Chińskie układy wstrząsają rynkiem. Przełom DUV i debiut CXMT wywołały wyprzedaż akcji producentów chipów

Skala programu pozostaje na razie niewielka. Firma ma celować w około pięć urządzeń w 2026 r. i około 20 w 2027 r., przeznaczonych do produkcji w technologii 28 nm . Pierwsze maszyny mają trafić do SMIC, Hua Hong Semiconductor i CXMT. SMIC testuje rozwiązanie od września 2025 r.

To nie są urządzenia EUV, czyli najbardziej zaawansowane systemy litografii ekstremalnego ultrafioletu. Chińskie maszyny mają konkurować z wcześniejszą generacją immersyjnych platform NXT firmy ASML. Według dostępnych relacji nadal wyraźnie ustępują rozwiązaniom holenderskiego producenta pod względem wydajności i niezawodności .

Mimo ograniczonej liczby urządzeń sam fakt rozpoczęcia krajowej produkcji ma znaczenie strategiczne. Wszystkie trzy wymieniane firmy — SMIC, Hua Hong i CXMT — należą do chińskich przedsiębiorstw, którym procedowana w Kongresie USA ustawa mogłaby ustawowo odciąć dostęp do sprzedaży i serwisowania maszyn ASML .

Rekordowy debiut CXMT w Szanghaju

ChangXin Memory Technologies, znana jako CXMT, zadebiutowała 27 lipca na szanghajskim STAR Market, czyli rynku technologicznym dla innowacyjnych spółek. Cena emisyjna wynosiła 8,66 juana. Kurs otworzył się na poziomie 49,50 juana, w trakcie sesji sięgnął 54,65 juana, a na zamknięciu wyniósł 49 juanów — około 466 proc. powyżej ceny IPO .

Wycena rynkowa CXMT wzrosła do około 3,28 bln juanów, czyli mniej więcej 484–489 mld dol. Dzięki temu spółka stała się najcenniejszą firmą notowaną na chińskim rynku kontynentalnym, wyprzedzając Industrial and Commercial Bank of China .

CXMT pozyskała w ofercie około 8,6 mld dol. Było to największe IPO w Azji w 2026 r. Firma oczekuje również, że jej przychody w pierwszej połowie roku wzrosną ponad siedmiokrotnie .

Dlaczego akcje producentów chipów zaczęły spadać?

W reakcji na informacje z Chin akcje ASML ADR spadły w ciągu dnia o 7,37 proc., do 1627,64 dol. Był to ich największy jednodniowy spadek od miesięcy, bezpośrednio wiązany z doniesieniami o chińskiej samowystarczalności w obszarze DUV .

W tym samym czasie pod presją znalazły się także inne spółki z sektora: Micron tracił około 5 proc., amerykańskie ADR-y SK Hynix około 8,5 proc., SanDisk około 11,4 proc., a Nvidia około 4,7 proc. Ruchy te zostały spotęgowane przez fakt, że globalne akcje producentów chipów już wcześniej przeżywały trudny okres.

Rynek był słaby jeszcze przed 27 lipca

Indeks Philadelphia Semiconductor Index (SOX) gwałtownie osłabł po wcześniejszym wzroście o 130 proc. w ciągu 12 miesięcy . Inwestorzy zaczęli kwestionować, czy popyt związany ze sztuczną inteligencją uzasadnia tak wysokie wyceny spółek.

Kolejne sygnały ostrzegawcze pojawiły się w lipcu:

• 7 lipca akcje Samsunga spadły o około 8 proc. po wynikach, które — mimo bardzo dobrych danych finansowych — nie sprostały wyjątkowo wysokim oczekiwaniom inwestorów dotyczącym AI. W Amsterdamie ASML tracił wtedy 5,3 proc. .
• 13 lipca SK Hynix zanotował największy jednodniowy spadek w historii, wywołując szeroką wyprzedaż w sektorze półprzewodników .
• W połowie lipca Micron, Samsung i SK Hynix były już ponad 20 proc. poniżej ostatnich szczytów, co oznaczało wejście w terytorium rynku niedźwiedzia .
• Inwestorzy zaczęli także przenosić kapitał z wcześniejszych liderów hossy AI do mniej ryzykownych aktywów .

Dlatego wydarzenia z 27 lipca należy traktować jako połączenie dwóch świeżych katalizatorów z wcześniejszą korektą. Chiński przełom w DUV podważył przekonanie, że zachodnia przewaga w sprzęcie do produkcji chipów pozostanie nienaruszona. Z kolei debiut CXMT pokazał, jak ogromny kapitał może zostać skierowany do chińskiego sektora pamięci.

Co oznacza to dla zachodnich firm?

Kontrole eksportowe przyspieszają chińską substytucję

Doniesienia o krajowych maszynach DUV sugerują, że ograniczenia eksportowe USA i Holandii — w tym restrykcje dotyczące zaawansowanych urządzeń ASML — mogą przyspieszać rozwój chińskich zamienników .

Nie oznacza to, że Chiny dogoniły ASML. Produkcja około pięciu urządzeń w 2026 r. i około 20 w 2027 r. nie może jeszcze konkurować skalą z globalnymi dostawami największych producentów. Chińskie maszyny pozostają również słabsze pod względem precyzji, wydajności i niezawodności .

Zmienia się jednak perspektywa długoterminowa. Chiny nie muszą od razu zastąpić całej oferty ASML, aby ograniczyć zależność od zagranicznych dostawców. Wystarczy, że krajowe urządzenia będą stopniowo wdrażane w wybranych fabrykach i poprawiane dzięki rzeczywistym testom produkcyjnym. To zwiększa presję konkurencyjną na ASML, Applied Materials i innych zachodnich dostawców sprzętu.

CXMT jako przykład państwowego modelu finansowania

Reuters opisywał debiut CXMT jako ważny sprawdzian chińskiego modelu finansowania strategicznych technologii przez państwo . Firma została założona w 2016 r. i przez lata korzystała ze wsparcia kapitałowego władz Hefei. Według dostępnych analiz przejęła również patenty i pozyskała specjalistów z niemieckiego producenta pamięci DRAM Qimonda, który wcześniej zbankrutował .

Podmioty związane z władzami Hefei mają posiadać około 36,8 proc. CXMT, a łączny udział państwa — po uwzględnieniu instytucji centralnych — szacowany jest na około połowę spółki . Taki model pozwalał firmie finansować rozwój i ponosić straty przez lata, zanim w 2025 r. osiągnęła pierwszą roczną rentowność .

Rekordowy debiut giełdowy pokazał zatem nie tylko popyt na pamięci potrzebne do obsługi AI. Był także demonstracją tego, jak chiński kapitał publiczny może pomóc zbudować krajowego konkurenta dla Samsunga, SK Hynix i Microna.

Hossa na rynku pamięci nadal trwa, ale ryzyko jest większe

Paradoksalnie, wyprzedaż akcji nie oznacza końca popytu na pamięci. Branża nadal korzysta z supercyklu napędzanego zapotrzebowaniem na pamięci HBM wykorzystywane w infrastrukturze sztucznej inteligencji.

W zaktualizowanym prospekcie CXMT prognozowała przychody w pierwszej połowie 2026 r. na poziomie około 110–120 mld juanów, czyli mniej więcej 14,6–17,6 mld dol. . Jej fabryki mają być wyprzedane aż do 2027 r. .

To tworzy napięcie między dwiema narracjami. Z jednej strony rosnący popyt na pamięci może nadal wspierać przychody całego sektora. Z drugiej — wejście CXMT i rozwój krajowego sprzętu produkcyjnego zwiększają obawy o przyszłą konkurencję cenową, marże oraz udział zachodnich firm w rynku.

W pierwotnym zapytaniu pojawiała się również teza, że Bernstein uznaje korektę za dobry moment wejścia, a przychody całego rynku pamięci mogą sięgnąć 1,3 bln dol. w latach 2027–2028. Dostępne materiały nie pozwalają jednak niezależnie potwierdzić konkretnego raportu Bernstein ani tego zalecenia. Dlatego nie należy przedstawiać tej opinii jako zweryfikowanego faktu.

Najważniejsze potwierdzone informacje