Prywatyzacja TAP Air Portugal: Lufthansa kontra Air France-KLM – oferty, wizje i termin decyzji

Oferty

Portugalia sprzedaje 44,9% udziałów w TAP strategicznemu partnerowi lotniczemu, a dodatkowe 5% zarezerwowano dla pracowników linii .

• Air France-KLM ubiega się o pakiet od 44,9% do pełnych 49,9% udziałów przewoźnika . Grupa określiła swoją ofertę jako kompleksowy, długoterminowy plan obejmujący operacje pasażerskie, cargo, programy lojalnościowe i utrzymanie techniczne .
• Grupa Lufthansy składa ofertę na początkowy pakiet mniejszościowy, ale nie precyzuje dokładnego udziału procentowego; sygnalizuje jednak możliwość zwiększenia swojego zaangażowania w przyszłości . Lufthansa oświadczyła, że inwestycja ma na celu nawiązanie długoterminowego partnerstwa, które zabezpieczy przyszłość TAP na solidnych podstawach .
• Żadna ze stron nie ujawniła publicznie wartości finansowej swojej wiążącej oferty .

Wizje strategiczne

Air France-KLM: Lizbona jako hub w Europie Południowej

Wizja Air France-KLM koncentruje się na pogłębieniu roli Lizbony jako węzła łączącego Europę z Ameryką Łacińską, zwłaszcza Brazylią i portugalskojęzyczną Afryką, wykorzystując silną siatkę połączeń TAP do tych regionów . Grupa zobowiązała się do:

• Zachowania marki TAP, jej siedziby głównej i operacji w Lizbonie .
• Zintegrowania TAP z szerszą siecią grupy Air France-KLM, przy jednoczesnym utrzymaniu jej odrębnej tożsamości .
• Ustanowienia Lizbony swoim „unikalnym” hubem w Europie Południowej, wzmacniając globalną sieć i rozwijając połączenia z Amerykami i Afryką .
• Rozwoju mocy serwisowych MRO w Portugalii w oparciu o istniejące partnerstwo z Air France Industries KLM Engineering & Maintenance .

CEO Air France-KLM, Benjamin Smith, publicznie stwierdził, że TAP idealnie wpisuje się w wielohubową strategię grupy, a celem jest wzmocnienie operacji w Lizbonie przy jednoczesnym rozwijaniu połączeń w innych portugalskich miastach, w tym w Porto .

Grupa Lufthansy: Zasięg atlantycki i przemysłowe zaangażowanie

Grupa Lufthansy również zobowiązała się do utrzymania Lizbony jako hubu oraz zachowania marki i operacji TAP . Jej wyjątkowe atuty to:

• Konkretne inwestycje przemysłowe już w toku: Lufthansa Technik wmurowała kamień węgielny pod centrum serwisowe o powierzchni 55 000 m² w Santa Maria da Feira, na południe od Porto. Inwestycja opiewa na setki milionów euro i ma stworzyć do 700 miejsc pracy w lotnictwie . Obiekt, pierwszy Lufthansy Technik w Portugalii, ma rozpocząć działalność pod koniec 2027 roku, a wartość inwestycji wynosi 227,6 mln euro .
• TAP jest już członkiem sojuszu Star Alliance, co sprawia, że integracja z ekosystemem Lufthansy jest płynniejsza niż w przypadku jakiegokolwiek innego oferenta .
• Wykorzystanie TAP do wzmocnienia dostępu do tras południowoatlantyckich i uzupełnienia istniejącej sieci spółek zależnych (Swiss, Austrian, Brussels Airlines) .

Harmonogram rządu

• Lipiec 2025: Portugalia wznowiła długo odkładaną prywatyzację TAP, dążąc do sprzedaży 44,9% udziałów .
• Listopad 2025: Obie grupy formalnie wyraziły zainteresowanie .
• 2 kwietnia 2026: Obie grupy (oraz początkowo IAG) złożyły niewiążące oferty wstępne .
• 23 kwietnia 2026: Portugalia zaprosiła Air France-KLM i Lufthansę do przejścia do fazy wiążącej .
• 29 lipca 2026 (termin): Obaj oferenci złożyli wiążące oferty .
• Ostateczna decyzja rządu spodziewana jest w ciągu kilku tygodni po upływie terminu składania ofert wiążących, choć nie ustalono jeszcze dokładnej daty . Początkowo przewidywano, że cały proces zakończy się do początku września .

Czynniki pozacenowe, które zadecydują o wygranej

Minister infrastruktury Portugalii, Miguel Pinto Luz, wyraźnie stwierdził, że wybór to „decyzja strategiczna”, która zależy od czegoś więcej niż tylko ceny oferty . Kluczowe kryteria pozacenowe, które oferenci musieli uwzględnić, obejmują :

• Strategia dla lotnisk w Lizbonie (LIS) i Porto (OPO) – plany rozwoju, siatki połączeń i wykorzystanie slotów. Rząd oświadczył, że oferenci muszą zobowiązać się do wzmocnienia operacji TAP nie tylko w hubie lizbońskim, ale także na dziewięciu innych lotniskach w Portugalii, w tym w Porto, Faro oraz na archipelagach Azorów i Madery .
• Połączenia z Azorami i Maderą – ochrona krajowych tras portugalskich .
• Powiązania z portugalską diasporą i krajami portugalskojęzycznymi (np. Brazylia, Angola, Mozambik, Republika Zielonego Przylądka) .
• Zobowiązania dotyczące floty i zatrudnienia – ochrona miejsc pracy i siły roboczej TAP .
• Zarządzanie i autonomia kierownictwa – zakres kontroli operacyjnej, jaką poszukiwałby nabywca, oraz stopień niezależności TAP .
• Inwestycje przemysłowe w Portugalii – hub MRO Lufthansy jest konkretnym, wymiernym zobowiązaniem w tym zakresie . Air France-KLM również zapowiedziało plany inwestycji w MRO w Portugalii .
• Obawy regulacyjne i dotyczące konkurencji – oferta Air France-KLM może spotkać się z większą kontrolą antymonopolową ze względu na pokrywające się sieci hubów z TAP w Paryżu-CDG i Amsterdamie, podczas gdy Lufthansa, z bardziej komplementarną mapą tras, może mieć łatwiejszą ścieżkę przez unijnych regulatorów konkurencji . 82-stronicowy dokument przetargowy (caderno de encargos) zobowiązuje każdego nabywcę do utrzymania siedziby głównej, głównego hubu i większości miejsc pracy w utrzymaniu technicznym w Lizbonie .