Kryzys paliwowy w Rosji: ukraińskie drony paraliżują rafinerie, a Moskwa sprowadza benzynę z Indii

Rosyjski kryzys paliwowy 2026: geneza, skala i nadzwyczajne działania Moskwy

Przyczyny kryzysu

Głównym powodem były zmasowane, długodystansowe ataki ukraińskich dronów na rosyjską infrastrukturę rafineryjną. Od wiosny 2026 roku seria uderzeń trafiła w największe rafinerie: NORSI (czwartą co do wielkości w Rosji), Omsk oraz zakłady koncernu NS-Oil, wyłączając z eksploatacji około jednej trzeciej krajowych mocy przerobowych . Prezydent Władimir Putin publicznie przyznał, że ataki są bezpośrednią przyczyną niedoborów . Produkcja benzyny spadła o około 25% w porównaniu z rokiem poprzednim, do mniej więcej 850 tysięcy baryłek dziennie .

Skala niedoborów

Pod koniec lipca 2026 roku kryzys miał charakter ogólnokrajowy:

• 56 regionów wprowadziło ograniczenia w sprzedaży paliw; w co najmniej 18 były one obowiązkowe na każdej stacji benzynowej .
• Analitycy CNN stwierdzili, że niedobory lub zakłócenia w dostawach odnotowano w prawie wszystkich z 83 regionów Rosji .
• Powszechną praktyką stała się reglamentacja. W co najmniej sześciu regionach (najwcześniej w obwodzie orłowskim) wprowadzono system parzysto-nieparzysty dla tablic rejestracyjnych , a także limity zakupu wynoszące 10–20 litrów na klienta .
• Według szacunków „Financial Times” kryzys bezpośrednio dotknął około 50 milionów ludzi, czyli mniej więcej 35% populacji Rosji .
• Rolnicy w regionach uprawnych, w szczycie sezonu żniw, borykali się z pustymi dystrybutorami, co utrudniało zbiory .
• Tworzyły się wielogodzinne kolejki, a kierowcy korzystali z aplikacji, które na bieżąco wskazywały stacje wciąż mające paliwo .

Najdramatyczniejsza sytuacja panowała na Krymie. 26 czerwca 2026 roku rosyjskie władze okupacyjne ogłosiły stan wyjątkowy po tym, jak ukraińskie uderzenia zniszczyły linie energetyczne i doprowadziły do drastycznych niedoborów paliwa . W niektórych miejscowościach całkowicie wstrzymano sprzedaż benzyny kierowcom prywatnym, a gubernator ostrzegł, że sytuacja pozostanie „napięta” . „The Guardian” donosił, że był to pierwszy region pod kontrolą Rosji, który doświadczył tak dotkliwego kryzysu – bez prądu, wody i paliwa .

Nadzwyczajne kroki Moskwy

Import benzyny z Indii (rafinowanej z rosyjskiej ropy naftowej)

• W bezprecedensowym odwróceniu ról Rosja – tradycyjnie eksporter paliw – na początku lipca 2026 roku rozpoczęła morski import benzyny z Indii . Pierwsze dostawy objęły co najmniej 60 tys. ton metrycznych, w tym 42-tysięczny ładunek z rosyjskiej rafinerii Vadinar w Indiach (wspieranej przez Rosnieft) .
• Paradoks tej sytuacji był szeroko komentowany na świecie: Rosja wysyła ropę do Indii, indyjskie rafinerie przerabiają ją na benzynę, po czym Rosja kupuje ją z powrotem. W czerwcu 2026 roku Indie importowały rekordową ilość rosyjskiej ropy – 2,7 mln baryłek dziennie .

Poszukiwanie dostaw z Białorusi i Japonii

• W połowie lipca Rosja zwiększyła import z Białorusi i zaczęła przekierowywać paliwo z Syberii, by chronić przed niedoborami stołeczny obwód moskiewski .
• Pojawiły się też plany importu 200 tys. baryłek paliwa lotniczego pochodzącego z Japonii poprzez pośredników (załadunek w Chibie) . Rząd japoński potwierdził jednak, że zakaz eksportu paliwa lotniczego do Rosji, będący częścią sankcji G7, obejmuje również dostawy pośrednie, co postawiło pod znakiem zapytania realizację tej transakcji .

Inne środki nadzwyczajne

• Zakaz eksportu: Moskwa przedłużyła zakaz eksportu benzyny i oleju napędowego co najmniej do 31 lipca 2026 roku .
• Obniżenie norm jakości: Podpisano dekret zezwalający rafineriom na produkcję i import paliwa niższej jakości (Euro-3 zamiast Euro-5) do końca roku .
• Kontrola cen i przekierowanie dostaw: Władze utrzymały urzędowe limity cen i gorączkowo przekierowywały dostawy z regionów produkujących paliwa do regionów deficytowych .