Izrael uwolnił 60 palestyńskich zatrzymanych do Gazy. Co wiadomo o ich stanie?

W Kompleksie Medycznym Nasera zespoły medyczne przeprowadziły natychmiastową ocenę ich stanu zdrowia . Według izraelskich władz uwolnieni 28 lipca byli osobami zatrzymanymi podczas wojny, a nie skazanymi za przestępstwa popełnione przed jej wybuchem. Izraelska armia twierdziła również, że nie uznaje ich za „terrorystów” .

W okresie wojny i późniejszego zawieszenia broni Izrael uwalniał mieszkańców Gazy w mniejszych grupach — zwykle po 10–20 osób co kilka tygodni. Lipcowy transfer był więc wyraźnie większy od wcześniejszych, rutynowych przekazań .

Uwolnieni byli wycieńczeni i ranni

Kilka źródeł opisało osoby przybyłe do szpitala jako „wychudzone i ranne” . Niektórzy zatrzymani poruszali się na wózkach inwalidzkich, a dziennikarze obecni na miejscu wskazywali na widoczne obrażenia oraz skrajne wyczerpanie .

Po uwolnieniu zatrzymani opowiadali o złym traktowaniu w izraelskich miejscach odosobnienia. W relacjach pojawiały się zarzuty dotyczące bicia, głodzenia i izolacji . Są one częścią szerszego zbioru doniesień publikowanych w czasie wojny i zawieszenia broni:

• W kwietniu 2025 roku uwolnieni mieszkańcy Gazy powiedzieli BBC, że doświadczyli tortur ze strony izraelskiej armii oraz izraelskiej służby więziennej .
• W lipcu 2026 roku byli palestyńscy więźniowie w rozmowach opisywanych przez „Wall Street Journal” twierdzili, że byli bici i głodzeni. Niektórzy z nich zgłaszali również przemoc seksualną na oczach innych osadzonych .
• W relacjach Associated Press i BBC z lat 2023–2024 pojawiały się opisy bicia, przeludnienia, szczucia zatrzymanych przez psy z kagańcami oraz odmawiania im jedzenia i koców .
• Komisja ds. Zatrzymanych i Byłych Zatrzymanych informowała w lipcu 2026 roku, że jej prawnicy udokumentowali pogarszające się warunki życia i stan zdrowia osadzonych w izraelskim więzieniu Naqab. Wskazywali m.in. na zaniedbania medyczne, złej jakości jedzenie oraz przemoc fizyczną i słowną .

Nie ma jednak podstaw, by twierdzić, że wszystkie te wcześniejsze zarzuty zostały niezależnie potwierdzone ani że każdy z nich dotyczy dokładnie 60 osób uwolnionych 28 lipca. Dostępne relacje opisują szerszy wzorzec oskarżeń dotyczących warunków przetrzymywania Palestyńczyków.

MKCK nadal nie ma dostępu do palestyńskich zatrzymanych

Od 7 października 2023 roku MKCK nie mógł odwiedzić żadnego palestyńskiego zatrzymanego w izraelskim miejscu odosobnienia. Organizacja wielokrotnie apelowała o możliwość uzyskiwania informacji o zatrzymanych i odwiedzania ich .

Izraelski Sąd Najwyższy podtrzymał zakaz wizyt MKCK w więzieniach, powołując się na względy bezpieczeństwa związane z sytuacją zakładników . W praktyce komitet uczestniczy obecnie przede wszystkim w przyjmowaniu osób jednostronnie uwalnianych przez Izrael i przekazywaniu ich do Gazy .

Jak na zarzuty odpowiada Izrael?

W dostępnych doniesieniach nie znaleziono szczegółowego, oficjalnego stanowiska Izraela odnoszącego się bezpośrednio do stanu zdrowia i zarzutów przedstawionych przez grupę uwolnioną 28 lipca.

Izraelska służba więzienna w przeszłości ogólnie odrzucała oskarżenia o systemowe znęcanie się nad więźniami. W odpowiedzi na lipcowe doniesienia „Wall Street Journal” określiła je jako „fałszywe, powtarzane i całkowicie pozbawione podstaw faktycznych” . Władze izraelskie utrzymują, że zatrzymani są traktowani zgodnie z prawem.

Szersze tło: zawieszenie broni i kolejne uwolnienia

Porozumienie o zawieszeniu broni z października 2025 roku, wynegocjowane przy mediacji Stanów Zjednoczonych, miało zakończyć trwającą dwa lata wojnę Izraela z Hamasem. Pierwsza faza umowy przewidywała uwolnienie przez Hamas wszystkich żyjących izraelskich zakładników w zamian za dużą grupę palestyńskich więźniów i zatrzymanych .

W ramach pierwszej wymiany Izrael uwolnił około 1700–2000 Palestyńczyków, z których większość stanowili mieszkańcy Gazy zatrzymani podczas wojny . Później dochodziło do kolejnych, mniejszych transferów:

• w styczniu 2025 roku w Ramallah uwolniono około 60 zatrzymanych ;
• w lutym 2025 roku zwolniono około 600 osób, w tym część więźniów przebywających w zakładach karnych od wielu lat ;
• w lipcu 2026 roku, w tygodniach poprzedzających transfer z 28 lipca, uwolniono m.in. grupy liczące 16 i 35 osób .

Według Palestyńskiego Towarzystwa Więźniów w lipcu 2026 roku w izraelskim areszcie administracyjnym pozostawało ponad 1000 Palestyńczyków. Wielu z nich było przetrzymywanych bez postawienia zarzutów . Areszt administracyjny pozwala na zatrzymanie osoby bez formalnego aktu oskarżenia i procesu, na podstawie decyzji administracyjnej.

Hamas wielokrotnie uzależniał dalsze rozmowy o zawieszeniu broni od wypełnienia przez Izrael zobowiązań dotyczących uwolnienia palestyńskich więźniów i oskarżał izraelskie władze o opóźnianie transferów . Uwolnienie 60 osób było największym takim wydarzeniem od październikowej umowy, ale nastąpiło w czasie impasu w rozmowach o kolejnych etapach porozumienia .