Odnawialne źródła energii wyprzedzają węgiel jako największe źródło prądu na świecie w 2026 roku

IEA: Przełomowy moment dla globalnej energetyki w latach 2026-2027

Najnowsza „Śródroczna aktualizacja rynku energii elektrycznej” Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) z 23 lipca 2026 r. potwierdza kilka historycznych punktów zwrotnych dla światowego sektora energetycznego w latach 2026-2027, chociaż poważne wydarzenie geopolityczne zmieniło dotychczasowe prognozy dotyczące emisji i węgla.

Odnawialne źródła energii wyprzedzają węgiel jako największe źródło prądu

OZE są na dobrej drodze, aby w 2026 roku wyprzedzić węgiel jako największe źródło energii elektrycznej na świecie . To historyczny moment – łącznie energia odnawialna ma wytworzyć więcej prądu niż węgiel czy gaz w tym roku. Milestone ten jest następstwem szybkiego wzrostu energii słonecznej i wiatrowej, które w 2025 r. praktycznie zrównały się z produkcją z węgla .

Energia słoneczna drugim największym źródłem odnawialnym

Hydroenergetyka pozostaje największym odnawialnym źródłem energii na świecie, ale energia słoneczna jest już drugim największym źródłem OZE i szybko ją dogania . IEA prognozuje, że sama fotowoltaika (PV) będzie odpowiadać za ponad 60% całkowitego wzrostu generacji z OZE do 2030 roku . W czerwcu 2026 r. energia słoneczna stała się największym źródłem energii w Europie, osiągając rekordowe 52 TWh i dostarczając 25% energii elektrycznej w UE .

Rosnący popyt na energię elektryczną: liderami Chiny i Indie

Globalne zapotrzebowanie na energię elektryczną znacząco przyspiesza:

• Wzrost o 3,6% w 2026 r. i 3,8% w 2027 r., wobec 3% w 2025 r. .
• Chiny: oczekuje się wzrostu popytu do 5,5% w 2026 r. z 5,2% w 2025 r. .
• Indie: IEA przewiduje wzrost zapotrzebowania o 6,4% w 2027 r., co czyni Indie najszybciej rozwijającym się dużym rynkiem energii na świecie, głównie za sprawą sektora produkcyjnego i centrów danych .

Emisje CO₂: tymczasowy wzrost w 2026 r., potem stabilizacja

Wbrew wcześniejszym oczekiwaniom o natychmiastowym plateau, IEA prognozuje obecnie wzrost emisji CO₂ z sektora energetycznego o około 1% w 2026 r. z powodu zwiększonego spalania węgla, które jest bezpośrednio związane z wojną w Iranie, która podniosła ceny paliw kopalnych . Emisje mają się ustabilizować w 2027 r. dzięki dalszemu skalowaniu OZE .

Węgiel: tymczasowy wzrost produkcji, ale strukturalny spadek trwa

• Produkcja z węgla wzrośnie o 1,4% w 2026 r. (po roku 2025, w którym była mniej więcej stała), głównie z powodu skoków cen gazu związanych z konfliktem w Iranie .
• Mimo tego krótkoterminowego wzrostu, udział węgla w globalnym miksie energetycznym nadal maleje strukturalnie i ma spaść do najniższego poziomu od stu lat – do około 32% – podczas gdy OZE, energia jądrowa i gaz nadal przejmują jego udziały .

Kluczowe zastrzeżenie: Wcześniejsze prognozy IEA dotyczące plateau dla węgla i emisji w sektorze energetycznym skomplikował konflikt w Iranie w 2026 r. Długoterminowy trend spadkowy dla węgla i dekarbonizacji pozostaje niezagrożony, ale precyzyjny moment osiągnięcia szczytu emisji uległ przesunięciu.