Wycena ASML stopniała o 60 mld euro. Dlaczego analitycy uznali wyprzedaż za przesadzoną?

27 i 28 lipca The Information, a następnie Reuters, poinformowały, że konsorcjum obejmujące m.in. Huawei i SiCarrier rozpoczęło produkcję krajowych immersyjnych maszyn litograficznych DUV . Projekt prowadzi mało znana firma państwowa z Szanghaju — Shanghai Aishengna Electronic Technology Group .

27 lipca kurs ASML spadał w ciągu dnia nawet o około 8%, by zakończyć sesję mniej więcej 6% pod kreską. Przecena pociągnęła w dół także amerykańskich producentów sprzętu dla fabryk półprzewodników: Applied Materials, Lam Research i KLA .

Chińskie doniesienia trafiły na podatny grunt. Akcje spółek półprzewodnikowych były już wcześniej pod presją realizacji zysków, słabszych od oczekiwań wyników Samsunga oraz obaw, że klienci opóźniają kosztowne modernizacje technologiczne . Informacja o maszynach DUV stała się więc katalizatorem, który przerwał trwającą w sektorze konsolidację.

Dlaczego Wall Street uznał reakcję za przesadzoną?

Najważniejszy argument analityków dotyczył różnicy między symbolicznym uruchomieniem produkcji a możliwością dostarczania niezawodnych systemów na dużą skalę.

• Bank of America określił wyprzedaż mianem „przesadnej reakcji” i utrzymał cenę docelową sugerującą ponad 70% potencjalnego wzrostu względem poziomu z 29 lipca .
• JPMorgan ocenił, że spadek „wydaje się nieproporcjonalny do tego, co wynika z raportu”. Bank podkreślił, że wyprodukowanie ograniczonej liczby immersyjnych maszyn DUV nie oznacza jeszcze dostarczania niezawodnych systemów do produkcji wielkoseryjnej .
• Reuters Breakingviews zauważył, że chińskie „kopie” są mniej zaawansowane technicznie, a technologiczna korona ASML wygląda na bezpieczną — przynajmniej na razie .

W praktyce Chiny planują około 5 maszyn DUV w 2026 r. i mniej więcej 20 w 2027 r. To niewiele w porównaniu z setkami systemów wysyłanych co roku przez ASML. Dodatkowo portfel zamówień holenderskiej spółki jest wyprzedany do 2027 r.

Na czym polega chiński postęp?

DUV: ważny krok, ale jeszcze nie konkurencja na pełną skalę

Konsorcjum wspierane przez chińskie państwo, z udziałem Huawei i SiCarrier, rozpoczęło produkcję immersyjnych maszyn DUV. Urządzenia mają trafiać do miejscowych producentów układów, w tym SMIC, Hua Hong i CXMT .

Według dostępnych informacji produkcja ma wynieść około 5 systemów w 2026 r. i około 20 w kolejnym roku . Reuters podał jednak, że pierwsze maszyny wciąż ustępują zagranicznym rozwiązaniom pod względem wydajności i niezawodności, a przed osiągnięciem jakości porównywalnej z ASML potrzebują dalszych testów .

To istotne rozróżnienie. Sam fakt zbudowania urządzenia jest przełomem przemysłowym i politycznym, ale kluczowe znaczenie ma jego praca przez tysiące godzin w fabryce, stabilna jakość produkowanych układów oraz możliwość szybkiego serwisowania dużej floty maszyn.

EUV: obszar, w którym ASML nadal ma największą przewagę

Jeszcze bardziej zaawansowana technologia EUV — litografia wykorzystująca skrajnie krótkie fale promieniowania ultrafioletowego — pozostaje poza zasięgiem Chin w dającej się przewidzieć przyszłości. To właśnie systemy EUV są kluczowe przy produkcji najbardziej zaawansowanych chipów i należą do najbardziej wartościowych urządzeń w ofercie ASML .

W grudniu 2025 r. Reuters informował, że zespół byłych inżynierów ASML w Shenzhen ukończył prototyp maszyny EUV i testował go w laboratorium o zaostrzonych zabezpieczeniach. Prototyp nie wytworzył jednak jeszcze działających układów scalonych .

Chińscy liderzy branży półprzewodników opowiadają się za skoordynowanym, ogólnokrajowym programem budowy kompletnych systemów litograficznych w latach 2026–2030. Jednocześnie przyznają, że poważne luki nadal występują w oprogramowaniu EDA, materiałach podstawowych i samej technologii EUV .

Jaki może być wpływ na przychody ASML?

W krótkim terminie wpływ chińskiej produkcji powinien być ograniczony. Chiny mają odpowiadać za około 20% sprzedaży netto ASML w całym 2026 r. — mniej niż w 2024 r. (44%) i 2025 r. (42%), jak wynika z wypowiedzi dyrektora finansowego spółki Rogera Dassena .

Zmieniła się także struktura biznesu ASML. Udział sprzedaży maszyn DUV w przychodach firmy spadł z 44% w 2024 r. do 29% w ostatnim kwartale . Coraz większą rolę odgrywają droższe i bardziej zaawansowane systemy EUV, których Chiny nie mogą obecnie kupować od ASML z powodu ograniczeń eksportowych .

Bank of America oszacował, że nawet gdyby chińscy producenci pozyskali lokalnie 20 maszyn immersyjnych wykorzystujących laser argonowo-fluorowy, wpływ na przyszłoroczną sprzedaż ASML wyniósłby około 1,4 mld euro, czyli 2,4% . To realne ryzyko dla części działalności spółki, ale nie cios podważający jej pozycję w całym sektorze.

ASML między Waszyngtonem a Pekinem

Historia chińskich maszyn DUV pokazuje również, jak trudne położenie zajmuje ASML. Firma znalazła się pomiędzy amerykańskimi kontrolami eksportu a chińskim programem uniezależniania się od zagranicznych technologii.

Amerykańskie ograniczenia już wcześniej uniemożliwiły ASML sprzedaż Chinom najbardziej zaawansowanych maszyn EUV. Z czasem restrykcje zaczęły obejmować także starsze generacje urządzeń DUV . Pekin odpowiada na to wielotorowo: rozwija własne maszyny litograficzne, zwiększa wydajność układów AI przez łączenie wielu chipów oraz — według doniesień — może próbować pozyskiwać sprzęt ASML nieautoryzowanymi kanałami .

Pojawiły się również informacje, że amerykański sekretarz handlu Howard Lutnick pytał kierownictwo ASML o obawy, iż jeden z systemów EUV firmy mógł trafić do Chin z naruszeniem ograniczeń eksportowych . ASML nie kontroluje jednak miejsca zatrudnienia byłych pracowników. Firma podkreśla, że są oni związani umowami o poufności, a w niektórych przypadkach podejmowała kroki prawne w związku z kradzieżą tajemnic handlowych .

Holenderski rząd pozostaje pod presją Waszyngtonu, by dalej zaostrzać przepisy eksportowe. Dla ASML oznacza to balansowanie między ważnym, historycznie największym rynkiem — Chinami — a kluczowym sojusznikiem, czyli Stanami Zjednoczonymi .

Wniosek: przełom dla Chin, nie koniec przewagi ASML

Chińska produkcja immersyjnych maszyn DUV jest ważnym kamieniem milowym w dążeniu Pekinu do samowystarczalności półprzewodnikowej. To także pierwszy wyraźny sygnał, że monopol ASML może z czasem zostać naruszony.

Na razie skala mówi jednak sama za siebie: około 5 chińskich maszyn w 2026 r. wobec setek systemów wysyłanych przez ASML, portfel zamówień holenderskiej spółki wyprzedany do 2027 r. oraz ogromna luka w technologii EUV. Ryzyko jest realne, lecz jego wpływ na przychody i pozycję konkurencyjną ASML wydaje się odległy — dlatego analitycy uznali, że giełdowa panika o wartości 60 mld euro wyprzedziła fakty.