Andromeda traci tempo tworzenia gwiazd. Hubble prześledził ostatnie 500 milionów lat

Jak duży był spadek?

Najważniejszy wniosek dotyczy długotrwałego trendu: aktywność gwiazdotwórcza w Andromedzie systematycznie wygasała przez pół miliarda lat, a jej osłabienie stało się szczególnie gwałtowne w ciągu ostatnich 40 milionów lat .

Dostępne materiały NASA nie podają jednak jednej, konkretnej wartości procentowej opisującej spadek za cały okres 500 milionów lat. Oznacza to, że nie można rzetelnie przypisać temu trendowi jednej liczby procentowej bez wykraczania poza przedstawione dane.

Gdzie Andromeda zwalnia najbardziej?

Spadek zaobserwowano w większości dysku galaktyki. Naukowcy podzielili obrazy Andromedy na tysiące małych obszarów — każdy o boku około 300 lat świetlnych — i dla poszczególnych fragmentów określili historię powstawania gwiazd . Połączone przeglądy Hubble’a objęły około dwóch trzecich dysku galaktyki .

Niedawne osłabienie było szczególnie wyraźne w strukturach pierścieniowych, gdzie wcześniej koncentrowało się powstawanie gwiazd. Najsilniejszy spadek odnotowano w części położonej najbliżej M32 .

Dlaczego Andromeda tworzy mniej gwiazd?

Badacze wiążą ten proces z naturalnym starzeniem się galaktyki. Andromeda może stopniowo przechodzić od aktywnej galaktyki spiralnej do spokojniejszego, bardziej „dojrzałego” układu .

Jednym z kluczowych elementów tej przemiany jest ubywanie gazu — surowca, z którego powstają nowe gwiazdy. Analiza Hubble’a pozwoliła prześledzić, jak zasoby tego gazu były stopniowo wykorzystywane i wyczerpywane .

Czy odpowiada za to galaktyka M32?

M32, niewielka galaktyka satelitarna Andromedy, pojawia się w kontekście lokalizacji najsilniejszego spadku: najbardziej widoczny był on w obszarze Andromedy znajdującym się najbliżej M32 . To może wskazywać na związek, ale nie stanowi dowodu, że M32 wywołała całe 500-milionowe osłabienie.

W głównym komunikacie NASA dotyczącym tego badania M32 nie została jednoznacznie wskazana jako przyczyna badanego trendu . Wcześniejsze prace Hubble’a analizowały możliwe dawne oddziaływania M32 z Andromedą, jednak jest to odrębny wniosek od wyników badania opisanego w 2026 roku .

Jaki teleskop zbada to dalej?

Komunikat NASA nie wskazuje konkretnego przyszłego teleskopu przeznaczonego do dalszego badania tego zjawiska. Autorzy podkreślają natomiast, że mapa stworzona na podstawie danych Hubble’a może stać się punktem wyjścia dla obserwatoriów nowej generacji .

Krótko mówiąc: Hubble pokazał, że Andromeda nie przestała całkowicie tworzyć gwiazd, lecz od pół miliarda lat wyraźnie ogranicza tę aktywność. Najnowszy, szczególnie stromy etap spadku może pomóc astronomom zrozumieć, jak galaktyki spiralne przechodzą w spokojniejszą fazę ewolucji.