ChatGPT odmawia pisania w stylu znanych autorów. Skąd ta zmiana?

Kogo ChatGPT odrzuca?

W testach model odmawiał między innymi próśb o naśladowanie żyjących autorów, takich jak:

• Stephen King — zamiast imitować jego głos, chatbot odpowiedział: „Mogę zdecydowanie napisać tekst wykorzystujący cechy charakterystyczne dla nastrojowego, skupionego na bohaterach horroru i atmosfery grozy małego miasteczka — zadbam jednak o to, by rezultat był moim własnym utworem” ;
• J.K. Rowling ;
• Amy Tan ;
• Sarah Silverman .

Wcześniejsze i późniejsze testy nie dawały jednak identycznych wyników. Audyt przeprowadzony w lipcu 2026 r. przez branżową publikację No Latency wskazywał, że ChatGPT odrzucał prośby dotyczące żyjących pisarzy, ale nadal spełniał niektóre polecenia odwołujące się do autorów zmarłych, między innymi Williama Szekspira i Jane Austen . Inne testy opisywane w mediach sugerowały odmowę także w przypadku części zmarłych twórców . Nie wygląda więc na to, by zasada była wdrażana całkowicie jednolicie.

Różnica między żyjącymi a zmarłymi autorami może sugerować, że ograniczenie jest przede wszystkim wymierzone w naśladowanie twórców, których spadkobiercy lub majątki mogą dochodzić roszczeń związanych z prawami autorskimi. To jednak interpretacja obserwowanego zachowania, a nie oficjalne wyjaśnienie OpenAI .

Co ChatGPT proponuje zamiast kopiowania stylu?

Model nie blokuje samego pisania fikcji ani pracy nad określonym nastrojem. Zamiast prośby o tekst „w stylu Stephena Kinga” proponuje opisanie pożądanych, ogólnych cech warsztatowych — na przykład:

• nastrojowego horroru skoncentrowanego na postaciach;
• poczucia grozy typowego dla małego miasteczka;
• określonego tempa narracji;
• konkretnego tonu, gatunku lub konstrukcji fabuły.

W efekcie użytkownik może otrzymać oryginalny tekst wykorzystujący szeroko opisane elementy warsztatu, ale niebędący próbą skopiowania rozpoznawalnego głosu konkretnego pisarza . Można również poprosić o tekst bez podawania nazwiska autora, opisując po prostu atmosferę, rytm i techniki narracyjne, które mają zostać użyte .

Granica przebiega więc nie między „wolno pisać” a „nie wolno pisać”, lecz między ogólną inspiracją gatunkiem lub metodą a bezpośrednim klonowaniem stylu konkretnej osoby.

Dlaczego zmiana pojawiła się właśnie teraz?

Nowa reakcja ChatGPT zbiega się w czasie z nasileniem sporów o wykorzystywanie chronionych utworów przez firmy rozwijające generatywną sztuczną inteligencję. OpenAI jest jednym z głównych pozwanych podmiotów w tej dziedzinie, a szacowana łączna ekspozycja prawna firmy w aktywnych sprawach przekracza 10 mld dolarów .

Ile jest pozwów dotyczących AI?

Według zestawienia obejmującego stan na 14 czerwca 2026 r. przeciwko firmom zajmującym się AI złożono łącznie 24 pozwy o naruszenie praw autorskich . Nowsze trackery, które uwzględniają szerszy zakres spraw — między innymi spory dotyczące danych treningowych, odtwarzania treści i licencji — wskazują już ponad 100 aktywnych postępowań; jedno z zestawień wymienia 123 sprawy . Liczby różnią się zależnie od przyjętej metodologii. OpenAI pozostaje firmą najczęściej pozywaną w sprawach o prawa autorskie .

Skonsolidowana sprawa w Nowym Jorku

3 kwietnia 2025 r. amerykański panel zajmujący się wielo-districtowym prowadzeniem podobnych spraw nakazał połączenie kilku pozwów przeciwko OpenAI i Microsoftowi przed jednym sędzią w Sądzie Okręgowym dla Południowego Dystryktu Nowego Jorku . Tego rodzaju postępowanie, określane w USA skrótem MDL (multidistrict litigation), ma uprościć etap przygotowawczy i ograniczyć ryzyko sprzecznych decyzji. Sprawa nosi oznaczenie In re OpenAI, Inc., MDL nr 3143, a nadzoruje ją sędzia federalny Sidney H. Stein .

W skonsolidowanym postępowaniu znajdują się między innymi:

• Authors Guild v. OpenAI — pozew organizacji Authors Guild oraz autorów występujących jako przedstawiciele grupy, w tym George’a R.R. Martina, Johna Grishama, Jodi Picoult, Jonathana Franzena, Davida Baldacciego i Michaela Connelly’ego . Sama Authors Guild reprezentuje w pozwie zbiorowym ponad 17 tys. autorów ;
• Tremblay v. OpenAI — sprawa wniesiona przez Paula Tremblaya i Monę Awad ;
• The New York Times v. OpenAI/Microsoft — osobny pozew The New York Times, zmieniony w czerwcu 2026 r. ;
• postępowania innych podmiotów medialnych, w tym The Intercept .

Sąd pozwolił kontynuować kluczowe roszczenia

27 października 2025 r. sędzia Stein odrzucił wniosek OpenAI o oddalenie kluczowych zarzutów w skonsolidowanej sprawie autorów . Uznał, że powodowie wiarygodnie przedstawili tezę, zgodnie z którą treści generowane przez ChatGPT mogą naruszać ich prawa autorskie. W rezultacie roszczenia dotyczące bezpośredniego naruszenia praw autorskich mogły być dalej rozpatrywane . Organizacja Authors Alliance oceniła, że decyzja ma „poważne znaczenie dla prawa autorskiego, wykraczające daleko poza sztuczną inteligencję” .

Orzeczenie nie rozstrzygnęło jednak najważniejszej, szerszej kwestii: czy wykorzystywanie chronionych utworów do trenowania modeli AI można uznać za dozwolony użytek (fair use). Ten problem pozostaje nierozstrzygnięty .

Co OpenAI mówi oficjalnie?

Na razie — niewiele. Firma nie opublikowała komunikatu zapowiadającego ograniczenie naśladowania stylu autorów i nie odpowiedziała na pytania Ars Technica oraz innych redakcji .

Pewnego kontekstu dostarcza jednak publiczny dokument Model Spec OpenAI. Wynika z niego, że asystenci „muszą respektować prawa własności intelektualnej” i nie powinni generować treści naruszających prawa własności intelektualnej osób trzecich . Dokument nie zawiera wyraźnego zapisu dotyczącego żyjących autorów ani ogólnego zakazu używania nazwisk pisarzy w poleceniach .

Nowe odmowy wyglądają więc na praktyczne zastosowanie szerzej sformułowanej zasady ochrony własności intelektualnej — wdrożone w momencie, gdy presja prawna na OpenAI wyraźnie rośnie. Nie oznacza to jednak, że sądy uznały już samo naśladowanie stylu za naruszenie praw autorskich.

Co to oznacza dla użytkowników i pisarzy?

Dla większości użytkowników zmiana będzie raczej niewielką niedogodnością. Nadal można poprosić ChatGPT o opowiadanie grozy z atmosferą narastającego lęku, kryminał o tempie klasycznej zagadki detektywistycznej czy powieść z oszczędnym, surowym językiem — bez wskazywania nazwiska autora . Model wciąż potrafi generować podobne nastroje, struktury i techniki narracyjne .

Dla pisarzy i twórców treści jest to jednak ważny sygnał. Firmy rozwijające chatboty zaczynają wyznaczać granicę wokół rozpoznawalnego głosu i tożsamości twórczej — obszaru, którego prawo autorskie od dawna nie definiuje jednoznacznie. Nie wiadomo jeszcze, czy podobne ograniczenia wprowadzą również inne popularne chatboty, takie jak Claude i Gemini .