Wszystkie trzy najważniejsze banki centralne świata wstrzymują stopy procentowe – ale wojna USA–Iran zmienia wszystko

Rezerwa Federalna – brak zmian, ale ze sztywniejszym tonem

Inflacja pozostaje uparcie powyżej celu. Preferowany przez Fed wskaźnik PCE wzrósł w maju o 4,1% rok do roku, czyli znacznie więcej niż 2,5% rok wcześniej. Inflacja bazowa PCE – po wyłączeniu żywności i energii – wyniosła w tym samym okresie 3,4% . Prezes Fed z Cleveland, Beth Hammack, oszacowała czerwcową inflację bazową PCE na 3,3% .

Podziały w łonie Fed rosną. Kilku urzędników Fed publicznie opowiadało się za podwyżką stóp, ale mediana prognoz ekonomistów w ankiecie Reutersa zakłada utrzymanie stóp bez zmian przez resztę 2026 roku . Kontrakty terminowe wyceniają 15% szans na podwyżkę w lipcu, ale aż 65% we wrześniu . Prezes Fed Kevin Warsh stwierdził na początku lipca, że „ceny są zbyt wysokie”, jednocześnie odrzucając możliwość, by amerykański bank centralny zaakceptował cel inflacyjny powyżej 2% .

Ropa jest czynnikiem, który wszystko zmienia. Brent oscylował w granicach 78–105 dolarów podczas konfliktu USA–Iran . Konflikt wielokrotnie zrywał zawieszenia broni i zakłócał żeglugę w Zatoce Perskiej, w tym przez Cieśninę Ormuz . Goldman Sachs zauważył, że skok cen ropy bezpośrednio wpływa na oczekiwania inflacyjne i ścieżkę stóp Fedu . Modelowanie Rezerwy Federalnej w Dallas wykazało, że przedłużający się konflikt mógłby dodać 0,6 punktu procentowego do inflacji PCE w IV kwartale 2026 roku .

Bank Anglii – podzielony komitet wobec ryzyka inflacyjnego z Iranu

Podział w MPC w stosunku 7:2 jest wyraźny. W czerwcu dwóch członków głosowało za podwyżką do 4% . Główny ekonomista Huw Pill odpowiedział „krótka odpowiedź brzmi: tak”, zapytany, czy stopy procentowe będą musiały wzrosnąć w nadchodzącym roku . Członkini komitetu Catherine Mann oświadczyła, że jest gotowa głosować za podwyżką stóp, jeśli wyższe oczekiwania inflacyjne wywołane wojną USA–Iran utrzymają się .

Inflacja i presja związana z ropą narastają. Inflacja w Wielkiej Brytanii wynosi 2,8% . Ankieta BoE wykazała, że oczekiwania inflacyjne społeczeństwa wzrosły w następstwie konfliktu . Reuters podaje, że według prognoz BoE utrzyma stopy bez zmian do końca 2026 roku, ale „ryzyko inflacyjne związane z wojną w Iranie utrzymuje się” .

Perspektywy wzrostu są niepewne. Lipcowy Raport o polityce pieniężnej, opublikowany wraz z decyzją 30 lipca, będzie zawierał zaktualizowane prognozy wzrostu. BoE wcześniej obniżył stopy z 4% do 3,75%, ale ostrzegł, że dalsze obniżki będą kwestionowane .

Bank Japonii – przerwa po czerwcowej podwyżce, ale nastawienie na zacieśnienie utrzymane

Czerwcowa decyzja była już jastrzębim posunięciem. BOJ podniósł stopy do 1,0% (najwyższego poziomu od 31 lat) stosunkiem głosów 7:1, wyraźnie po to, by zapobiec rozprzestrzenieniu się szoku energetycznego wywołanego wojną w Iranie na szerszą inflację . Jeden z nowych, gołębich członków komitetu był przeciwny .

Lipiec to przerwa, a nie zmiana kierunku. Źródła podały Reuterowi i Nikkei, że BOJ utrzyma stopy na poziomie 1% na posiedzeniu 30–31 lipca, jednocześnie prawdopodobnie podnosząc prognozę wzrostu gospodarczego z obecnych 0,5% na rok kończący się w marcu przyszłego roku . Zastępca prezesa Uchida powiedział, że BOJ będzie nadal podnosić stopy i koncentrować się na ryzyku inflacyjnym . Zarówno Barclays, jak i Bank of America utrzymują, że lipcowa przerwa to taktyczna pauza, a nie zakończenie cyklu zacieśniania .

Ropa napędza czujność. Decyzja BOJ o podwyżce w czerwcu była wyraźnie powiązana z chęcią zapobieżenia wniknięciu wzrostu cen energii z konfliktu w Iranie w krajową inflację . Bank centralny utrzymuje forward guidance, w którym zobowiązuje się do dalszych podwyżek stóp .

Szersze tendencje: ropa, rynki wschodzące i EBC

Ropa utrzymuje się w pobliżu lub powyżej 100 dolarów za baryłkę. Konflikt USA–Iran wielokrotnie wysyłał Brenta powyżej 100 dolarów, w tym do 105,50 dolarów w maju i z powrotem powyżej 90 dolarów pod koniec lipca . The New York Times doniósł, że „spokój na rynku ropy został zburzony” przez każdą nową rundę działań wojennych . Reuters poinformował, że Brent mógłby przekroczyć 110 dolarów w IV kwartale, jeśli odbudowa eksportu z Zatoki Perskiej będzie nadal wstrzymana .

Wpływ na prognozy wzrostu jest stagflacyjny: szok naftowy podnosi inflację, jednocześnie potencjalnie tłumiąc wzrost gospodarczy. Dlatego BOJ może podnieść prognozę wzrostu, ale pozostanie czujny na inflację i dlatego BoE i Fed niechętnie obniżają stopy mimo osłabienia popytu.

W Europie, jak doniósł The Guardian, wzrost cen ropy w wyniku starć USA–Iran bezpośrednio zwiększył „oczekiwania na podwyżki stóp procentowych w Europie” . Dla rynków wschodzących wyższe ceny ropy pogarszają rachunki za import i presję na waluty, utrudniając bankom centralnym tych krajów obniżanie stóp, nawet gdy ich gospodarki zwalniają – wiele z nich jest zmuszonych utrzymywać stopy lub je podnosić, aby bronić swoich walut.

Oczekiwania rynkowe co do przyszłych ruchów

• Rezerwa Federalna: Do końca 2026 roku nie oczekuje się obniżek; wrześniowa podwyżka jest coraz bardziej wyceniana .
• Bank Anglii: Według Reutersa BoE utrzyma stopy bez zmian do końca 2026 roku, a ryzyko związane z wojną w Iranie stanowi kluczowe ryzyko wzrostowe dla stóp .
• Bank Japonii: Najwyraźniejsze nastawienie na zacieśnienie – rynki oczekują dalszych podwyżek stóp po lipcowej przerwie, a BOJ wyraźnie zobowiązuje się do kontynuowania podwyżek . Połowa ekonomistów ankietowanych przez Japan Times wciąż uważa, że BOJ poczeka z kolejną podwyżką do grudnia .

Podsumowanie

Wszystkie trzy banki centralne w ostatnim tygodniu lipca 2026 prawdopodobnie utrzymają stopy bez zmian, ale szok naftowy wywołany wojną USA–Iran jest dominującą siłą przekrojową. Zatrzymał on lub odwrócił jakiekolwiek rozmowy o obniżkach, pogłębił wewnętrzne podziały (zwłaszcza w BoE i Fedzie) oraz zmusił BOJ do przyspieszenia cyklu zacieśniania. Ryzyko dalszych podwyżek stóp jesienią jest realne we wszystkich trzech bankach – wszystko zależy od tego, jak potoczą się ceny ropy i dane o inflacji. Dla inwestorów, właścicieli domów i globalnych rynków przekaz jest jasny: era taniego pieniądza i szybkich obniżek stóp nie wróci szybko.