Podczas 43. Międzynarodowej Konferencji Fizyki Wysokich Energii (ICHEP 2026), która odbyła się w Natal w Brazylii od 30 lipca do 5 sierpnia, współpraca ATLAS przedstawiła pakiet nowych wyników wyznaczających kolejne granice fizyki precyzyjnej na Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) .\n\nTo pierwsze ważne rezultaty wykorzystujące pełny połączony zbiór danych z drugiej serii pracy LHC — Run 2 z lat 2015–2018 — oraz niedawno zakończonej serii Run 3 z lat 2022–2026. Łącznie odpowiada on około 196 fb⁻¹ danych ze zderzeń protonów .\n\n## Pierwsza obserwacja podłużnie spolaryzowanych par bozonów Z\n\nNajważniejszym ogłoszeniem była pierwsza obserwacja produkcji par podłużnie spolaryzowanych bozonów Z, zidentyfikowanych w kanale końcowym zawierającym cztery leptony .\n\nPolaryzacja podłużna masywnych bozonów cechuje oddziaływania elektrosłabe i jest bezpośrednim śladem mechanizmu Higgsa oraz łamania symetrii elektrosłabej — procesu, dzięki któremu cząstki elementarne uzyskują masę. Obserwacja tego rzadkiego stanu pozwala więc sprawdzić jedno z kluczowych przewidywań Modelu Standardowego z niespotykaną wcześniej czułością.\n\n## Dwa fotony i dwa dżety: nowe okno na oddziaływania bozonów\n\nATLAS poinformował również o pierwszej obserwacji elektrosłabej produkcji układu dwóch fotonów i dwóch dżetów, oznaczanego jako γγjj . To czysty proces elektrosłaby, który daje szczególnie przejrzysty dostęp do tak zwanych anomalnych poczwórnych sprzężeń bozonów — oddziaływań między czterema bozonami elektrosłabymi.\n\nOdchylenie od przewidywań Modelu Standardowego w tym kanale mogłoby wskazywać na nową fizykę zmieniającą sposób, w jaki bozony oddziałują ze sobą .\n\n## Dokładniejsze pomiary par bozonów Higgsa\n\nWspółpraca przedstawiła także ulepszone pomiary nieresonansowej produkcji par bozonów Higgsa w kanale bb̅τ⁺τ⁻ . Produkcja dwóch bozonów Higgsa jest jedynym bezpośrednim sposobem pomiaru samosprzężenia bozonu Higgsa. Parametr ten określa kształt potencjału Higgsa, a tym samym pomaga badać naturę przemiany fazowej elektrosłabej we wczesnym Wszechświecie.\n\nDodatkowe statystyki z Run 3 sprawiły, że są to jak dotąd najbardziej czułe pomiary procesu HH wykonane przez ATLAS.\n\n## Fizyka jonów ciężkich: najmniejsze krople plazmy kwarkowo-gluonowej\n\nCzęść nowych rezultatów dotyczyła małych układów zderzeniowych — jąder tlenu z tlenem (O+O) oraz neonu z neonem (Ne+Ne) — przy energii zderzenia 5,36 TeV . ATLAS zaobserwował zależne od centralności zderzeń zaburzenie równowagi pędu par dżetów i zmierzył ich azymutalne anizotropie .\n\nWyniki rozszerzają badania tłumienia dżetów, czyli zjawiska, w którym strumienie cząstek tracą energię podczas przejścia przez plazmę kwarkowo-gluonową (QGP). To sygnatura powstawania gorącego i gęstego stanu materii, który istniał we wczesnym Wszechświecie. Pomiary w zderzeniach tlenu i neonu sprawdzają, czy taka plazma może tworzyć się także w najmniejszych obserwowanych dotąd układach zderzeniowych .\n\n## Poszukiwania fizyki wykraczającej poza Model Standardowy\n\nATLAS zaprezentował nowe poszukiwania cząstek skalarnych, między innymi w procesie X → SH → bbbb, oraz zaktualizowane analizy rezonansów dwóch dżetów w skali elektrosłabej. Badania objęły także skompresowane i szczególnie trudne obszary przestrzeni fazowej, które wcześniej pozostawały poza zasięgiem LHC .\n\nNie pojawił się jednoznaczny sygnał nowej fizyki. Analizy pozwalają jednak przesuwać granice wykluczenia dla supersymetrii, leptoquarków, mediatorów ciemnej materii i innych scenariuszy wykraczających poza Model Standardowy .\n\n## GN3X: uczenie maszynowe pomaga znajdować rozpędzone bozony Higgsa\n\nWspółpraca ATLAS udostępniła również GN3X — ulepszony klasyfikator oparty na architekturze transformera, przeznaczony do identyfikowania silnie rozpędzonych bozonów Higgsa .\n\nTo kolejny krok w rozwoju znakowania zapachów dżetów z wykorzystaniem nowoczesnych metod głębokiego uczenia. Lepsze rozpoznawanie sygnałów może w przyszłości pozwolić fizykom wydobywać z danych więcej użytecznych informacji.\n\n## Dlaczego ICHEP 2026 jest ważnym momentem dla LHC?\n\nKonferencja w Natal była 43. edycją ICHEP i pierwszą w historii zorganizowaną w Ameryce Południowej . Odbyła się w przełomowym momencie dla fizyki cząstek.\n\n- Zbiór danych z lat 2022–2026 mniej więcej podwaja liczbę zderzeń dostępną wyłącznie z Run 2, umożliwiając pomiary, które wcześniej były ograniczone przez statystykę . Wiele wyników z ICHEP 2026 po raz pierwszy korzysta z połączonych danych obu serii pracy LHC.\n- Modernizacja High-Luminosity LHC (HL-LHC) ma od początku lat 30. XXI wieku dostarczać o rząd wielkości więcej danych . Obecne pomiary pomagają sprawdzić stosowane metody analizy i lepiej wyznaczyć tło Modelu Standardowego przed rozpoczęciem tego programu.\n- Mimo szeroko zakrojonych poszukiwań LHC nie dostarczył jeszcze jednoznacznych dowodów na istnienie cząstek lub oddziaływań spoza Modelu Standardowego. Dlatego coraz większe znaczenie mają precyzyjne pomiary znanych procesów — takich jak polaryzacja bozonów Z czy produkcja par Higgsa — które pozwalają pośrednio ograniczać możliwe rozszerzenia teorii, między innymi za pomocą teorii efektywnych pól (EFT) .\n\nW skrócie: ATLAS wchodzi w okres „konsolidacji precyzji”. Wykorzystuje pełny zbiór danych z Run 3 do najdokładniejszych dotąd badań rzadkich procesów przewidywanych przez Model Standardowy, a jednocześnie systematycznie zawęża obszary, w których może ukrywać się fizyka wykraczająca poza tę teorię — przed rozpoczęciem ery HL-LHC .

Podczas 43. Międzynarodowej Konferencji Fizyki Wysokich Energii (ICHEP 2026), która odbyła się w Natal w Brazylii od 30 lipca do 5 sierpnia, współpraca ATLAS przedstawiła pakiet nowych wyników wyznaczających kolejne granice fizyki precyzyjnej na Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) .\n\nTo pierwsze ważne rezultaty wykorzystujące pełny połączony zbiór danych z drugiej serii pracy LHC — Run 2 z lat 2015–2018 — oraz niedawno zakończonej serii Run 3 z lat 2022–2026. Łącznie odpowiada on około 196 fb⁻¹ danych ze zderzeń protonów .\n\n## Pierwsza obserwacja podłużnie spolaryzowanych par bozonów Z\n\nNajważniejszym ogłoszeniem była pierwsza obserwacja produkcji par podłużnie spolaryzowanych bozonów Z, zidentyfikowanych w kanale końcowym zawierającym cztery leptony .\n\nPolaryzacja podłużna masywnych bozonów cechuje oddziaływania elektrosłabe i jest bezpośrednim śladem mechanizmu Higgsa oraz łamania symetrii elektrosłabej — procesu, dzięki któremu cząstki elementarne uzyskują masę. Obserwacja tego rzadkiego stanu pozwala więc sprawdzić jedno z kluczowych przewidywań Modelu Standardowego z niespotykaną wcześniej czułością.\n\n## Dwa fotony i dwa dżety: nowe okno na oddziaływania bozonów\n\nATLAS poinformował również o pierwszej obserwacji elektrosłabej produkcji układu dwóch fotonów i dwóch dżetów, oznaczanego jako γγjj . To czysty proces elektrosłaby, który daje szczególnie przejrzysty dostęp do tak zwanych anomalnych poczwórnych sprzężeń bozonów — oddziaływań między czterema bozonami elektrosłabymi.\n\nOdchylenie od przewidywań Modelu Standardowego w tym kanale mogłoby wskazywać na nową fizykę zmieniającą sposób, w jaki bozony oddziałują ze sobą .\n\n## Dokładniejsze pomiary par bozonów Higgsa\n\nWspółpraca przedstawiła także ulepszone pomiary nieresonansowej produkcji par bozonów Higgsa w kanale bb̅τ⁺τ⁻ . Produkcja dwóch bozonów Higgsa jest jedynym bezpośrednim sposobem pomiaru samosprzężenia bozonu Higgsa. Parametr ten określa kształt potencjału Higgsa, a tym samym pomaga badać naturę przemiany fazowej elektrosłabej we wczesnym Wszechświecie.\n\nDodatkowe statystyki z Run 3 sprawiły, że są to jak dotąd najbardziej czułe pomiary procesu HH wykonane przez ATLAS.\n\n## Fizyka jonów ciężkich: najmniejsze krople plazmy kwarkowo-gluonowej\n\nCzęść nowych rezultatów dotyczyła małych układów zderzeniowych — jąder tlenu z tlenem (O+O) oraz neonu z neonem (Ne+Ne) — przy energii zderzenia 5,36 TeV . ATLAS zaobserwował zależne od centralności zderzeń zaburzenie równowagi pędu par dżetów i zmierzył ich azymutalne anizotropie .\n\nWyniki rozszerzają badania tłumienia dżetów, czyli zjawiska, w którym strumienie cząstek tracą energię podczas przejścia przez plazmę kwarkowo-gluonową (QGP). To sygnatura powstawania gorącego i gęstego stanu materii, który istniał we wczesnym Wszechświecie. Pomiary w zderzeniach tlenu i neonu sprawdzają, czy taka plazma może tworzyć się także w najmniejszych obserwowanych dotąd układach zderzeniowych .\n\n## Poszukiwania fizyki wykraczającej poza Model Standardowy\n\nATLAS zaprezentował nowe poszukiwania cząstek skalarnych, między innymi w procesie X → SH → bbbb, oraz zaktualizowane analizy rezonansów dwóch dżetów w skali elektrosłabej. Badania objęły także skompresowane i szczególnie trudne obszary przestrzeni fazowej, które wcześniej pozostawały poza zasięgiem LHC .\n\nNie pojawił się jednoznaczny sygnał nowej fizyki. Analizy pozwalają jednak przesuwać granice wykluczenia dla supersymetrii, leptoquarków, mediatorów ciemnej materii i innych scenariuszy wykraczających poza Model Standardowy .\n\n## GN3X: uczenie maszynowe pomaga znajdować rozpędzone bozony Higgsa\n\nWspółpraca ATLAS udostępniła również GN3X — ulepszony klasyfikator oparty na architekturze transformera, przeznaczony do identyfikowania silnie rozpędzonych bozonów Higgsa .\n\nTo kolejny krok w rozwoju znakowania zapachów dżetów z wykorzystaniem nowoczesnych metod głębokiego uczenia. Lepsze rozpoznawanie sygnałów może w przyszłości pozwolić fizykom wydobywać z danych więcej użytecznych informacji.\n\n## Dlaczego ICHEP 2026 jest ważnym momentem dla LHC?\n\nKonferencja w Natal była 43. edycją ICHEP i pierwszą w historii zorganizowaną w Ameryce Południowej . Odbyła się w przełomowym momencie dla fizyki cząstek.\n\n- Zbiór danych z lat 2022–2026 mniej więcej podwaja liczbę zderzeń dostępną wyłącznie z Run 2, umożliwiając pomiary, które wcześniej były ograniczone przez statystykę . Wiele wyników z ICHEP 2026 po raz pierwszy korzysta z połączonych danych obu serii pracy LHC.\n- Modernizacja High-Luminosity LHC (HL-LHC) ma od początku lat 30. XXI wieku dostarczać o rząd wielkości więcej danych . Obecne pomiary pomagają sprawdzić stosowane metody analizy i lepiej wyznaczyć tło Modelu Standardowego przed rozpoczęciem tego programu.\n- Mimo szeroko zakrojonych poszukiwań LHC nie dostarczył jeszcze jednoznacznych dowodów na istnienie cząstek lub oddziaływań spoza Modelu Standardowego. Dlatego coraz większe znaczenie mają precyzyjne pomiary znanych procesów — takich jak polaryzacja bozonów Z czy produkcja par Higgsa — które pozwalają pośrednio ograniczać możliwe rozszerzenia teorii, między innymi za pomocą teorii efektywnych pól (EFT) .\n\nW skrócie: ATLAS wchodzi w okres „konsolidacji precyzji”. Wykorzystuje pełny zbiór danych z Run 3 do najdokładniejszych dotąd badań rzadkich procesów przewidywanych przez Model Standardowy, a jednocześnie systematycznie zawęża obszary, w których może ukrywać się fizyka wykraczająca poza tę teorię — przed rozpoczęciem ery HL-LHC .