19-miliardowa umowa Boeinga z Chinami utknęła przez jeden warunek: prawnie wiążące gwarancje dostaw części

Minęły prawie trzy miesiące, odkąd prezydent Donald Trump ogłosił podczas swojego szczytu w Pekinie w maju 2026 r., że Chiny zgodziły się kupić 200 samolotów Boeing. Transakcja utknęła w martwym punkcie. Powodem nie jest cena ani typ maszyny. Chiny żądają długoterminowych, prawnie wiążących gwarancji, że USA nie odetną dostaw silników, części zamiennych i usług serwisowych – domagając się w praktyce odporności na przyszłe amerykańskie kontrole handlowe, zanim podpiszą kontrakt .

Umowa warta 17–19 mld dolarów stała się kluczowym testem dla kruchego rozejmu handlowego między USA a Chinami. Jej wynik bezpośrednio wpłynie na atmosferę wokół spodziewanej wizyty państwowej Xi Jinpinga w Waszyngtonie, planowanej na około 24 września.

Czego dokładnie żądają Chiny

Punkty sporne dotyczą „mniej ceny samolotów, a bardziej długoterminowego pakietu silników, części zamiennych, obsługi technicznej i serwisu” – twierdzą osoby zaznajomione z negocjacjami . Pekin chce mieć pewność, że jego nowa flota Boeingów nie uzależni się od wsparcia, które USA mogłyby później ograniczyć .

• Długoterminowe gwarancje dostaw części i silników: Chińskie Ministerstwo Handlu oświadczyło 20 maja, że umowa wymaga „zapewnienia przez Stany Zjednoczone gwarancji dostaw części do silników lotniczych” . Biały Dom twierdzi, że ten warunek nie był częścią pierwotnego ustnego porozumienia między Trumpem a Xi .
• Zobowiązania serwisowe i obsługowe: Chiny domagają się umownych zapewnień obejmujących cały cykl życia samolotu po sprzedaży. CEO Boeinga, Kelly Ortberg, nazwał umowę na 200 maszyn „pierwszą transzą” potencjalnie znacznie większego zakupu – Trump wspominał nawet o 750 samolotach – ale ostrzegł, że zamówienia następcze zależą od rozwiązania kwestii gwarancji łańcucha dostaw .
• Brak formalnej umowy: Ze szczytu w maju nie podpisano żadnego kontraktu. Chiny natychmiast określiły wszystkie porozumienia jako „wstępne”, co zwiększyło ryzyko rozbieżności co do warunków po szczycie .

Jak impas wokół Boeinga łączy się z szerszą wojną handlową

Spór o gwarancje części to bezpośrednia konsekwencja wojny technologicznej USA–Chiny i wzajemnego uzbrajania łańcuchów dostaw.

• Wzajemny strach przed kontrolą eksportu: W październiku 2025 r. Trump zagroził nałożeniem embarga na części Boeinga jako dźwigni wobec chińskich restrykcji na metale ziem rzadkich . Ta groźba wciąż pozostaje żywa w pamięci Pekinu. Chiny wcześniej rozszerzyły kontrolę na 17 kluczowych minerałów – w tym metale ziem rzadkich – w odpowiedzi na cła USA ogłoszone w kwietniu 2025 r. .
• Niedobory kluczowych minerałów: Chińskie kontrole eksportu metali ziem rzadkich i innych kluczowych minerałów spowodowały braki w amerykańskim przemyśle czystej energii i obronności. Porozumienie licencyjne z listopada 2025 r. tymczasowo zawiesiło wiele z tych restrykcji do listopada 2026 r., dając USA czas na zbudowanie własnego łańcucha dostaw – ale administracja Trumpa nie w pełni sfinansowała jeszcze krajową produkcję .

Wizyta państwowa 24 września wisi na włosku

Wizyta państwowa Xi Jinpinga w Waszyngtonie, spodziewana około 24 września, postępuje równolegle z impasem wokół Boeinga – i może być przez niego dotknięta.

• Data potwierdzona: Trump powiedział, że spodziewa się gościć Xi około 24 września, co zbiegnie się z Zgromadzeniem Ogólnym ONZ w Nowym Jorku . Sekretarz stanu Marco Rubio omawiał plany wizyty państwowej z najwyższym chińskim dyplomatą 22 lipca .
• Na torze mimo napięć: Chiny potwierdziły 20 lipca, że wizyta pozostaje w planach, a planowanie w Białym Domu postępuje „w szybkim tempie” pomimo oskarżeń Trumpa o ingerencję Chin w wybory . Liderzy planują rozmawiać o sztucznej inteligencji i szerszej współpracy .
• Dźwignia i terminy: Impas wokół Boeinga to kluczowa kwestia, którą Biały Dom zamierza poruszyć z odwiedzającym Waszyngton wiceministrem spraw zagranicznych Chin Ma Zhaoxu pod koniec lipca 2026 r., przed wrześniowym szczytem . Wynik negocjacji Boeinga najprawdopodobniej określi ton – czy wizyta państwowa przyniesie wymierne efekty handlowe, czy raczej publiczne tarcia.

Co dalej

Kierownictwo Boeinga oświadczyło, że firma jest gotowa zapewnić obsługę posprzedażną dla 200 samolotów, pod warunkiem że będzie mogła sprzedawać części na całym świecie . Jednak niepewność polityczna pozostaje: obie strony są w impasie, gdzie każda obawia się, że druga uzbroi łańcuchy dostaw. Rozwiązanie – lub brak rozwiązania – kwestii gwarancji części zadecyduje nie tylko o losie 200 maszyn, ale także o trajektorii stosunków handlowych USA–Chiny przed jesiennym szczytem.