Zakaz Claude’a w Goldman Sachs i JPMorgan pokazuje geopolitykę AI w Hongkongu

Co wydarzyło się w bankach

Goldman Sachs odebrał bankierom w Hongkongu dostęp do Claude’a w kwietniu 2026 roku . Jak informował „Financial Times”, pracownicy amerykańskiego banku przez kilka tygodni nie mogli korzystać z modeli Claude za pośrednictwem wewnętrznych platform AI . Ograniczenie dotyczyło konkretnie Anthropic: inne modele, w tym ChatGPT firmy OpenAI i Gemini firmy Google, pozostały dostępne .

JPMorgan Chase zrobił podobny krok w czerwcu 2026 roku, usuwając Claude’a z wewnętrznego menu zatwierdzonych dużych modeli językowych dostępnych dla pracowników w Hongkongu . Według trzech osób zaznajomionych ze sprawą decyzję wywołało konkretne brzmienie warunków użytkowania Anthropic zawartych w umowie licencyjnej banku .

Z doniesień Reutersa i „Financial Times” wynika, że warunki licencyjne Anthropic wyłączają tzw. Wielkie Chiny („Greater China”), a Claude nigdy nie był oficjalnie wspierany w Hongkongu . W czerwcu 2026 roku amerykańskie władze wydały ponadto dyrektywę dotyczącą kontroli eksportu, która nakazywała Anthropic zawiesić zagranicznym obywatelom dostęp do najnowszych modeli. Doprowadziło to do czasowego wyłączenia dostępu na całym świecie . Skutek był nierówny: zespoły w Hongkongu straciły narzędzie, z którego nadal mogli korzystać pracownicy w innych lokalizacjach.

Dlaczego Bernard Chan uważa, że sama retoryka nie wystarczy

24 lipca 2026 roku Bernard Chan, hongkoński przedsiębiorca i osoba publiczna, opublikował w „South China Morning Post” tekst opinii. Argumentował w nim, że wypowiedzi urzędników opisujących AI jako „kolejną rewolucję przemysłową” albo mówiących o „egzystencjalnych zagrożeniach” niewiele wyjaśniają, jeśli chodzi o praktyczny wpływ technologii na funkcjonowanie miasta takiego jak Hongkong .

Jego główna teza jest prosta: wielkie hasła mogą przesłaniać realne koszty. Usunięcie Claude’a nie jest wyłącznie niedogodnością dla kilku firm. Pokazuje, że zaawansowane AI jest traktowane jako zasób strategiczny, a nie neutralna infrastruktura dostępna wszystkim na tych samych zasadach . Jeśli zespoły w Hongkongu tracą narzędzia zachowane przez konkurentów w innych krajach, pozycja miasta jako globalnego centrum finansowego może się osłabiać.

Drugi problem to brak gwarancji ciągłości dostępu. Regionalne wyłączenia w licencjach i amerykańskie kontrole eksportu oznaczają, że Hongkong nie może zakładać, iż najnowsze narzędzia AI będą stale dostępne. Zdaniem Chana władze powinny odejść od ogólnych deklaracji o „czwartej rewolucji przemysłowej” i opracować praktyczną strategię zapewniania dostępu do technologii wykorzystywanych przez globalne finanse .

Hongkong na przecięciu dwóch systemów kontroli

Przypadek Claude’a pokazuje, że wyzwanie dla Hongkongu dotyczy nie tylko regulacji AI, lecz także podatności łańcucha dostaw technologii. Miasto znajduje się na styku amerykańskich kontroli eksportu i chińskich roszczeń dotyczących suwerenności. Dostęp do zaawansowanych narzędzi pochodzących z USA może zostać ograniczony nie dlatego, że Hongkong naruszył konkretne zasady, lecz dlatego, że licencje i geografia kontroli eksportu na nowo wyznaczają granice dostępu do najnowocześniejszych modeli.

Jak ujął to Chan, geopolityka AI nie jest już teorią. W coraz większym stopniu decyduje o tym, kto może korzystać z określonych narzędzi i na jakich warunkach .

Rząd Hongkongu dostrzega ryzyko i wspiera lokalny rozwój technologiczny. Z dokumentu Rady Legislacyjnej Hongkongu z 25 lipca 2026 roku wynika, że do końca kwietnia fundusz Innovation and Technology Fund sfinansował ponad 390 projektów związanych z AI, przeznaczając na nie około 1,1 mld dolarów .

Jednak nawet szeroko zakrojone lokalne programy nie muszą zastąpić konkretnych narzędzi, na których polega międzynarodowy sektor finansowy. Gdy dostęp do nich zależy od amerykańskich zasad licencyjnych i eksportowych, samo finansowanie krajowych inicjatyw AI nie rozwiązuje problemu.

Najważniejsze wnioski

• AI jest zasobem strategicznym, a nie neutralną infrastrukturą. Decyzje Goldman Sachs i JPMorgan pokazują, że dostęp do zaawansowanych modeli pochodzących z USA może zależeć od lokalizacji, warunków licencyjnych i kontroli eksportu — nawet w przypadku pracowników sektora prywatnego w ważnym centrum finansowym.
• Hongkong jest podatny na zakłócenia w łańcuchu dostaw AI. Miasto nie może bezwarunkowo zakładać, że zachowa dostęp do narzędzi wykorzystywanych przez globalne finanse. Potrzebna jest praktyczna strategia, a nie tylko ogólne deklaracje o przyszłości technologii.
• Ograniczenia dotyczyły konkretnie Anthropic. ChatGPT i Gemini pozostały dostępne, co wskazuje, że decyzje banków wiązały się z wyłączeniami w licencjach Anthropic, a nie z całkowitym zakazem korzystania z AI w Hongkongu.