Dlaczego Europie grozi niedobór gazu przed zimą? Trzy czynniki, które psują plany

W marcu 2026 r. Komisja Europejska zachęciła państwa członkowskie do skorzystania z przepisów elastyczności i jak najwcześniejszego obniżenia celu wypełnienia magazynów z 90% do 80% . Nawet ten cel wydaje się teraz nieosiągalny. Prezes Equinoru Anders Opedal stwierdził 22 lipca, że Europa prawdopodobnie nie osiągnie celu 80% przed zimą, co sprawi, że region będzie "bardziej narażony na wahania cen" . Dyrektor finansowy spółki podczas konferencji dotyczącej wyników za II kwartał podkreślił, że Europa "może wkroczyć w jesień i zimę z dużą niepewnością" .

Jak trzy czynniki wyjaśniają kryzys

1. Wzrost zapotrzebowania spowodowany falą upałów

Czerwiec 2026 r. był najgorętszym miesiącem w historii Europy Zachodniej . W wielu miastach padają rekordy temperatur, co zwiększa zapotrzebowanie na energię elektryczną do klimatyzacji, jednocześnie zmuszając elektrownie cieplne i jądrowe do ograniczania produkcji . El Niño w 2026 r. dodatkowo nasila falę upałów . Zużycie energii w gospodarstwach domowych w UE na cele chłodnicze podwoiło się w latach 2018–2024 . Wyższe zapotrzebowanie na energię oznacza, że więcej gazu jest spalane w celu wytwarzania energii elektrycznej w sezonie letniego napełniania magazynów, co bezpośrednio odbiera gaz przeznaczony do magazynowania.

Zapotrzebowanie na energię elektryczną we Francji od kwietnia do połowy lipca osiągnęło najwyższy letni poziom od 2022 r. , a rachunki za prąd w Niemczech i Francji w ciągu jednego tygodnia wzrosły łącznie o ponad 700 mln euro z powodu fali upałów . Ceny energii w Wielkiej Brytanii wzrosły do dwukrotności średniej z 2026 r., ponieważ rekordowe upały zwiększyły popyt i zmniejszyły podaż . 24 czerwca w Belgii odnotowano rekordową cenę energii elektrycznej wynoszącą ponad 1 euro za kWh o zachodzie słońca .

2. Konflikt USA–Iran zakłócający globalne przepływy LNG

Konflikt między USA a Iranem zakłócił żeglugę przez Cieśninę Hormuz, kluczowy szlak morski dla tankowców LNG z Kataru i innych producentów z Bliskiego Wschodu . Europejska agencja regulatorów energetyki ACER zidentyfikowała konflikt w Iranie jako główny powód, dla którego kraje UE prawdopodobnie nie osiągną celu 90% .

Equinor ostrzegał w maju 2026 r., że jeśli zakłócenia w cieśninie Hormuz utrzymają się przez 1–3 miesiące, europejskie zapasy gazu mogą stać się "krytyczne" . Firma poinformowała, że nie ma wolnych mocy wydobywczych ropy i gazu, by zrekompensować niedobory . Podczas konferencji dotyczącej wyników za II kwartał kierownictwo Equinoru zaznaczyło, że sytuacja w cieśninie Hormuz "odcina około 20% globalnego LNG" i bezpośrednio wpływa na Europę, ponieważ "około 30% dostaw będzie musiało pochodzić z LNG" .

21 lipca 2026 r. Goldman Sachs podniósł prognozy cen TTF na III i IV kwartał do 60 €/MWh i 53 €/MWh (wcześniej 41 €/MWh i 40 €/MWh), powołując się na "wolne odbicie eksportu przez Hormuz" i napięte bilanse zimowe, które nie pozostawiają miejsca na błędy . Goldman ostrzegł, że TTF może potrzebować wzrosnąć do 65 €/MWh, aby zniechęcić azjatycki popyt na LNG i zabezpieczyć dostawy dla Europy .

TTF wzrósł już dwukrotnie. W marcu 2026 r. benchmark wzrósł o około 76% w ciągu tygodnia i chwilowo osiągnął 70 €/MWh w momencie wybuchu wojny w Iranie . Po okresie stabilizacji ceny ponownie przyspieszyły w lipcu, osiągając 60 €/MWh 20 lipca i rosnąc do 62,75 €/MWh 23 lipca .

3. Nasilenie konkurencji ze strony azjatyckich nabywców

Prezes Equinoru stwierdził, że napięta sytuacja rynkowa "zwiększyła konkurencję ze strony nabywców w Azji i innych regionach" o dostępne ładunki LNG . Europa nie może już po prostu przebić ofert azjatyckich za gaz spotowy, ponieważ popyt w Azji – zwłaszcza w Chinach, Indiach i Korei Południowej – jest równie silny. Dyrektor finansowy Equinoru zauważył w maju, że "niekorzystne różnice cenowe" między Europą a innymi rynkami oznaczają, iż poziomy dostaw są niższe niż potrzebne do wypełnienia magazynów . Europa musi oferować znaczną premię, aby przyciągnąć ładunki z Azji, co bezpośrednio przekłada się na wyższe ceny TTF.

Podsumowanie obecnej sytuacji

Grupa Koordynacyjna ds. Gazu Komisji Europejskiej stwierdziła 1 lipca 2026 r., że "nie ma bezpośrednich obaw" o bezpieczeństwo dostaw , ale przyznała, że poziomy magazynowania pozostają poniżej średniej sprzed kryzysu. Kierownictwo Equinoru jest znacznie bardziej zaniepokojone. Rynek wycenia napiętą zimę: TTF na poziomie 62,75 €/MWh na dzień 23 lipca, czyli około 75% więcej rok do roku , a Goldman ostrzega, że każde dalsze zakłócenie dostaw może znacznie podnieść ceny .