Bezrobocie wśród chińskiej młodzieży znów zmierza w kierunku 20% – oto dlaczego

Stopa bezrobocia wśród chińskiej młodzieży spadła w czerwcu 2026 roku do 14,9% – to trzeci z rzędu miesięczny spadek. Ekonomiści ostrzegają jednak, że w nadchodzących miesiącach wskaźnik ten może ponownie wzrosnąć w kierunku 20%. Powód? Rekordowa liczba 12,7 miliona absolwentów uczelni wyższych wkracza właśnie na rynek pracy, który i tak jest już osłabiony przez słaby popyt krajowy, przedłużający się kryzys na rynku nieruchomości oraz przyspieszający wpływ sztucznej inteligencji na stanowiska początkowe .

Obecna sytuacja

Chiński Główny Urząd Statystyczny (NBS) poinformował, że ankietowa stopa bezrobocia w miastach dla osób w wieku 16–24 lat, z wyłączeniem studentów, spadła z 15,6% w maju do 14,9% w czerwcu . To najniższy poziom od 12 miesięcy, ale jednocześnie najwyższy odczyt za czerwiec od czasu, gdy rząd zmienił metodologię obliczeń ponad dwa lata temu – co świadczy o tym, że rynek pracy wciąż znajduje się pod ogromną presją .

• Historycznie stopa ta najniższe poziomy osiąga w czerwcu, zanim w lipcu i sierpniu na rynek wkraczają absolwenci .
• W pierwszej połowie 2026 roku w Chinach utworzono 6,95 miliona nowych miejsc pracy w miastach, co stanowi 58% rocznego celu rządu .
• Dla porównania, stopa bezrobocia wśród młodzieży osiągnęła rekordowy poziom 21,3% w czerwcu 2023 roku, co skłoniło Pekin do zawieszenia publikacji tych danych na kilka miesięcy . Po wznowieniu publikacji zmieniono metodologię, wyłączając z obliczeń studentów, co obniżyło główny wskaźnik .

Co jest tego przyczyną?

1. Rekordowa fala absolwentów

12,7 miliona absolwentów uczelni wyższych weszło na rynek pracy latem 2026 roku – to największa grupa w historii Chin, o około 4% większa niż 12,22 miliona absolwentów w 2025 roku . Oznacza to dodatkowe 480 000 młodych osób konkurujących o te same stanowiska początkowe .

2. Utrata miejsc pracy z powodu AI

Chińskie firmy przeprowadzają „ciche zwolnienia”, ponieważ sztuczna inteligencja zastępuje stanowiska biurowe, związane z przetwarzaniem danych i inne profesjonalne role na początkowym szczeblu . Reuters poinformował w czerwcu, że firmy redukują zatrudnienie stopniowo, ale systematycznie, uderzając bezpośrednio w stanowiska, które zwykle zajmują absolwenci . Bloomberg zauważył, że bezrobocie wśród osób w wieku 25–29 lat wzrosło do 7,7% w marcu 2026 roku – najwyższego poziomu od czasu, gdy NBS zaczął śledzić tę grupę wiekową osobno – w miarę jak wykorzystanie AI rozprzestrzeniało się w gospodarce .

3. Strukturalne osłabienie gospodarki

Utrzymujący się słaby popyt krajowy, przedłużający się kryzys w sektorze nieruchomości i ospałe wydatki konsumpcyjne ograniczyły możliwości zatrudnienia w usługach i przemyśle . Rosnące „rozłączenie między PKB a zatrudnieniem” oznacza, że nawet stosunkowo silny wzrost gospodarczy nie przekłada się na wystarczającą liczbę miejsc pracy .

4. Niedopasowanie kwalifikacji

Coraz więcej absolwentów boryka się z „poziomym niedopasowaniem” – podejmuje pracę poza swoją dziedziną studiów – ponieważ podaż osób z dyplomami przewyższa popyt na ich specjalistyczne umiejętności . Badania udokumentowały również „pionowe niedopasowanie”, gdzie absolwenci zgadzają się na pracę, do której są nadmiernie wykwalifikowani .

Perspektywy: Czy bezrobocie ponownie osiągnie 20%?

Ekonomista ANZ, Xing Zhaopeng, ostrzegł, że bezrobocie wśród młodzieży może zbliżyć się do 20% w ciągu najbliższych dwóch miesięcy (lipiec–sierpień 2026), gdy fala absolwentów w pełni wejdzie na rynek, a AI będzie nadal wypierać stanowiska początkowe . Historycznie wskaźnik ten gwałtownie rósł po czerwcu, a w sierpniu 2025 roku osiągnął 18,9% .

Analitycy Citi ostrzegli, że AI może ostatecznie zagrozić około 70 milionom chińskich pracowników .

Ostrzeżenie nie jest powszechne – niektórzy analitycy zauważają, że trendy sezonowe są dobrze znane, a rząd dysponuje narzędziami do wchłonięcia części absolwentów – jednak konsensus wśród ekonomistów ankietowanych przez Bloomberga i Reutera jest taki, że najbliższe dwa miesiące będą najpoważniejszym testem dla chińskiego rynku pracy młodzieży .

Reakcja polityczna rządu

XV Plan Pięcioletni (2026–2030)

Po raz pierwszy od co najmniej trzech dekad Pekin zrezygnował ze szczegółowego celu liczbowego dotyczącego tworzenia nowych miejsc pracy w miastach, zastępując go zobowiązaniem do utrzymania „znacznej skali” nowych miejsc pracy w miastach . Plan zamiast tego zakłada utrzymanie ankietowej stopy bezrobocia w miastach na poziomie 5,5% w okresie pięciu lat i wyznaczanie elastycznych celów rocznych . Pominięcie to jest powszechnie postrzegane jako przyznanie się do głębokiej niepewności, jaką AI stanowi dla zatrudnienia .

Dedykowana Strategia zatrudnienia jako priorytet (Employment-First Strategy FYP) została opublikowana 17 czerwca 2026 roku i określa dziewięć priorytetowych obszarów, w tym stabilizację branż pracochłonnych, rozwój usług i wykorzystanie potencjału nowych dziedzin . Nakazuje również prowadzenie badań nad systemem monitorowania wpływu AI na zatrudnienie .

Natychmiastowe plany działania

W maju 2026 roku rząd opublikował 18-punktowy plan działania (plan „stabilizacji zatrudnienia i wzrostu dochodów”), który nakazał przedsiębiorstwom państwowym zwiększenie rekrutacji na uczelniach o ponad 5 punktów procentowych i zobowiązał agencje rządowe do utrzymania lub zwiększenia zatrudnienia .

Sprawozdanie z pracy rządu na 2026 rok przewiduje kontynuację zwrotów składek na ubezpieczenie od bezrobocia, dotacji do ubezpieczeń społecznych, specjalnych pożyczek i rozszerzonych programów prac interwencyjnych .

Dodatkowe środki obejmują:

• Dotacje do ubezpieczeń społecznych dla MŚP zatrudniających bezrobotnych absolwentów .
• Dodatki stażowe zachęcające do przyuczania do zawodu .
• Inicjatywę „miast przyjaznych młodzieży” mającą na celu integrację rozwoju młodzieży z planowaniem urbanistycznym .

Kluczowa niepewność

Brak twardego celu w zakresie tworzenia miejsc pracy sygnalizuje, że Pekin dostrzega strukturalne wyzwanie. Podczas gdy polityka nakazuje przedsiębiorstwom państwowym wchłanianie absolwentów, sektor prywatny – w którym powstaje zdecydowana większość miejsc pracy – stoi w obliczu jednoczesnej presji ze strony słabego popytu i restrukturyzacji napędzanej przez AI .