Oto, co faktycznie wydarzyło się na rynkach, co tak naprawdę oznacza status zawieszenia broni i czego historia uczy nas o tym, jak długo ten rajd może potrwać.
Weekendowa przerwa była taktycznym przystankiem, a nie formalnym przywróceniem rozejmu. Ale to wystarczyło, by w poniedziałek rano wywołać gwałtowny zwrot na kilku kluczowych rynkach:
Ropa: Po 13 kolejnych nocach amerykańskich nalotów, które do 24 lipca wypchnęły ropę Brent powyżej 100 USD za baryłkę , nagła przerwa spowodowała spadek premii za ryzyko zakłóceń dostaw. Westpac zauważył, że „nastroje rynkowe wsparły doniesienia, że Pakistan i Iran badają możliwość nowych rozmów pokojowych"
. Spadek cen ropy był najbardziej gwałtownym jednosesyjnym ruchem od początku konfliktu.
Bitcoin i kryptowaluty: Bitcoin był pod presją geopolityczną przez cały lipiec. Gdy rozejm załamał się 8 lipca, BTC osunął się w okolice 61 500 USD . Odbudował się częściowo, gdy Iran zasygnalizował gotowość do negocjacji
, ale pozostawał poniżej 63 000 USD w trakcie najcięższych dni bombardowań
. Weekendowa deeskalacja zmieniła dynamikę: Bitcoin wzrósł o około 1,2% w ciągu 24 godzin, osiągając poziom powyżej 65 000 USD, a Ethereum (ETH) zyskało ponad 3%, zbliżając się do 1950 USD
. Solana (SOL) i XRP również odnotowały wzrosty od 1% do 2%
. Całkowita kapitalizacja rynku kryptowalut wzrosła do 2,29 biliona USD, co oznacza wzrost o 0,84%
.
Dolar: Indeks dolara amerykańskiego osłabł, gdy osłabł popyt na bezpieczne przystanie – to klasyczny wzorzec, gdy napięcia geopolityczne słabną . Słabszy dolar zazwyczaj stanowi wiatr w żagle dla Bitcoina i innych aktywów ryzykownych wycenianych w dolarach.
Ogólny sentyment rynkowy: Zaufanie inwestorów wyraźnie się poprawiło , choć wzrosty skoncentrowały się na aktywach, które najbardziej ucierpiały w wyniku konfliktu. Ropa Brent jeszcze przed zamknięciem rynku w piątek spadła o około 4%, oscylując w okolicach 96,7 USD
, więc poniedziałkowa obniżka o 4,7% była kontynuacją tego ruchu.
Weekendowa przerwa nie jest przywróceniem 60-dniowego tymczasowego rozejmu. To porozumienie – 14-punktowe Islamabadzkie Memorandum of Understanding, podpisane 17 czerwca za pośrednictwem Pakistanu – miało odroczyć trudne kwestie, takie jak irański program nuklearny i dostęp do Cieśniny Ormuz, zapewniając jednocześnie 60-dniowe okno na negocjacje . Ale 8 lipca Trump ogłosił, że jest ono „skończone", mówiąc, że nie chce angażować się w rozmowy z Teheranem
. Natychmiast po tym nastąpiły wznowione amerykańskie naloty.
Reuters poinformował 13 lipca, że rozejm już wcześniej ulegał erozji z powodu „nieporozumień w kwestii Cieśniny Ormuz i innych spraw" . Artykuł 5 MoU mówi o bezpiecznym przepływie statków handlowych, ale analitycy zwracali uwagę na jego nieprecyzyjne sformułowania
. Weekendowa przerwa to taktyczny przystanek, a nie dyplomatyczny przełom: USA i Iran przestały się wzajemnie ostrzeliwać, ale blokada morska CENTCOM pozostaje w mocy
.
Ta różnica ma znaczenie dla rynków. Taktyczna przerwa może zostać odwrócona w ciągu kilku godzin; przywrócone zawieszenie broni wymagałoby weryfikowalnego przestrzegania warunków. Dopóki blokada pozostaje, a podstawowe spory dotyczące programu nuklearnego Iranu i sankcji pozostają nierozwiązane, premia za ryzyko zakłóceń dostaw w cenach ropy może w każdej chwili powrócić.
Federalny Komitet Otwartego Rynku (FOMC) zbiera się we wtorek i środę, a decyzja w sprawie stóp procentowych zostanie ogłoszona o godzinie 14:00 czasu wschodniego (ET) 29 lipca . Stopa funduszy federalnych wynosi obecnie 3,50-3,75%, gdzie utrzymuje się od stycznia 2026 roku
. W połowie lipca inwestorzy obstawiali tylko około 10% prawdopodobieństwa podwyżki na tym posiedzeniu, po danych o ochłodzeniu inflacji w czerwcu
.
Jednak tło geopolityczne zmieniło się od tego czasu dramatycznie. Skok ropy powyżej 100 USD za baryłkę pod koniec lipca – napędzany kampanią bombową – skłonił inwestorów do „gwałtownego zwiększenia zakładów, że w tym roku może nastąpić kolejna podwyżka stóp" . Do 24 lipca narzędzie CME FedWatch pokazywało 38% prawdopodobieństwo podwyżki na lipcowym posiedzeniu, w porównaniu z 12% tydzień wcześniej
. Prognozy są podzielone: sondaż Reutera wśród ekonomistów wykazał, że mediana oczekiwań to utrzymanie stóp na niezmienionym poziomie, ale osobne pytanie pokazało, że progności są bardziej podzieleni niż kiedykolwiek od czasu eskalacji konfliktu
.
Wpływ decyzji na rynek jest jasny:
Analiza akademicka i rynkowa poprzednich poważnych konfliktów geopolitycznych – wojny w Zatoce Perskiej w latach 1990-91, wojny w Iraku z 2003 roku i wojny Rosji z Ukrainą z 2022 roku – pokazuje spójny, trójfazowy wzorzec :
Obecna weekendowa przerwa pasuje do Faz 2. Ale Europejski Bank Centralny (ECB) ostrzegł, że historyczny związek między wydarzeniami geopolitycznymi a cenami ropy „nie jest jednoznaczny" : niektóre szoki wywołały tylko krótkie, niewielkie ruchy cen ropy. Badania LSE potwierdzają, że geopolityczne szoki naftowe „przypominają poważne szoki podażowe ropy, prowadząc do spadku produkcji i znacznie gwałtowniejszego wzrostu cen ropy niż konwencjonalne szoki"
. Oznacza to, że poniedziałkowy ruch cen ropy – choć duży – może okazać się tymczasowy bez realnego zakłócenia dostaw.
W przypadku kryptowalut, dowody akademickie z konfliktów Rosja-Ukraina i Izrael-Gaza pokazują, że Bitcoin ma „godny uwagi i pozytywny związek ze złotem" (bezpieczna przystań), ale „nieistotną i negatywną korelację z ropą" (dobro cykliczne) . Podczas wojny Rosja-Ukraina niektóre badania wykazały, że Bitcoin oferował „dłuższe właściwości bezpiecznej przystani niż złoto dla stóp zwrotu z ropy"
, podczas gdy inne badania wykazały, że rola kryptowalut jako bezpiecznej przystani była „słaba w przypadku akcji i silniejsza w przypadku walut"
.
Weekendowa przerwa wywołała dokładnie taką reakcję rynku, jaką przewidują historyczne wzorce: ropa w dół, dolar w dół, Bitcoin w górę. Ale to tylko Faza 2. To, czy Faza 3 przyniesie trwałe zawieszenie broni – czy też nawrót do pełnoskalowego konfliktu – pozostaje kluczową niewiadomą.
Decyzja FOMC dodaje kolejną warstwę niepewności. Jeśli Fed utrzyma stopy, otoczenie makro pozostanie wspierające dla kryptowalut. Jeśli zaskoczy podwyżką, dolar umocni się, a Bitcoin znajdzie się pod presją. A jeśli kruchy rozejm nadal będzie się sypać, rotacja w stronę ryzykownych aktywów może odwrócić się równie szybko, jak się zaczęła.
Na razie historyczny wzorzec jest jasny: rajdy w fazie deeskalacji trwają zwykle tygodnie, a nie dni, ale wymagają trwałego rozwiązania dyplomatycznego, by się utrzymać . Bez takiego rozwiązania – i z posiedzeniem Fedu za 48 godzin – poniedziałkowy rajd należy postrzegać jako taktyczną odskocznię, a nie punkt zwrotny.