Kluczowe wnioski z badania z lipca 2026 roku:
| Cecha | Zorza na Ziemi (zorz polarna) | Zorza na Marsie (odkrycia MAVEN) |
|---|---|---|
| Pole magnetyczne | Globalne, silne pole dipolowe kieruje cząstki do biegunów | Brak globalnego pola; tylko plamiste pola skorupowe |
| Główna cząstka | Elektrony (zorze protonowe rzadkie i małe, w pobliżu biegunów) | Protony (główny czynnik; elektrony też odgrywają rolę w niektórych typach) |
| Zasięg przestrzenny | Skoncentrowana w owalach polarnych | Rozległa po dziennej stronie; może obejmować całą półkulę |
| Długość fali | Głównie światło widzialne (zielone, czerwone) | Głównie ultrafiolet; zorze w świetle widzialnym wykryte dopiero niedawno przez Perseverance |
| Mechanizm wyzwalający | Cykl Dungeya w skali globalnej | Ten sam cykl Dungeya, ale zlokalizowany nad polami skorupowymi |
| Częstotliwość | Ciągła, ale zmienna intensywność | Ciągła zorza protonowa po dziennej stronie; epizodyczne zdarzenia związane z burzami |
Krótko mówiąc, Mars ma „aurora universalis” – zorze, które pokrywają znaczną część planety, a nie tylko bieguny – napędzane tą samą fizyką rekoneksji magnetycznej, ale w mniejszej skali i lokalnie .
Głównym instrumentem do wykrywania emisji zorzy w ultrafiolecie (szczególnie linii Lyman-alfa wodoru) był spektrograf obrazujący w ultrafiolecie (IUVS) sondy MAVEN . Instrumenty pomocnicze obejmowały:
Odkrycie w 2015 roku rozproszonej zorzy ultrafioletowej (tzw. wydarzenie „świątecznych światełek”) pochodziło z danych IUVS, które ukazały jasną poświatę UV obejmującą północną półkulę przez pięć dni w grudniu 2014 roku . Odkrycie zorzy protonowej w 2018 roku nastąpiło poprzez skorelowanie danych emisji wodoru z IUVS z pomiarami SWIA, które wykazały strumień protonów wnikających do atmosfery .
Przełomowe badanie z lipca 2026 roku:
Wcześniejsze fundamentalne prace obejmują:
Misja MAVEN oficjalnie zakończyła się 3 czerwca 2026 roku, kiedy NASA uznała statek za nieodzyskiwalny . Harmonogram wydarzeń: