ONZ żąda od Iranu natychmiastowego wstrzymania egzekucji 10 protestujących. Dwóch już powieszono

2. Szczegóły sprawy z placu Alikhani (12 protestujących)

• Nazwa sprawy: Znana jako sprawa "placu Alikhani" w Isfahanie .
• Zarzuty: Władze irańskie oskarżyły 12 młodych mężczyzn o udział w zabójstwie czterech członków Basidż (proreżimowej milicji), a także o podpalenia i wandalizm podczas styczniowych protestów .
• Proces: Mężczyźni (w wieku od późnych lat nastoletnich do wczesnych 20. roku życia) zostali skazani na śmierć podczas jednego zamkniętego posiedzenia sądu, bez gwarancji praworządnego procesu .
• Sąd Najwyższy: Sąd Najwyższy Iranu utrzymał wyroki śmierci we wszystkich 12 sprawach, po czym przekazano je do Sądu Rewolucyjnego w Isfahanie w celu wykonania .
• Przeniesienie: Około 18 lipca władze Zakładu Karnego w Isfahanie przeniosły 12 skazanych wraz z około 30 innymi więźniami politycznymi w nieznane miejsce, co wzbudziło obawy przed nieuchronnymi masowymi egzekucjami .

Dwóch już straconych

• 19 lipca 2026: Erfan Esfandiari (18-19 lat, źródła podają różny wiek) i Gol-Mohammad Mohammadi (23-24 lata, obywatel Afganistanu) zostali powieszeni w więzieniu Dastgerd w Isfahanie . Rzekomym "przestępstwem" Esfandiariego było otwarcie drzwi, by dać schronienie uciekającym demonstrantom . Obaj zostali straceni za "podpalenie mienia publicznego" .

Pozostałych 10

Pod koniec lipca 2026 10 mężczyzn wciąż przebywało w celi śmierci i groziło im nieuchronne niebezpieczeństwo. Wśród wymienionych oskarżonych są :

• Alireza Sepahi, lat 24 (cztery wyroki śmierci)
• Abolfazl Sepahi, lat 23 (trzy wyroki śmierci)
• Ghaem Hosseini, lat 20 (dwa wyroki śmierci)
• Inni: Mehdi Cheshmeh-Noushabadi, Sajjad Akbari, Ali Mohammad Bahrami, Hossein Eskandari, Hossein Kiani.

Raporty z 27 lipca 2026 wskazywały, że w Isfahanie postawiono nową szubienicę, co wzmogło obawy przed nieuchronnymi dalszymi egzekucjami .

3. Szersza fala egzekucji

Sprawa 12 z placu Alikhani to część znacznie szerszego wzorca państwowych egzekucji:

• Do 30 kwietnia 2026: Iran powiesił co najmniej 22 więźniów politycznych, w tym 10 zatrzymanych podczas styczniowych protestów 2026 – średnio jedna egzekucja co dwa dni .
• Do 29 kwietnia 2026: ONZ poinformowała o co najmniej 21 egzekucjach i ponad 4 tys. aresztowań od początku działań wojennych USA-Izrael z Iranem 28 lutego .
• Do 21 maja 2026: Amnesty International podała, że egzekucja grozi co najmniej 78 protestującym i więźniom politycznym, w tym co najmniej 41 osobom aresztowanym w związku ze styczniowymi protestami 2026 .
• Do 22 maja 2026: Amnesty udokumentowała co najmniej 36 arbitralnych egzekucji od 28 lutego .
• 15 lipca 2026: Mohammad Amini Dehaghani został stracony za podpalenie budynku rządowego podczas styczniowych protestów .

Organizacje praw człowieka określiły te procesy jako "przyspieszone postępowania karne zakończone wyrokiem śmierci", prowadzone z rażącym naruszeniem międzynarodowych standardów praworządnego procesu .

4. Międzynarodowa reakcja

Rada Praw Człowieka ONZ (23 stycznia 2026)

UNHRC przeprowadziła 39. Nadzwyczajną Sesję i przyjęła Rezolucję S-39/1 stosunkiem głosów 25 za, 7 przeciw, 13 wstrzymujących się . Rezolucja:

• Potępiła zabicie tysięcy ludzi w Iranie podczas protestów
• Wezwała do pilnego zbadania naruszeń praw człowieka związanych z protestami
• Przedłużyła mandat Niezależnej Międzynarodowej Misji Ustalania Faktów ds. Iranu o dwa lata
• Zażądała zaprzestania brutalnego tłumienia pokojowych demonstracji

Treść rezolucji (A/HRC/RES/S-39/1) jest zarchiwizowana w ONZ .

Odrzucenie przez Iran

Iran odrzucił rezolucję, nazywając ją motywowaną politycznie i nielegalną .

Inne podmioty międzynarodowe

• Amnesty International (8 lipca 2026): Wezwała państwa członkowskie ONZ do przekazania sytuacji w Iranie do Międzynarodowego Trybunału Karnego i stworzenia niezależnego międzynarodowego mechanizmu sprawiedliwości .
• Human Rights Watch (24 lutego 2026): Opisał "tsunami arbitralnych aresztowań i wymuszonych zaginięć" i zażądał natychmiastowego uwolnienia wszystkich arbitralnie zatrzymanych .
• Iran Human Rights i Międzynarodowa Komisja Prawników również wezwały do śledztwa MTK i odpowiedniego finansowania misji ustalania faktów .