0,22 odchylenia standardowego z języka włoskiego i 0,18 odchylenia standardowego z matematyki . Naukowcy wskazują, że różnica rzędu 0,2 odchylenia standardowego odpowiada w przybliżeniu sześciu miesiącom nauki szkolnej .

Ta strata nie znikała w kolejnych latach. W 10. klasie różnica z języka włoskiego nadal wynosiła 0,22 odchylenia standardowego, natomiast w matematyce wzrosła do 0,27 . Uczniowie, którzy dołączyli do mediów społecznościowych w 7. lub 8. klasie, również osiągali słabsze wyniki niż osoby, które poczekały do 9. klasy lub dłużej, choć różnica była mniejsza .

Autorzy opisują ten wzorzec jako narastanie niekorzystnego efektu w czasie. Wśród możliwych mechanizmów wymieniają stałe rozpraszanie uwagi, zastępowanie nauki czasem spędzanym online oraz zaburzenie nawyków związanych z uczeniem się . Analiza Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej również wskazuje, że niekontrolowane, rekreacyjne korzystanie z urządzeń cyfrowych — zwłaszcza bierne przeglądanie mediów społecznościowych i wielozadaniowość — wiąże się z gorszymi wynikami w nauce poprzez rozpraszanie i wypieranie czasu przeznaczonego na inne aktywności .

Zaskoczenie: angielski bez wyraźnego pogorszenia

Wyniki z języka angielskiego nie wykazały statystycznie istotnego negatywnego wpływu wcześniejszego założenia konta .

Badacze przypuszczają, że może mieć to związek ze specyfiką angielskiego we Włoszech, gdzie jest on językiem obcym i jest nauczany przede wszystkim w formalnych warunkach szkolnych. Uczniowie mogą mieć mniejszy kontakt z rozpraszającymi treściami w tym języku. Możliwe jest również, że korzystanie z anglojęzycznych materiałów w mediach społecznościowych częściowo równoważy czas utracony na naukę . Są to jednak hipotezy, a nie rozstrzygnięte wyjaśnienia.

Badanie pojawia się w czasie zaostrzania przepisów

Publikacja wyników zbiegła się z falą nowych ograniczeń dotyczących dostępu dzieci do mediów społecznościowych:

• Australia jako pierwszy kraj wprowadziła w grudniu 2025 roku zakaz korzystania z mediów społecznościowych przez osoby poniżej 16. roku życia. Przepisy obejmują między innymi TikToka, Instagrama, Facebooka, YouTube’a, X i Snapchata. Firmom, które nie zastosują się do regulacji, grożą kary sięgające 49,5 mln dolarów australijskich .
• Francja przyjęła w lipcu 2026 roku przepisy zakazujące osobom poniżej 15 lat zakładania kont w mediach społecznościowych. Regulacje mają obowiązywać od 1 września 2026 roku .
• Wielka Brytania ogłosiła w czerwcu 2026 roku plan wprowadzenia zakazu dla osób poniżej 16 lat. Według rządu rozwiązanie popiera dziewięciu na dziesięciu rodziców; projekt ma trafić do parlamentu przed Bożym Narodzeniem 2026 roku, a przepisy miałyby zacząć obowiązywać wiosną 2027 roku .
• Zjednoczone Emiraty Arabskie wprowadziły w czerwcu 2026 roku minimalny wiek korzystania z mediów społecznościowych na poziomie 15 lat — jako pierwsze państwo arabskie. Nastolatki w wieku 15–16 lat mogą korzystać z platform wyłącznie pod nadzorem rodziców i z filtrowaniem treści .
• Stany Zjednoczone nie mają jednolitego federalnego zakazu. Ograniczenia dotyczące wieku przyjęły lub zaproponowały jednak niektóre stany, między innymi Utah, Arkansas i Teksas. W sierpniu 2026 roku w USA nadal nie obowiązuje ogólnokrajowy zakaz dla osób poniżej 16 lat .

Co badanie pokazuje, a czego nie rozstrzyga?

Autorzy twierdzą, że wyniki dostarczają „przekonujących dowodów”, iż wczesne korzystanie z mediów społecznościowych pogarsza efekty uczenia się, i wspierają argumenty za ograniczeniami wiekowymi . Jednocześnie podkreślają, że badanie ma charakter obserwacyjny. Porównywało ono osoby, które zaczęły korzystać z platform wcześniej, z tymi, które zrobiły to później, między innymi za pomocą modeli różnicy w różnicach. Taka metoda nie dowodzi jednak, że to same media społecznościowe wywołały gorsze wyniki .

Znaczenie mogą mieć również wcześniejsze różnice w samokontroli, środowisku rodzinnym lub innych cechach uczniów . Dane pokazują natomiast wyraźny wzorzec zależności: im wcześniej pojawiało się osobiste konto, tym większe były późniejsze różnice w wynikach z języka włoskiego i matematyki, a niekorzystny efekt narastał w kolejnych latach nauki.

Dla rodziców zastanawiających się, kiedy pozwolić dziecku założyć pierwsze własne konto, badanie dostarcza konkretnego punktu odniesienia: odłożenie tej decyzji co najmniej do wieku 14–15 lat wiązało się w tej grupie uczniów z wyraźnie lepszymi wynikami w nauce. Nie oznacza to jednak, że sam wiek wyjaśnia całą różnicę ani że wynik można bezpośrednio uogólnić na wszystkie kraje i systemy edukacji.