Kryzys w relacjach USA–Chiny: Biały Dom oskarża Moonshot AI o kradzież modelu Fable 5

To pierwszy przypadek, gdy rząd USA – a nie prywatne laboratorium AI – bezpośrednio wymienił konkretną chińską firmę jako sprawcę kradzieży modelu na skalę przemysłową .

Groźba sankcji Bessenta

Sekretarz Skarbu Scott Bessent już 21 lipca zasygnalizował stanowisko administracji, mówiąc, że USA dokładnie przeanalizują chińskie modele AI open source pod kątem kradzieży własności intelektualnej i podejmą działania . 22 lipca, kilka godzin po ogłoszeniu Kratsiosa, Bessent podwoił stawkę, pisząc na X: „Open source to nie otwarty sezon na amerykańską własność intelektualną. Gdy chińskie firmy prowadzą ukryte, przemysłowe ataki destylacyjne, które przekraczają granicę kradzieży IP, sankcje i wpisanie na listę podmiotów objętych ograniczeniami będą brane pod uwagę” . Potwierdził, że sankcje i ograniczenia eksportowe pozostają „na stole” dla Moonshot i innych chińskich firm AI .

Reakcja Chin (27 lipca)

27 lipca chińskie Ministerstwo Handlu wydało oficjalną odpowiedź, oskarżając Stany Zjednoczone o „hegemonię AI” i stosowanie podwójnych standardów . Resort stwierdził, że groźby USA nie mają „podstaw faktycznych i prawnych”, nazywając je „typowy przykładem hegemonii AI” . Ostrzegł, że Chiny podejmą „wszelkie niezbędne środki” – czyli środki zaradcze – by chronić swoje firmy, jeśli USA nałożą sankcje lub ograniczenia handlowe .

Sporne dowody i sceptycyzm ekspertów

Amerykańskie oskarżenia są publicznie kwestionowane przez niezależnych ekspertów AI. TechCrunch poinformował 23 lipca, że wielu specjalistów stwierdziło: „wykorzystanie Fable’a od Anthropica nie wyjaśnia, skąd Kimi K3 wziął swoją skuteczność”, podając w wątpliwość, czy destylacja Fable 5 mogła wiarygodnie wyprodukować profil wydajności Kimi K3 . Rząd USA nie opublikował dowodów technicznych potwierdzających oskarżenie . Moonshot nie przyznał się publicznie do tej praktyki.

Szersza strategia administracji Trumpa wobec chińskiej AI

Sprawa Moonshot wpisuje się w szerszą, czasem sprzeczną politykę administracji Trumpa wobec chińskiej AI:

• Kontrola eksportu: Administracja uchyliła w maju 2025 r. zasadę dyfuzji AI Bidena, ale w grudniu 2025 r. złagodziła niektóre ograniczenia chipowe, udzielając licencji na sprzedaż chipów Nvidia H200 do Chin . Jednak w czerwcu 2026 r. Departament Handlu ponownie wprowadził ostrzejsze kontrole, rozszerzając zakazy eksportu półprzewodników na zagraniczne spółki zależne chińskich firm, by zamknąć luki w obchodzeniu przepisów .
• Presja Kongresu: W kwietniu 2026 r. Komisja Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów przegłosowała dwupartyjne projekty ustaw dotyczące kontroli eksportu, mające na celu ograniczenie przepływu technologii AI do Chin, co sygnalizuje, że Kongres dąży do ostrzejszego kursu niż administracja .
• Zasady zamówień publicznych i zakazy konferencyjne: W marcu 2026 r. NeurIPS (czołowa konferencja AI) tymczasowo zakazała zgłoszeń z podmiotów objętych sankcjami USA, a następnie wycofała decyzję po bojkocie Chin, co ilustruje szersze napięcia związane z technologicznym oddzielaniem się .

Obecna eskalacja – wykorzystanie destylacji modelu jako podstawy do wpisania na Entity List – stanowi istotny nowy wektor egzekucji, wykraczający poza dotychczasowe kontrole eksportu skupione na chipach.