Doskonała burza: Rekordowe upały w Azji Północnej i blokada w Cieśninie Ormuz doprowadziły do niebezpiecznego kryzysu energetycznego

Rekordowe Letnie Upały w Azji Północnej

Lato 2025 roku było historycznie ekstremalne w Japonii, Korei Południowej i Chinach, bijąc wiele rekordów wszech czasów.

Japonia odnotowała najwyższą temperaturę w historii — 41,8°C (107,2°F) — w Isesaki, w prefekturze Gunma, 5 sierpnia 2025 roku. Pobiło to nowy rekord ustanowiony zaledwie kilka dni wcześniej, kiedy Tamba City osiągnęło 41,2°C 30 lipca . Czerwiec 2025 roku w Japonii był najgorętszy w historii, ze średnią temperaturą krajową wyższą o 2,3°C od normy, a lipiec 2025 roku stał się najgorętszym miesiącem w 127-letniej historii pomiarów .

Korea Południowa doświadczyła bezprecedensowej liczby „tropikalnych nocy” – nocy, w których temperatura utrzymuje się powyżej 25°C. Seul odnotował 22 tropikalne noce w lipcu 2025 roku, bijąc 117-letni rekord . Koreańska Administracja Meteorologiczna potwierdziła, że lipiec 2025 roku był najgorętszym lipcem od początku nowoczesnych pomiarów w 1973 roku .

Chiny doświadczyły najgorętszego lata w historii w 2025 roku, według Chińskiej Administracji Meteorologicznej, ze średnią krajową temperaturą od czerwca do sierpnia wynoszącą 22,31°C, co jest najwyższą wartością od rozpoczęcia pomiarów w 1961 roku . Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) potwierdziła, że wszystkie trzy kraje odnotowały ekstremalne upały jako cechę charakterystyczną roku 2025 .

Alerty dotyczące upałów i skutki zdrowotne: Władze japońskie wydały powszechne ostrzeżenia przed udarem cieplnym, a biuro lekarza sądowego w Tokio zgłosiło 56 podejrzeń zgonów z powodu udaru cieplnego między czerwcem a końcem lipca 2025 roku . Urzędnicy w Korei Południowej zalecili mieszkańcom podjęcie środków ochronnych, ponieważ placówki służby zdrowia znalazły się pod presją – od 15 maja 2025 roku zgłoszono ponad 1200 przypadków chorób związanych z upałem, w tym osiem zgonów .

Szok Geopolityczny: Blokada Cieśniny Ormuz

28 lutego 2026 roku Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły wojnę powietrzną przeciwko Iranowi. W odpowiedzi irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) skutecznie zablokował Cieśninę Ormuz, zakazując przepływu większości statków handlowych . Cieśnina jest jednym z najważniejszych punktów węzłowych dla światowej energii, normalnie obsługując około 20% światowego transportu ropy i LNG — około 20 milionów baryłek ropy i produktów ropopochodnych dziennie .

Zakłócenia kaskadowo rozprzestrzeniły się na światowe rynki energii:

• Globalny eksport LNG spadł do sześciomiesięcznego minimum do 23 marca 2026 roku, a 10-dniowa średnia ruchoma dostaw LNG spadła o około 20% od początku marca do około 1,1 miliona ton .
• Analitycy Vortexa ostrzegli, że dostawy LNG do Azji i Europy stoją w obliczu poważnych zakłóceń, a na rynku nie ma wolnych mocy LNG, które mogłyby zrekompensować utracone wolumeny. Jak stwierdziła Claire Jungman, szefowa działu ryzyka morskiego i wywiadu w Vortexa: „Brak dodatkowych mocy w sektorze LNG sprawia, że wszelkie zakłócenia mogą być zarówno szybkie, jak i znaczące” .
• Do kwietnia 2026 roku ruch przez Cieśninę został prawie wstrzymany, co pogłębiła blokada morska USA na irańskich portach. Około 20% światowych dostaw LNG pochodzi z USA, ale globalna rebalansacja pozostawała ograniczona .
• Firma RBAC oszacowała, że przedłużający się konflikt trwale zakłóciłby praktycznie cały eksport LNG z Kataru, ponieważ cała flota Kataru musi przepływać przez Cieśninę. Połączony eksport LNG z Kataru i ZEA w 2025 roku przekroczył 80 milionów ton rocznie, co stanowiło prawie 19% światowego handlu LNG .
• Oxford Institute for Energy Studies udokumentował, że irańska strategia odwetu była skierowana konkretnie na żeglugę handlową w całej Zatoce Perskiej, a nie tylko na cele wojskowe .

Wzrost Cen LNG i Wpływ na Benchmark JKM

Zbieżność popytu napędzanego upałami i zakłóceń w dostawach spowodowała gwałtowny wzrost benchmarku Japan Korea Marker (JKM) – ceny referencyjnej dla LNG dostarczanego do Azji Północno-Wschodniej – w dwóch różnych momentach.

Wzrost spowodowany upałami latem 2025 roku: W lipcu 2025 roku Platts JKM wzrósł do 12,758 USD/MMBtu 11 lipca, wspierany przez gwałtownie rosnący popyt spowodowany falami upałów w Azji Północnej. S&P Global odnotował, że ceny „spodziewają się utrzymać na wysokim poziomie”, ponieważ fala upałów i wczesna niepewność dostaw pchnęły sierpniowy kontrakt JKM do 12,942 USD/MMBtu 10 lipca, co było najwyższym poziomem od początku 2025 roku .

Wzrost po blokadzie: Po zamknięciu Cieśniny Ormuz ceny spot gwałtownie wzrosły. Do 6 lipca 2026 roku JKM wynosił 16,07 USD/MMBtu — wciąż o 22,68% wyższy rok do roku, spadł o około 15% w porównaniu z wcześniejszymi szczytami kryzysu w marcu–kwietniu 2026 roku . Raport CFR (z 23 lipca 2026 roku) wymienił zamknięcie Ormuz jako jedno z najbardziej znaczących zakłóceń w punktach węzłowych spowodowanych konfliktem w historii nowożytnej .

Reakcje Rezerw Nadzwyczajnych i Harmonogram Dostaw

Japonia i Korea Południowa, oba kraje silnie uzależnione od importu LNG do produkcji energii, uruchomiły strategiczne rezerwy paliw i wydały nadzwyczajne apele o oszczędzanie energii w szczytowych miesiącach letnich 2025 roku i ponownie podczas kryzysu dostaw w 2026 roku. Połączenie rekordowego popytu napędzanego upałami i zablokowanej żeglugi przez Ormuz pozostawiło te gospodarki z minimalną wolną mocą produkcyjną – Vortexa wyraźnie odnotowała, że „przy braku dodatkowych mocy na rynku LNG, utrata jakichkolwiek dostaw z Zatoki Perskiej będzie niezwykle trudna do zastąpienia” .

Oś Czasu Kluczowych Wydarzeń

Dlaczego Ta Zbieżność Była Tak Niebezpieczna

Nie była to hipotetyczna sytuacja, ale udokumentowany, pogłębiający się kryzys. MFW i CFR oceniły zamknięcie Cieśniny Ormuz jako jedno z najpoważniejszych zakłóceń w punktach węzłowych spowodowanych konfliktem w historii nowożytnej, przy czym azjatyckie gospodarki uzależnione od importu paliw poniosły największe obciążenie .

Główna dynamika była prosta i druzgocąca: rekordowe letnie upały (41,8°C w Japonii, 22 tropikalne noce w Korei Południowej, najgorętsze lato w Chinach) spowodowały gwałtowny wzrost zapotrzebowania na LNG do produkcji energii dokładnie w momencie, gdy blokada Cieśniny Ormuz usunęła z rynku ~20% światowych dostaw LNG. Przy braku globalnych wolnych mocy produkcyjnych, które mogłyby zastąpić utracone wolumeny z Kataru i ZEA, ceny pozostały na podwyższonym poziomie, a rezerwy strategiczne zostały wyczerpane .

Dla Japonii i Korei Południowej w szczególności kryzys obnażył podatność gospodarek, które są uzależnione od importu LNG przy znacznym udziale w produkcji energii elektrycznej. Podwójny szok – popyt napędzany upałami i geopolityczne zakłócenie dostaw – pozostawił decydentom politycznym niewiele opcji poza apelami o oszczędzanie i uwalnianiem rezerw – był to podręcznikowy kryzys energetyczny, który został spotęgowany przez swoją złożoność.