Nabywcy LNG stawiają ultimatum Katarowi i ZEA: niższe ceny i gwarancje w zamian za ryzyko w Cieśninie Ormuz

Azjatyccy i europejscy nabywcy LNG wykorzystują przedłużający się kryzys w Cieśninie Ormuz jako argument do wymuszenia daleko idących zmian kontraktowych na Katarze i ZEA – w tym niższych cen, gwarancji zastępczych ładunków i silniejszych zabezpieczeń w klauzulach siły wyższej. To działanie ma miejsce w momencie, gdy Europa zmaga się z najsłabszym stanem magazynów gazu od 15 lat, co pogłębia walkę z Azją o tę samą pulę elastycznych ładunków LNG przed zimą 2026/27 .

Czego żądają nabywcy – i dlaczego teraz

Według doniesień Reuters z 23 lipca 2026 r., nabywcy planują formalnie zażądać od Kataru i ZEA niższych cen kontraktowych, argumentując, że konflikt USA–Iran trwale podniósł koszty ubezpieczenia i ryzyko dostaw LNG z Zatoki Perskiej . Główne żądania to:

• Niższe ceny. Nabywcy twierdzą, że zakłócone dostawy i wyższe składki ubezpieczeniowe uzasadniają rabat w długoterminowych umowach odbioru. Niektóre umowy podpisane od początku wojny zostały już sfinalizowane na poziomie bliższym 12,3% ceny ropy Brent, wobec przedwojennego przedziału 12,6–12,7%, co sugeruje, że nabywcy uwzględniają już nowe ryzyko regionalne .
• Gwarancje ładunków zastępczych. Siła wyższa QatarEnergy obejmuje obecnie co najmniej 21 ładunków LNG (~2,7 mld m3) do początku września, a katarski tankowiec LNG został trafiony w Cieśninie Ormuz 7 lipca. Nabywcy chcą umownych zapewnień, że każda pominięta objętość zostanie zastąpiona .
• Silniejsze zabezpieczenia w klauzulach siły wyższej. Azjatyccy nabywcy spodziewali się, że Katar pozwoli na wygaśnięcie siły wyższej w połowie lipca w miarę łagodzenia napięć. Zamiast tego QatarEnergy przedłużył tę klauzulę dla niektórych klientów – w tym włoskiego Edisona do września – co frustruje nabywców i nadszarpuje zaufanie .

Szerszy kontekst przesunął siłę przetargową zdecydowanie na stronę nabywców. Od 11 lipca żaden tankowiec LNG nie przepłynął przez Cieśninę Ormuz . Irańskie ataki rakietowe na kompleks Ras Laffan w Katarze 18 marca wyłączyły dwie jednostki skraplania – 17% mocy nominalnej zakładu – na szacowane 3–5 lat . Raport IGU World LNG Report 2026 wskazuje, że Katar i ZEA razem dostarczają około 16% światowych mocy skraplania, które są niemal całkowicie odcięte przez zamknięcie cieśniny .

Kryzys magazynowy Europy: najsłabsza poduszka od 15 lat

Europa weszła w sezon zatłaczania 2026 z zaledwie 31 mld m3 gazu w magazynach – około 28% pojemności, co jest najniższym poziomem od 2018 r. . Pod koniec stycznia 2026 r. zapasy wynosiły już tylko 44%, co było wieloletnim minimum dla tego momentu sezonu . Na dzień 7 lipca unijne magazyny były wypełnione w około 50,9%, czyli mniej więcej 14 punktów procentowych poniżej pięcioletniej średniej . Niemcy na początku czerwca miały zaledwie 33%, podczas gdy w analogicznym punkcie 2022 r. było to 50% .

Prezes Equinor powiedział Reuters 22 lipca, że Europa raczej nie osiągnie nawet 80% docelowego napełnienia przed zimą, nie mówiąc już o unijnym celu 90% . Byłaby to najsłabsza gazowa poduszka Europy przed zimą od 15 lat .

Nasilająca się konkurencja z Azją o ładunki z basenu atlantyckiego

Przy w dużej mierze wyłączonych dostawach z Kataru i ZEA zarówno Europa, jak i Azja ścigają się po te same elastyczne ładunki z basenu atlantyckiego – głównie z USA i innych producentów spoza Zatoki Perskiej. Już w marcu 2026 r. azjatyccy nabywcy zaczęli przekierowywać tankowce LNG w kierunku Azji, przebijając europejskie oferty na ładunki spotowe . To podniosło europejskie ceny gazu o około 40% i bezpośrednio spowolniło tempo uzupełniania magazynów: każdy elastyczny ładunek przekierowany do Azji to jeden mniej dla europejskich magazynów.

Jak zauważa CNBC, uszkodzenia wojenne w katarskich obiektach spowodują, że zakłócenia będą się utrzymywać przez miesiące, nawet jeśli Cieśnina Ormuz zostanie ponownie otwarta, utrzymując napięcie na rynku spot basenu atlantyckiego przez resztę sezonu zatłaczania .

Efekt końcowy: strukturalne zacieśnienie

Europa znajduje się w pułapce: słabe magazyny, silny popyt azjatycki na te same przekierowane ładunki i zmniejszone dostawy z Kataru/ZEA, na których nie może polegać. To podwójne napięcie jest strukturalnym tłem, które skłania nabywców do prób wymuszenia reform kontraktowych od producentów z Zatoki Perskiej – w nadziei na uzyskanie zarówno ulgi cenowej, jak i niezawodnych dostaw przed zimą 2026/27. Okno na negocjacje jest otwarte, dopóki Cieśnina Ormuz pozostaje w dużej mierze zamknięta, a moce produkcyjne Kataru są ograniczone.