Saudyjsko-husycka konfrontacja na Morzu Czerwonym: Rijad buduje nową koalicję morską, by chronić swój ostatni szlak eksportu ropy

Arabia Saudyjska i jemeńska milicja Houthi (Ansar Allah) znalazły się w punkcie zapalnym najpoważniejszej bezpośredniej konfrontacji militarnej od lat. Kruche, czteroletnie zawieszenie broni, które w dużej mierze obowiązywało od 2022 roku , legło w gruzach po sporze o irański samolot pasażerski. Eskalacja doprowadziła do ataków rakietowych na saudyjskie miasta, uderzeń w kluczową infrastrukturę naftową oraz ogłoszenia przez Houthi blokady morskiej na Morzu Czerwonym – szlaku, od którego zależy dziś eksport surowca z Arabii Saudyjskiej od czasu zamknięcia Cieśniny Ormuz. Kryzys skłonił Rijad do pośpiesznego tworzenia nowej, wielonarodowej koalicji morskiej, mającej chronić tę ostatnią linię życia dla saudyjskiego eksportu ropy.

Co doprowadziło do kryzysu

Bezpośrednią iskrą zapalną był atak wspieranych przez Rijad sił jemeńskich na międzynarodowe lotnisko w Sanie w połowie lipca 2026 roku. Celem było uniemożliwienie lądowania irańskiego samolotu pasażerskiego – Arabia Saudyjska podejrzewała, że maszyna służy jako kanał przerzutu irańskiego sprzętu wojskowego dla Houthi . Husyci odpowiedzieli serią ataków rakietowych i dronów na południowe saudyjskie miasta, w tym Dżazan, a 27 lipca uderzyli w infrastrukturę zasilającą ropociąg do czerwonomorskiego hubu eksportowego w Janbu .

Eskalacja ta wpisuje się w szerszy kontekst wojny amerykańsko-irańskiej – według doniesień Reutersa, Iran polecił Houthi, by byli gotowi zamknąć Cieśninę Bab al-Mandab, jeśli Stany Zjednoczone uderzą w irańską infrastrukturę elektroenergetyczną . 20 lipca Houthi ogłosili blokadę morską Arabii Saudyjskiej, ostrzegając międzynarodowe firmy żeglugowe przed korzystaniem z saudyjskich portów .

Charakter konfrontacji militarnej

Walki przerwały okres względnego spokoju. Saudyjskie samoloty bojowe uderzyły w cele Houthi w Hudajdzie i innych rejonach Jemenu . Husyci, zahartowani w boju i wspierani przez Iran, obiecali „pełną eskalację” i bezpośrednio atakują saudyjską infrastrukturę energetyczną oraz szlaki żeglugowe na Morzu Czerwonym . Saudyjska koalicja zobowiązała się do odpowiedzi z „bezprecedensową determinacją i siłą” .

„Koalicja odpowie z bezprecedensową determinacją i siłą na wszelkie próby i ataki wymierzone w Królestwo” – oświadczył rzecznik koalicji, generał major Turki al-Maliki .

Jemeńscy urzędnicy, zachodni dyplomaci i analitycy ostrzegają, że Jemen balansuje na krawędzi wznowienia trwającego ponad dekadę zamrożonego konfliktu . „The Guardian” podał 30 lipca, że siły saudyjskie planują poważną ofensywę morską i być może lądową przeciwko Houthi .

Stawka dla saudyjskiego eksportu ropy

To najważniejszy strategiczny wymiar kryzysu. Po faktycznym zamknięciu Cieśniny Ormuz w wyniku konfliktu z Iranem na początku 2026 roku, Arabia Saudyjska opiera się na Rurociągu Wschód-Zachód, który biegnie od pól naftowych na wschodzie kraju do portu Janbu nad Morzem Czerwonym . Od marca 2026 roku Saudyjczycy tłoczą nim miliony baryłek ropy dziennie, skąd tankowce płyną przez Cieśninę Bab al-Mandab na południowym krańcu Morza Czerwonego do odbiorców w Azji . W ostatnich miesiącach Arabia Saudyjska eksportowała tą trasą około 3,6 miliona baryłek dziennie . Ponad 70% saudyjskich dostaw ropy zostało przekierowanych do portu Janbu .

Houthi zagrozili teraz nałożeniem blokady na Arabię Saudyjską w Cieśninie Bab al-Mandab . Udana blokada odcięłaby to ostatnie główne okno eksportowe Królestwa. Zamknięcie tej cieśniny usunęłoby kluczową alternatywną drogę dla Królestwa, pogłębiając obawy o niedobory . Reuters przewiduje, że wywołałoby to ostry wzrost światowych cen ropy i dalszą destabilizację rynków już nadszarpniętych wojną z Iranem .

„Udana próba zamknięcia Cieśniny Bab al-Mandab przez jemeńskich Houthi uderzyłaby w jeden z najważniejszych na świecie szlaków transportu ropy, potencjalnie wywołując nowy wzrost cen surowca, zakłócając dostawy paliw i dodatkowo obciążając globalną gospodarkę” – podała agencja .

Budowa międzynarodowej koalicji

30 lipca 2026 roku Rijad ogłosił plany utworzenia nowej, wielonarodowej koalicji obrony morskiej, której celem jest ochrona żeglugi na Morzu Czerwonym i szlaków energetycznych przed atakami Houthi . Przedstawiciele 43 krajów i Unii Europejskiej wzięli udział w międzynarodowym spotkaniu w Rijadzie; zaproszono 51 państw .

Saudyjskie ministerstwo obrony poinformowało, że koalicja będzie miała siedzibę w Rijadzie, a Arabia Saudyjska będzie jej państwem założycielskim i wiodącym . Czternaście krajów podpisało dokument założycielski, w tym Pakistan, Turcja i inne państwa .

Skład koalicji nie został jeszcze sfinalizowany i jest przedmiotem rozmów z kilkudziesięcioma krajami . Ogłoszenie nastąpiło zaledwie kilka godzin po tym, jak lider Houthi Abdul-Malik al-Houthi zagroził Arabii Saudyjskiej „pełną eskalacją” .

„Arabia Saudyjska tworzy sojusz wojskowy w celu ochrony szlaków morskich, ponieważ ataki milicji jemeńskiej na Morzu Czerwonym zagrażają kluczowej drodze dla eksportu ropy i niosą ryzyko dla globalnej gospodarki” – podał „New York Times” .

Co dalej?

Powrót do otwartego konfliktu między Arabią Saudyjską a Houthi oznacza niebezpieczny nowy rozdział w wojnie, która przez lata była zamrożona. Konfrontacja ta wchodzi teraz w bezpośrednią kolizję z wojną amerykańsko-irańską, a Morze Czerwone wyłania się jako potencjalny nowy front szerszego konfliktu regionalnego. Dla globalnych rynków energetycznych wynik tego starcia – i skuteczność nowej koalicji morskiej – zadecyduje o tym, czy najważniejszy szlak transportu ropy na świecie pozostanie otwarty, czy też stanie się kolejnym wąskim gardłem, które zostanie zamknięte.