Budżet Rosji pęka w szwach. Deficyt ponad dwukrotnie wyższy od planu, a Kreml sięga po ukryty druk pieniędzy

Gwałtowny wzrost kosztów wojskowych i obsługi długu wojennego

• Wydatki federalne w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku wzrosły o 17% rok do roku, co dało największą dziurę budżetową od co najmniej 1996 roku . Deficyt przekroczył roczny cel już w kwietniu, sięgając 78,9 miliarda dolarów (2,5% PKB) w ciągu zaledwie czterech miesięcy . Wydatki wojskowe wciąż rosną znacznie powyżej początkowych planów – według szacunków Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy przekroczenia związane z wojną sięgają 51,3 miliarda dolarów .

Ukryty druk pieniądza przez państwowe banki

• Gdy sprzedaż obligacji na otwartym rynku zawiodła, Ministerstwo Finansów zmusza kontrolowane przez państwo banki do kupowania nowo emitowanych obligacji OFZ. Bank centralny dostarcza tym bankom płynność, co w praktyce oznacza tworzenie nowych rubli na finansowanie deficytu . Ukraiński wywiad określa to jako „ukrytą emisję rubla” – Ministerstwo Finansów emituje obligacje, banki państwowe je kupują, a bank centralny zasila je gotówką, co jest funkcjonalnie równoznaczne z drukowaniem pieniędzy . Ten mechanizm jest obecnie głównym kanałem pokrywania rosnącej luki gotówkowej .

Zawieszenie aukcji obligacji (zamrożenie rynku OFZ)

• Ministerstwo Finansów 20 lipca 2026 roku zawiesiło wszystkie regularne aukcje obligacji skarbowych na czas nieokreślony, po czterech nieudanych ofertach z rzędu . Dwie aukcje odwołano, jedna całkowicie się nie powiodła, a jedyna udana sprzedaż przyniosła zaledwie 9 miliardów rubli (116 milionów dolarów) wobec kwartalnego celu pożyczkowego wynoszącego 1,5 biliona rubli (19,35 miliarda dolarów) . Inwestorzy żądali rentowności powyżej 16% w przypadku długoterminowych OFZ – poziomów, które ministerstwo uznało za nie do zaakceptowania . Indeks obligacji rządowych RGBI spadł z około 119 do około 110, czyli do najniższego poziomu w 2026 roku . Było to pierwsze moratorium na aukcje od czasu zamrożenia z marca–września 2022 roku .

Dyrektywa Putina o wydatkach wojennych do 2029 roku i zawieszenie reguły fiskalnej

• Rosyjska ustawa budżetowa przesuwa w czasie „regułę zerowego deficytu” na czas nieokreślony. Prezydent Władimir Putin nakazał priorytetowe traktowanie wydatków związanych z wojną co najmniej do 2029 roku, uchylając przedwojenne plany konsolidacji fiskalnej . Własne prognozy banku centralnego zakładają pierwotny deficyt strukturalny na poziomie 2% PKB w 2026, 1% w 2027 i 0,5% w 2028 roku – co jest wyraźnym przyznaniem, że budżet pozostanie głęboko na minusie przez lata .

Spowolnienie wzrostu PKB i cięcia finansowania technologii

• Wzrost gospodarczy zwalnia pod presją sankcji, inflacji i przekierowania zasobów na cele wojskowe. Rząd analizuje możliwość cięć wydatków w obszarach pozamilitarnych . Po raz pierwszy od początku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę budżet na 2026 rok przewiduje redukcję finansowania krajowych programów technologicznych i rozwojowych, ponieważ Kreml priorytetowo traktuje wydatki wojskowe kosztem inwestycji i innowacji .

Szerszy wpływ sankcji i wojny

• Odcięta od międzynarodowych rynków kapitałowych Rosja polega niemal wyłącznie na napiętym systemie finansowym kraju. Połączenie zachodnich sankcji, ucieczki kapitału, odwrócenia trendu inflacyjnego w połowie 2026 roku i załamania oczekiwań na dalsze obniżki stóp procentowych banku centralnego wywołało masową wyprzedaż obligacji rządowych, pogłębiając kryzys finansowania . Instytut Hudsona opisuje „rosyjskie prasy drukarskie pracujące na pełnych obrotach” jako jedyną pozostałą poduszkę bezpieczeństwa .

Podsumowanie: Deficyt Rosji w 2026 roku to nie przejściowe poślizgnięcie fiskalne. To strukturalna pułapka. Wydatki wojenne rosną szybciej, niż spadają dochody, rynek obligacji zamarł, a rząd został zepchnięty do ukrytego finansowania monetarnego, które napędza inflację i osłabia rubla. I nie ma wiarygodnego planu powrotu do dyscypliny fiskalnej przed 2029 rokiem.