Bank Światowy ostrzega: konflikt USA–Iran może pogrążyć globalną gospodarkę w stagflacji

Inflacja i ceny surowców

• Skok inflacji: Konflikt może dodać 200–300 punktów bazowych do globalnej inflacji, potencjalnie odwracając trend dezinflacyjny, na który liczyły banki centralne .
• Największy szok cen energii od dekad: Raport Banku Światowego Commodity Markets Outlook z kwietnia 2026 r. ostrzega przed największym wzrostem cen energii w nowożytnej historii, z cenami ropy przekraczającymi 100 dolarów za baryłkę i podwojeniem cen gazu w Europie .
• Szersze zakłócenia na rynkach surowców: Bank ostrzegł, że ponowna eskalacja lub długotrwałe zakłócenia w przepływie surowców dodatkowo podniosą ceny towarów, nasilą presję inflacyjną i pogłębią kryzys żywnościowy .

Kraje wrażliwe i gospodarki rozwijające się

• 25 miliardów dolarów płynności: Bank Światowy uruchomił do 25 miliardów dolarów w ramach istniejących instrumentów, aby zapewnić natychmiastową płynność gospodarkom rozwijającym się zmagającym się z bliskowschodnim szokiem .
• Kaskadowy wpływ na biedne kraje: Banga ostrzegł, że wojna będzie miała „kaskadowy wpływ” na kraje rozwijające się, które stoją w obliczu wyższych rachunków za import, mniejszej przestrzeni fiskalnej i pogłębiającego się kryzysu żywnościowego .
• Gospodarki arabskie mocno dotknięte: Badanie UNDP (cytowane przez Bank Światowy) oszacowało, że wojna może obniżyć wzrost gospodarczy w krajach arabskich o 120–194 miliardów dolarów .
• Presja na rynki wschodzące: Klienci Banku z rynków wschodzących już zgłosili się po pomoc, ponieważ konflikt wpływa na ceny surowców i logistykę .

Rynki finansowe i koszty pożyczek

• Zwiększone napięcie finansowe: Raport Banku z czerwca ostrzega, że przedłużający się konflikt może „wywołać napięcie finansowe” na światowych rynkach .
• Wyższe koszty pożyczek: Konflikt spowodował wzrost globalnych stóp procentowych i kosztów pożyczek, pogłębiając problemy zadłużonych krajów rozwijających się .
• Zmienność rynków: Szok energetyczny odbił się na rynkach finansowych, a zakłócenia w Cieśninie Ormuz doprowadziły do ostrych niedoborów dostaw, zmienności walut i zwiększonego ryzyka stagflacji .

Wyzwania dla polityki banków centralnych (w tym Fed)

• Pułapka stagflacyjna: Banki centralne stoją przed klasyczną pułapką stagflacyjną – konflikt jednocześnie popycha inflację w górę (poprzez koszty energii) i obniża wzrost, co utrudnia jakąkolwiek jednoznaczną reakcję polityczną .
• Największe zmartwienie Fed: Raport Rezerwy Federalnej o stabilności finansowej z maja 2026 r. zidentyfikował konflikt z Iranem i szoki cen ropy jako główne obawy dla stabilności finansowej, zauważając, że „ryzyka geopolityczne” i zakłócenia w łańcuchach dostaw wysunęły się na szczyt listy ryzyk dla amerykańskiego banku centralnego .
• Paraliż polityki stóp procentowych: W obliczu potencjalnego wzrostu inflacji o 2–3 pkt proc. przy jednoczesnym spadku wzrostu, Fed i inne banki centralne (Bank Anglii, Europejski Bank Centralny) stają przed ryzykiem konieczności utrzymania wysokich stóp na dłużej lub nawet ich podwyższenia, pomimo osłabienia aktywności gospodarczej .

Podsumowując: Główne przesłanie Banku Światowego jest takie, że konflikt USA–Iran wywołał najpoważniejszy szok energetyczny od dziesięcioleci, spychając globalny wzrost do poziomów z czasów pandemii, ponownie rozpalając inflację, obciążając w nieproporcjonalnym stopniu kraje rozwijające się i stawiając Rezerwę Federalną oraz inne banki centralne przed trudnym wyborem w warunkach stagflacji.