Przenośny system diagnostyczny na ebolę wirusa Bundibugyo – GHIT Fund przekazuje 1,4 mld jenów

Partnerzy projektu

• Uniwersytet Metropolitalny w Osace – prof. Yasutoshi Kido (Wirusologia, Wydział Medycyny) kieruje badaniami.
• K.K. DNAFORM – Japońska firma biotechnologiczna dostarczająca podstawową platformę diagnostyczną.
• INRB (Institut National de Recherche Biomédicale) – Państwowy instytut badań biomedycznych DRK, umożliwiający ocenę kliniczną na miejscu.

Platforma technologiczna

System wykorzystuje technologię SmartAmp isothermal PCR z detekcją Eprobe, opracowaną przez K.K. DNAFORM. Jest to platforma do testów przyłóżkowych (point-of-care testing, POCT), zaprojektowana jako przenośna i możliwa do wdrożenia w warunkach polowych, gdzie infrastruktura jest ograniczona. Platforma, nazwana GenPad, jest zasilana bateryjnie (7,2 VDC, 21,6 Wh), waży 460 g i może wykonać do 8 testów na jednym ładowaniu, a wynik z próbki krwi uzyskuje się w ok. 30 minut. Początkowe etapy projektu obejmują opracowanie prototypu, walidację wydajności i przygotowanie do oceny klinicznej w DRK.

Kontekst epidemii: wirus Bundibugyo w DRK i Ugandzie

Ogłoszenie PHEIC

16 maja 2026 r. dyrektor generalny WHO stwierdził, że epidemia choroby wywołanej wirusem Bundibugyo stanowi stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym (PHEIC) zgodnie z Międzynarodowymi Przepisami Zdrowotnymi (2005). Epidemia została po raz pierwszy ogłoszona przez ministerstwa zdrowia DRK i Ugandy 15 maja 2026 r.

Liczba przypadków i zgonów (połowa lipca 2026 r.)

Uwaga: Raport ECDC z 21 lipca 2026 r. (cytujący dane DRK z 7 lipca) odnotowuje również ponad 750 hospitalizowanych pacjentów w izolacji i 285 ozdrowieńców w DRK. Podsumowanie Wikipedii dla epidemii z 2026 r. podaje 1 780 potwierdzonych przypadków, 304 podejrzane przypadki, 303 ozdrowieńców i 602 zgony na dzień 7 lipca 2026 r., przy śmiertelności na poziomie 33,8%.

Brak zarejestrowanej szczepionki lub leczenia dla szczepu Bundibugyo

WHO wyraźnie stwierdza, że gatunek Bundibugyo (BDBV) jest „jednym z tych, na który nie ma szczepionki ani specyficznego leczenia”, chociaż trwają prace nad testowaniem obiecujących kandydatów. Istniejące szczepionki przeciwko eboli (np. rVSV-ZEBOV) są skuteczne przeciwko wirusowi Ebola z gatunku Zaire, ale nie są krzyżowo ochronne dla wirusa Bundibugyo.

Zgodność z misją 100-Day Mission (100DM)

Misja 100-Dniowa (100-Day Mission, 100DM) to globalna inicjatywa, poparta przez G7 i G20, której celem jest udostępnienie bezpiecznych, skutecznych i niedrogich testów diagnostycznych, leków i szczepionek w ciągu 100 dni od zidentyfikowania zagrożenia pandemicznego (zdefiniowanego jako moment ogłoszenia przez WHO PHEIC). Szybkie testy diagnostyczne są wyraźnie wymienione jako pierwsza z trzech wymaganych interwencji w ramach tej misji.

Projekt GHIT Fund jest zgodny z misją 100DM na kilka kluczowych sposobów:

• Bezpośredni bodziec: Ogłoszenie PHEIC przez WHO 16 maja 2026 r. było czynnikiem uruchamiającym stoper misji 100DM. GHIT Fund uruchomił awaryjny nabór wniosków (RFP) już sześć dni później – 22 maja 2026 r.
• Diagnostyka jako filar: Szybkie testy diagnostyczne są priorytetową interwencją w ramach misji 100DM.
• Zamknięcie znanej luki: Według stanu na czerwiec 2026 r. Międzynarodowy Sekretariat ds. Gotowości Pandemicznej (IPPS) odnotował, że nie istniały żadne zatwierdzone testy diagnostyczne, leki ani szczepionki dla tego gatunku – misja 100DM wzywa właśnie do wypełniania takich luk.
• Przenośna, gotowa do użycia w terenie konstrukcja: Platforma SmartAmp isothermal (GenPad) jest zaprojektowana do użytku przyłóżkowego w warunkach epidemicznych, co odpowiada wymogowi misji dotyczącemu możliwości wdrożenia diagnostyki.

Krótko mówiąc, inwestycja ta jest konkretnym, szybkim działaniem badawczo-rozwojowym, które zostało uruchomione w odpowiedzi na ogłoszenie PHEIC, jest skierowane przeciwko patogenowi, na który nie ma istniejących środków zaradczych, i wykorzystuje platformę zaprojektowaną do wdrożenia w terenie – bezpośrednio realizując filar diagnostyczny misji 100-Day Mission.