Zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 r. — wszystko, co trzeba wiedzieć

Gdzie przebiegnie pas całkowitego zaćmienia?

Cień całkowity — czyli najciemniejsza część cienia Księżyca — będzie miał około 293 km szerokości. Najpierw dotknie Ziemi na dalekiej północy Syberii, następnie przejdzie w pobliżu bieguna północnego, nad Oceanem Arktycznym i Grenlandią, a później nad zachodnią Islandią. Dalej przesunie się nad Atlantykiem w kierunku północnej Hiszpanii i niewielkiego fragmentu północno-wschodniej Portugalii .

Cała wędrówka cienia przez planetę potrwa około 96 minut . Pas całkowitości obejmie obszary lądowe w czterech regionach: odległą północną Syberię w Rosji, wschodnie wybrzeże Grenlandii, zachodnią i południowo-zachodnią Islandię oraz pas północnej Hiszpanii — między innymi okolice A Coruñi, Burgos, Valladolidu, Saragossy i Palmy — a także skrawek północno-wschodniej Portugalii .

Jak długo potrwa całkowita faza?

• Maksymalny czas całkowitości: 2 minuty i 18 sekund. Najdłuższa faza wystąpi na oceanie, około 45 km od zachodniego wybrzeża Islandii, w pobliżu punktu 65°10′N, 25°12′W .
• Islandia: obserwatorzy na lądzie zobaczą zwykle od około 1 do 2 minut całkowitości, zależnie od położenia względem centralnej linii pasa. W Ísafjörður zaćmienie całkowite potrwa około 1 minuty i 30 sekund, począwszy od godz. 17:44 GMT .
• Hiszpania: całkowitość będzie krótsza i nastąpi bardzo nisko nad zachodnim horyzontem, tuż przed zachodem Słońca. W Burgos potrwa 1 minutę i 48 sekund, a w innych miejscach od około 1 minuty i 20 sekund do niespełna 2 minut .
• Maksimum zaćmienia: nastąpi o 17:45:53,8 UT .

W Hiszpanii kluczowe znaczenie będzie miał niezakłócony widok na zachodni horyzont. Wzgórza, zabudowania, chmury lub dym mogą zasłonić nisko położone Słońce .

Gdzie będzie widoczne zaćmienie częściowe?

Poza wąskim pasem całkowitości zaćmienie częściowe obejmie większość Europy, część Ameryki Północnej i zachodnią Afrykę .

• W Wielkiej Brytanii widoczna będzie głęboka faza częściowa.
• We Francji, Belgii, Szwajcarii i północnych Włoszech Księżyc zasłoni około 88–95% tarczy Słońca .
• W wielu innych częściach Europy, w tym w Skandynawii, Niemczech i Europie Środkowej, również będzie można obserwować wyraźne zaćmienie częściowe .
• W Ameryce Północnej zaćmienie częściowe zobaczą obserwatorzy w północnych rejonach USA — od Alaski po Karolinę Północną — a także w znacznej części Kanady .

Do obserwacji fazy częściowej konieczne są certyfikowane okulary lub filtry do zaćmień. Nie wolno patrzeć bezpośrednio na Słońce przez zwykłe okulary przeciwsłoneczne, aparat fotograficzny ani lornetkę bez odpowiedniego filtra.

NASA i ESA przygotowują szeroką obserwację

NASA zaplanowała dużą kampanię transmisji i badań naukowych związanych z zaćmieniem.

• Transmisja na żywo: agencja pokaże zaćmienie na wielu platformach, z ujęciami z całej trasy całkowitości oraz rozmowami z ekspertami .
• Samolot badawczy WB-57: odrzutowiec NASA wzniesie się na wysokość około 50 000 stóp, czyli mniej więcej 15 km, i będzie obserwował zaćmienie ze stratosfery. Instrumenty znajdą się powyżej większości atmosfery, co ograniczy wpływ chmur, pyłu i pary wodnej . Pokładowe kamery mają rejestrować co najmniej 20 zdjęć na sekundę, dokumentując struktury, wypływy i szybkie zmiany w koronie słonecznej .
• Balony naukowe: zespoły finansowane przez NASA wypuszczą balony wzdłuż trasy zaćmienia, aby sprawdzić, jak nagłe zaciemnienie nieba wpływa na atmosferę Ziemi .
• Badania heliofizyczne: naukowcy będą analizować koronę Słońca, jego aktywność oraz zmiany zachodzące w ziemskiej atmosferze podczas przejścia cienia Księżyca .

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) zorganizowała 15 lipca 2026 r. internetowe briefingi medialne w języku angielskim i hiszpańskim. Omawiano podczas nich naukę, bezpieczeństwo obserwacji i koordynację działań związanych z pierwszym całkowitym zaćmieniem widocznym z kontynentalnej Europy od 1999 r.

ESA przygotowała także edukacyjny zestaw CESAR dla szkół i rodzin. Wspiera również projekt EcoEclipse, w ramach którego nagrywane będą dźwięki otoczenia, aby sprawdzić, jak nagłe zaciemnienie reagują ptaki, nietoperze i inne dzikie zwierzęta .

Trzy zjawiska w ciągu jednej doby

12 sierpnia 2026 r. połączy trzy duże wydarzenia astronomiczne .

Parada sześciu planet przed świtem

Merkury, Jowisz, Mars, Saturn, Uran i Neptun znajdą się w jednym sektorze porannego nieba . Najlepsze warunki do obserwacji przypadną mniej więcej między 3:00 a 5:00 UTC, przed wschodem Słońca .

Jowisz, Mars, Merkury i Saturn będą widoczne gołym okiem. Do dostrzeżenia Urana i Neptuna potrzebna będzie lornetka lub teleskop . Planety nie utworzą idealnie prostej linii w przestrzeni — z perspektywy Ziemi pojawią się jednak w podobnym obszarze nieba.

Całkowite zaćmienie w ciągu dnia

W pasie całkowitości Księżyc całkowicie zasłoni tarczę Słońca, a na krótko ujawni się jego korona. W pozostałej części szerokiego regionu półkuli północnej obserwowane będzie zaćmienie częściowe .

Maksimum Perseidów po zmroku

W nocy z 12 na 13 sierpnia przypadnie maksimum corocznego roju Perseidów. Po planetach przed świtem i zaćmieniu w ciągu dnia obserwatorzy będą mogli zakończyć dobę wypatrywaniem meteorów .

Zaćmienie napędza turystykę w Hiszpanii i Islandii

Rzadkie zjawisko wywołało silny wzrost popytu na noclegi, loty i wycieczki w obu krajach.

• Hiszpania: według prognoz wydarzenie może przynieść tamtejszej turystyce ponad 312 mln funtów i przyciągnąć miliony odwiedzających . Hotele w mniejszych miejscowościach leżących na trasie zaćmienia, między innymi w A Coruñi, Bilbao, Santiago de Compostela, Burgos i Saragossie, są bliskie pełnego obłożenia . Hiszpańskie władze chcą wykorzystać wydarzenie do promocji regionów śródlądowych i wiejskich, oddalonych od zatłoczonego wybrzeża Morza Śródziemnego . Dane KAYAK wskazują, że liczba wyszukiwań lotów do miast wybrzeża Kantabryjskiego — A Coruñi, Bilbao, Oviedo i Santander — wzrosła o 201% rok do roku .
• Islandia: okolice Fiordów Zachodnich i półwyspu Snæfellsnes, czyli jedne z najlepszych miejsc do obserwacji całkowitości, zbliżyły się do pełnego obłożenia . Wyszukiwania lotów do Reykjavíku wzrosły o ponad 20% w tygodniach poprzedzających zaćmienie . Średnia cena pokoju hotelowego w stolicy wynosi 1012 dolarów za noc — około dwa razy więcej niż w 2025 r. i o 212% więcej niż średnia dla Reykjavíku w 2026 r. . Wynajem krótkoterminowy kosztuje średnio 1172 dolary za noc w tygodniu zaćmienia, czyli o 178% więcej rok do roku .
• Rezerwacje lotnicze: dane Amadeus Travel Intelligence pokazują wzrost zainteresowania Hiszpanią i Islandią wśród podróżnych z USA, Wielkiej Brytanii i Europy. Rezerwacje lotów na lotniska położone wzdłuż trasy zaćmienia, dla przylotów między 7 a 12 sierpnia, wzrosły o 25% względem tego samego okresu 2025 r.

Pożary i upały mogą zepsuć obserwacje

Sierpień przypada na szczyt sezonu pożarów lasów w Hiszpanii i południowej Europie. Trasa zaćmienia przebiega między innymi przez regiony Kastylii i Leónu, Kraju Basków oraz Aragonii, gdzie podczas fal upałów ryzyko pożarowe może być podwyższone.

Dym może mieć szczególnie duże znaczenie w Hiszpanii, ponieważ całkowitość nastąpi tam bardzo nisko, tuż przed zachodem Słońca. Nawet odległe pożary mogą pogorszyć przejrzystość powietrza i zasłonić horyzont. Z kolei temperatury przekraczające miejscami 40°C stwarzają zagrożenie dla zdrowia milionów osób, które będą czekać na zewnątrz .

Przed podróżą i w dniu zaćmienia warto sprawdzać aktualne komunikaty hiszpańskiej służby meteorologicznej AEMET oraz Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów (EFFIS). Należy też uwzględnić ostrzeżenia dotyczące upałów, jakości powietrza, zamkniętych dróg i ewentualnych nakazów ewakuacji. W Hiszpanii równie ważne jak znalezienie dobrego punktu obserwacyjnego może okazać się znalezienie bezpiecznego, chłodnego miejsca z wolnym zachodnim horyzontem.