Trump twierdzi, że Xi i Putin obiecali nie sprzedawać broni Iranowi. Co na to dowody?

Wcześniejsze zapewnienia przywołane przez Trumpa

Oświadczenie Trumpa z 24 lipca opierało się na serii wcześniejszych deklaracji dotyczących zobowiązań ze strony Xi i Putina:

• Kwiecień 2026 r. – Trump powiedział, że wysłał list do Xi z apelem o niedostarczanie broni Iranowi, a Xi odpowiedział, że Chiny nie dostarczają broni Teheranowi .
• Maj 2026 r. – Podczas wizyty państwowej Trumpa w Pekinie (14–15 maja) miał on uzyskać zapewnienie od Xi, że ten powstrzyma się od dostarczania zasobów wojskowych Iranowi, także za pośrednictwem chińskich firm . Trump dodał, że Xi zaoferował pomoc w ponownym otwarciu Cieśniny Ormuz .
• Czerwiec 2026 r. – Na szczycie G7 w Evian-les-Bains we Francji Trump publicznie podziękował Xi i Putinowi za zachowanie 'całkowitej neutralności' w konflikcie z Iranem i przypisał ich powściągliwości zasługę w umożliwieniu zawieszenia broni .

Ciągłe obawy o rolę Rosji w irańskich atakach na placówki CIA

Zaledwie dwa dni przed wpisem Trumpa, 22 lipca 2026 r., agencja Reuters podała, że amerykańscy analitycy wywiadu badają, czy Rosja udzieliła Iranowi pomocy w namierzaniu celów, dostarczyła zaawansowane technologie dronów lub inne wsparcie przy atakach dronów na placówki CIA w rejonie Zatoki Perskiej . Precyzja tych uderzeń jest wskazywana jako dowód sugerujący możliwą rosyjską pomoc. Ataki te trafiły w co najmniej dwie placówki CIA w marcu 2026 r., w tym stację w ambasadzie USA w Rijadzie oraz oddzielny obiekt we wschodnim Iraku . Analitycy USA nie doszli jeszcze do ostatecznych wniosków, a śledztwo pozostaje otwarte . Osobno Ukraina oskarża Rosję o dostarczanie Iranowi wsparcia cybernetycznego i zdjęć szpiegowskich w celu udoskonalenia ataków .

Trudności w weryfikacji obietnic

• Zapewnienia Xi i Putina to prywatne, ustne zobowiązania, bez żadnego publicznie dostępnego pisemnego porozumienia, memorandum czy niezależnego potwierdzenia ze strony Pekinu lub Moskwy . Ani Kreml, ani chińskie ministerstwo spraw zagranicznych nie potwierdziły publicznie oświadczeń Trumpa .
• Obietnice są składane równolegle z informacjami operacyjnymi sugerującymi coś przeciwnego: amerykańscy urzędnicy twierdzą, że chińskie firmy prowadzą rozmowy o tajnej sprzedaży broni do Iranu za pośrednictwem państw pośredniczących , a rosyjskie wsparcie w namierzaniu celów jest przedmiotem aktywnego śledztwa .
• Chiny formalnie skupiają się na 'dyplomatycznym mediowaniu' w konflikcie, ale oceny wywiadu wskazują, że chińskie firmy nadal dostarczają Iranowi technologię podwójnego zastosowania, części do rakiet i dane geolokalizacyjne .

Działania Iranu w celu pozyskania sprzętu wojskowego

• Z Chin: Według stanu na luty 2026 r. Iran był bliski zawarcia umowy na zakup chińskich przeciwokrętowych pocisków manewrujących CM-302 . Amerykańscy urzędnicy twierdzili, że chińskie firmy planowały tajną sprzedaż broni z przesyłką prowadzoną przez kraje pośredniczące . Chiny przekazały Iranowi drony szturmowe pod koniec lutego 2026 r. i były bliskie sfinalizowania sprzedaży CM-302, według raportu z marca 2026 r. .
• Z Rosji: W grudniu 2025 r. Iran podpisał z Rosją poufną umowę o wartości 500 mln euro na zakup 500 mobilnych wyrzutni Verba i około 2500 przenośnych pocisków przeciwlotniczych 9M336 w celu odbudowy obrony powietrznej . Rosja miała również dostarczać Iranowi wsparcie cybernetyczne i zdjęcia satelitarne . Do stycznia 2026 r. Iran otrzymał do sześciu rosyjskich śmigłowców szturmowych Mi-28 .
• Ogólnie rzecz biorąc, analitycy opisują pogłębiający się trójstronny sojusz, w którym Chiny dostarczają komponenty przemysłowe i nawigacyjne, Rosja wnosi sprawdzoną w boju doktrynę operacyjną i architekturę czujników, a Iran produkuje, rozmieszcza i wykorzystuje powstałe systemy .

Środki egzekucyjne, którymi groził Trump

Trump ostrzegł 24 lipca, że jeśli USA odkryją, iż Chiny lub Rosja dostarczają broń Iranowi, 'będzie to dla nich bardzo niekorzystne' . Powiedział, że nie wierzy, aby obecnie uczestniczyli w dostawach, ale dał jasno do zrozumienia, że jakiekolwiek przyszłe dostawy broni będą miały konsekwencje. W dostępnych źródłach nie podano bardziej szczegółowych środków egzekucyjnych – ceł, sankcji czy działań militarnych.