Kryzys paliwowy w Rosji: dlaczego jeden z największych producentów ropy na świecie musi sprowadzać benzynę z Maroka?

Rosja, będąc trzecim co do wielkości producentem ropy naftowej na świecie, przeżywa najpoważniejszy kryzys paliwowy od upadku Związku Radzieckiego. Powodem są zmasowane ataki ukraińskich dronów dalekiego zasięgu, które systematycznie niszczą lub unieruchamiają znaczną część krajowych mocy przerobowych rafinerii. Kraj, który normalnie eksportuje produkty naftowe, teraz zmuszony jest je importować, a jego obywatele stoją w kolejkach po benzynę na kartki .

Poniżej wyjaśniamy, jak doszło do tej paradoksalnej sytuacji.

Ukraińskie ataki dronów zniszczyły kluczową część rosyjskich mocy rafineryjnych

• Tylko od stycznia do maja 2026 roku ukraińskie ataki dronów unieszkodliwiły około 700 000 baryłek dziennie mocy przerobowych w 16 rafineriach, a niektóre obiekty były atakowane wielokrotnie .
• Do końca lipca 2026 roku ukraińskie uderzenia głębokie wyłączyły ponad 30% czynnych mocy przerobowych rosyjskich rafinerii oraz około 45% ich mocy nominalnych – wynika z analizy „Financial Times” cytowanej przez branżowych analityków .
• W centralnej Rosji praktycznie wszystkie główne rafinerie zostały zmuszone do wstrzymania lub drastycznego ograniczenia produkcji . Poziom przerobu ropy w rosyjskich rafineriach spadł do najniższego poziomu od 21 lat – około 3,80 mln baryłek dziennie .
• Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) ostrzegła już w październiku 2025 roku, że uszkodzenia spowodowane przez drony będą tłumić wydajność rosyjskich rafinerii co najmniej do połowy 2026 roku .

Skutek: niedobory paliwa w prawie całej Rosji

• Do czerwca 2026 roku prezydent Władimir Putin publicznie przyznał, że istnieją problemy z dostawami paliwa w regionach Rosji i powołał specjalną grupę zadaniową do zarządzania dystrybucją .
• Niedobory i ograniczenia sprzedaży (kupony paliwowe, limity na klienta wynoszące nawet 20 litrów) rozprzestrzeniły się na prawie wszystkie 83 regiony Rosji .
• Analitycy branżowi określili tę sytuację jako najpoważniejszy kryzys paliwowy, z jakim Rosja zmagała się od upadku Związku Radzieckiego .

Rosyjska odpowiedź: trzy bezprecedensowe środki zaradcze

1. Import benzyny z zagranicy po raz pierwszy od dziesięcioleci. W czerwcu 2026 roku Rosja rozpoczęła negocjacje w sprawie zakupu około 50 000 ton benzyny AI-92 z Kazachstanu . W lipcu 2026 roku do portu w Murmańsku dotarł pierwszy w historii transport morski 30 000 ton metrycznych benzyny AI-92 z Maroka (dostarczonej przez Łukoil) . Maroko stało się trzecim krajem, po Indiach i Kazachstanie, który dostarcza Rosji benzynę podczas kryzysu .

2. Negocjacje w sprawie przerobu ropy w Kazachstanie. Ministerstwo Energetyki Kazachstanu potwierdziło, że prowadzi rozmowy z Rosją dotyczące przerobu rosyjskiej ropy naftowej w kazachskich rafineriach, a część gotowych produktów ma być odsyłana z powrotem do Rosji . Rafineria Kondensat w Kazachstanie już przetwarza część rosyjskiej ropy w ramach istniejącego porozumienia .

3. Przedłużenie zakazu eksportu paliw do początku 2027 roku. Rosja początkowo zakazała eksportu oleju napędowego od 8 do 31 lipca, a benzyny od 1 marca 2026 roku. 30 lipca 2026 roku rząd przedłużył zakaz eksportu zarówno oleju napędowego, jak i benzyny do 31 stycznia 2027 roku, aby utrzymać dostępne zapasy w kraju .

Paradoks: Rosja ma mnóstwo ropy naftowej, ale za mało działających rafinerii

Rosyjski przemysł naftowy jest skonfigurowany tak, aby eksportować duże ilości ropy naftowej, przetwarzając mniejszą jej część na potrzeby krajowe. Ukraińskie ataki uderzyły nieproporcjonalnie w segment rafineryjny, stawiając Rosję w absurdalnej sytuacji: jest głównym producentem ropy, ale nie jest w stanie niezawodnie przerobić własnej ropy na benzynę i olej napędowy dla własnych obywateli. Zakazy eksportu, import z Maroka i Kazachstanu oraz negocjacje dotyczące przerobu ropy w Kazachstanie to wszystko środki doraźne, które podkreślają powagę kryzysu, na który nie ma szybkiego strukturalnego rozwiązania .