Ryzyko „super” El Niño: JPMorgan ostrzega przed wzrostem globalnej inflacji

Prawdopodobieństwo i skala zjawiska

El Niño w 2026 r. ma być historycznie silnym „super” eventem. Amerykańskie Centrum Prognoz Klimatycznych (Climate Prediction Center) potwierdziło, że warunki El Niño pojawiły się w maju 2026 r., a zjawisko ma nasilać się i osiągnąć szczyt podczas zimy na półkuli północnej . JPMorgan szacuje prawdopodobieństwo wystąpienia super El Niño w tym roku na 81% . UBS Group ocenia szanse na utrzymanie się El Niño do przełomu 2026 i 2027 r. na 96% . Zjawisko ma nasilać się od lipca 2026 r., osiągnąć szczyt zimą i zacząć słabnąć latem 2027 r., choć systemowe skutki dla dostępności i cen żywności mogą utrzymać się do 2027 i 2028 r. .

Prognozowany wpływ na inflację bazową

Główne szacunki JPMorgan

• Ekonomiści JPMorgan szacują, że super El Niño w połączeniu z wysokimi cenami energii może dodać 0,3 punktu procentowego do globalnej inflacji bazowej w przyszłym roku, przy czym rynki wschodzące poniosą największe koszty .
• Sajjid Chinoy, szef działu badań ekonomicznych na Azję w JPMorgan, stwierdził, że sam komponent El Niño może podnieść inflację o ~30 punktów bazowych (0,3 pkt proc.) średnio w Azji, choć wpływ będzie nierównomierny w poszczególnych krajach .
• Bank przewiduje, że inflacja żywnościowa może wzrosnąć o 1,3%–1,5% ze względu na wzrost kosztów energii, który potęguje zakłócenia w uprawach .

Szerszy wpływ na rynki wschodzące

• Azjatycki Bank Rozwoju (ADB) podniósł prognozę inflacji dla rozwijającej się Azji w 2026 r. do 4,3%, czyli o 1,3 pkt proc. powyżej inflacji w 2025 r. (3,0%), wskazując na przenoszenie wyższych cen energii na żywność i inne koszty. Presja cenowa rozszerza się i prawdopodobnie utrzyma się na podwyższonym poziomie .
• Allianz Research szacuje, że Indonezja odnotuje największy wzrost inflacji spowodowany cenami żywności – +2,3 punktu procentowego, a następnie Malezja i Filipiny, gdzie wpływ szacuje się na +0,7 punktu procentowego .
• Deutsche Bank ostrzega, że szok klimatyczny może „przekształcić koszty żywności aż do 2027 r.”, a zmienna pogoda może spotęgować presję wzrostową cen wywołaną szokiem naftowym związanym z wojną w Iranie .
• Goldman Sachs szacuje, że połączone skutki szoków energetycznych, nawozowych i El Niño mogą dodać 2,1 punktu procentowego do inflacji żywnościowej w Azji Południowo-Wschodniej w ciągu dwunastu miesięcy .

Nakładające się presje: ceny energii i zakłócenia geopolityczne

El Niño uderza w gospodarkę już osłabioną skokiem cen energii związanym z konfliktem w Iranie, tworząc niebezpieczną pętlę zwrotną:

• Ropa powyżej 100 dolarów i przenoszenie kosztów energii: Bruce Kasman z JPMorgan zauważa, że inflacja bazowa i bazowa już znacznie wzrosła z powodu podwyżek cen energii . Połączenie ropy powyżej 100 dolarów za baryłkę z El Niño ma przedłużyć globalną inflację . JPMorgan oficjalnie wykluczył scenariusz „Goldilocks” dla gospodarki USA, wskazując na wojnę w Iranie i wzrost inflacji, który prawdopodobnie wywoła negatywny szok wzrostu .
• Kryzys podaży nawozów: Handel nawozami przez Cieśninę Ormuz pozostaje zmniejszony o około 30% z powodu kryzysu na Bliskim Wschodzie, co bezpośrednio podnosi koszty nakładów dla podstawowych upraw w Azji . Schroders ostrzega, że te zakłócenia w połączeniu ze zmianami opadów mogą pchnąć inflację żywnościową do dwucyfrowych poziomów .
• Dylemat polityki banków centralnych: ADB ostrzega, że blizny na rynku energii mogą się utrzymywać, a zakłócenia będą ustępować tylko stopniowo, a presja inflacyjna będzie się utrzymywać wraz z rozszerzaniem się efektów ubocznych . Economist Intelligence Unit (EIU) twierdzi, że El Niño sprawi, iż banki centralne w Azji pozostaną ostrożne – pomimo pewnego spadku globalnych cen energii, wysoka inflacja żywnościowa i koszty paliw uniemożliwiają szybki zwrot w stronę łagodnej polityki, przy czym Filipiny są najbardziej narażone .
• Uporczywa inflacja jako dominujący temat: Śródroczne prognozy JPMorgan wskazują, że uporczywa inflacja pozostaje „dominującym tematem” w ich prognozach na 2026 r., a EBC i Bank Japonii mają podnieść stopy procentowe w czerwcu 2026 r., co odzwierciedla szerszy impuls zacieśniania polityki .

Konkretne zagrożenia dla podstawowych produktów rolnych

Analiza Reuters ostrzega, że anomalie pogodowe mogą wpływać na dostępność i ceny aż do 2027 i 2028 r., a firmy powinny testować swoje łańcuchy dostaw pod kątem wahań cen rzędu 10%–50% w przypadku kluczowych nakładów rolnych . Publikacja „Commodity Markets Outlook” Banku Światowego z kwietnia 2026 r. prognozuje wzrost globalnego indeksu cen żywności o 2,5% w 2026 r., ale zauważa, że ryzyko jest „zdecydowanie nachylone w górę” z powodu El Niño, rosnących kosztów energii i nawozów oraz potencjalnych ograniczeń handlowych .

Rekomendacje polityczne dotyczące budowania buforów

Na podstawie zestawu ostrzeżeń analitycy i instytucje formułują następujące rekomendacje polityczne:

Polityka pieniężna: utrzymanie ostrożnego, uzależnionego od danych stanowiska. EIU radzi bankom centralnym, aby nie przechodziły przedwcześnie do łagodnej polityki – wysoka inflacja żywnościowa i koszty paliw wraz z El Niño wymagają ciągłej czujności . Śródroczne prognozy JPMorgan sugerują, że banki centralne na Filipinach, w Indonezji i Indiach mogą być zmuszone do dalszych podwyżek stóp lub opóźnienia luzowania polityki do 2027 r. .

Bufor fiskalny i bezpieczeństwa żywnościowego: budowanie strategicznych rezerw i dywersyfikacja dostaw. Biorąc pod uwagę wysokie prawdopodobieństwo ograniczeń eksportowych ryżu i innych podstawowych produktów, rządy powinny zawczasu gromadzić zapasy zbóż i zabezpieczyć alternatywne źródła importu . Raport Allianz zauważa, że zakazy eksportu przez głównych producentów rolnych (Indie, Tajlandia, Wietnam) mogą złagodzić presję wewnętrzną, ale zwiększają ryzyko inflacyjne dla importerów .

Adaptacja rolnictwa: przyspieszenie programów zmiany upraw. Indyjskie zalecenia z 2026 r. zachęcające rolników do upraw mało wodochłonnych są modelowym rozwiązaniem – jednak pozostaje pytanie, kto poniesie koszty i ryzyko transformacji .

Testowanie łańcuchów dostaw pod kątem wytrzymałości: przygotowanie na trwałe zakłócenia. Firmy i rządy powinny modelować scenariusze, w których zakłócenia w handlu nawozami i anomalie pogodowe utrzymają się do 2028 r., i inwestować w redundancję logistyczną .

Koordynacja regionalna: unikanie egoistycznych zakazów eksportu. Raport Allianz zauważa, że gospodarki azjatyckie z najwyższą inflacją (Indonezja, Malezja, Filipiny) skorzystałyby na skoordynowanej regionalnej polityce handlu żywnością, a nie na jednostronnych ograniczeniach, które nasilają skoki cen .