Koniec pewnej ery: Meliá opuszcza Kubę po 36 latach z powodu sankcji USA

Zagraniczne firmy otrzymały termin do 5 czerwca 2026 roku na zerwanie wszelkich powiązań z GAESA pod groźbą wykluczenia z amerykańskiego systemu finansowego . Dla spółek takich jak Meliá, które zarządzały hotelami we współpracy z GAESA, kontynuacja działalności oznaczałaby utratę dostępu do dolara amerykańskiego, bankowości korespondencyjnej i międzynarodowych linii kredytowych – ryzyko, którego żadna globalna firma nie mogła podjąć.

Wycofywanie etapami: od czerwca do lipca 2026

Odwrót Meliá przebiegał w dwóch wyraźnych fazach:

Czerwiec 2026 – pierwsza faza: Meliá zaprzestała zarządzania 15 z 34 swoich hoteli na Kubie, wypełniając pierwotny termin dotyczący GAESA . 1 czerwca Iberostar wycofał się już z 12 z 18 swoich obiektów powiązanych z Gaviotą . Kanadyjski operator Blue Diamond Resorts, który rozpoczął stopniowe wygaszanie działalności w lutym 2026 roku w związku z masowymi repatriacjami kanadyjskich turystów, zakończył wszystkie operacje na Kubie na początku czerwca .

24 lipca 2026 – faza ostateczna: Meliá ogłosiła, że rozwiązuje wszystkie 34 umowy o zarządzanie i komercjalizację hoteli, wycofuje wszystkie licencje na swoje marki i definitywnie opuszcza wyspę . Dyrektor generalny Gabriel Escarrer Jaume przyznał zaledwie kilka dni wcześniej, 14 lipca, że firma nie wie, co stanie się z jej obiektami i „postępuje zgodnie z instrukcjami Departamentu Stanu USA” .

Sankcje na MINTUR: zamknięcie każdej luki prawnej

Każdy zagraniczny operator hotelowy, który miał nadzieję pozostać na Kubie, przechodząc z partnerstwa z GAESA na bezpośrednią umowę z rządem kubańskim, został zablokowany 13 lipca 2026 roku. Tego dnia amerykański Departament Skarbu umieścił kubańskie Ministerstwo Turystyki (MINTUR) na liście Specially Designated Nationals (SDN) . Ponieważ MINTUR jest największym pojedynczym graczem w kubańskiej turystyce poza GAESA, posunięcie to objęło ryzykiem sankcji praktycznie wszystkie operacje hotelowe na wyspie . Meliá poinformowała hiszpańskiego regulatora rynku (CNMV), że sankcje sprawiły, iż prowadzenie działalności stało się „niemożliwe, zarówno w praktyce, jak i pod względem prawnym” .

Fala exodusu zagranicznych operatorów

Wyjście Meliá nie było odosobnionym przypadkiem. Pod koniec lipca 2026 roku praktycznie każdy większy zagraniczny operator hotelowy opuścił Kubę:

• Iberostar (Hiszpania) – wycofał się z 12 hoteli powiązanych z Gaviotą 1 czerwca, a następnie potwierdził całkowite zaprzestanie wszelkiej działalności na Kubie 21 lipca, razem z Meliá .
• Barceló (Hiszpania) – potwierdziło całkowite wyjście z Kuby 21 lipca .
• Blue Diamond Resorts (Kanada) – zakończyło wszystkie operacje na Kubie na początku czerwca po wygaszaniu działalności rozpoczętym w lutym 2026 roku .
• Archipelago International (Indonezja) – całkowicie wycofało się z rynku .

Kilka innych sieci dyskretnie zdystansowało się od obiektów powiązanych z GAESA, nie wydając publicznych oświadczeń .

Liczba turystów załamała się

Sektor turystyczny Kuby był już w poważnym kryzysie przed exodusem hoteli, a wyjście zagranicznych sieci sprawiło, że ożywienie stało się praktycznie niemożliwe:

• Pierwsze pięć miesięcy 2026 roku: Na Kubę przybyło zaledwie 359 491 gości zagranicznych, co oznacza spadek o 58,4% w porównaniu z tym samym okresem 2025 roku, według danych kubańskiego urzędu statystycznego (ONEI) . Tylko w maju odnotowano 30 883 turystów zagranicznych .
• Pierwszy kwartał 2026 roku: 298 057 gości, czyli o 48% mniej rok do roku .
• Cały rok 2025: Kubę odwiedziło zaledwie 1,8 mln turystów zagranicznych, znacznie poniżej przedpandemicznego szczytu 4,75 mln w 2018 roku .
• Kluczowe rynki źródłowe (styczeń-kwiecień 2026): Kanada odnotowała spadek o 63,8%, Rosja również gwałtowny spadek .

Załamanie było spowodowane niedoborem paliwa, falowymi blackoutami i amerykańskimi sankcjami odstraszającymi podróżnych – wszystko to spotęgowane nagłym zniknięciem wszystkich największych międzynarodowych sieci hotelowych .

Konsekwencje prawne i finansowe

Konsekwencje masowego exodusu kaskadowo wpływają na hiszpański system finansowy i państwo kubańskie:

• Porzucone aktywa: Wszystkie 34 hotele Meliá – w tym flagowe obiekty takie jak Meliá Habana, Meliá Cohiba i Tryp Habana Libre – muszą być teraz obsługiwane bezpośrednio przez państwo kubańskie bez międzynarodowego brandingu, systemów rezerwacyjnych i standardów zarządzania .
• Straty w wysokości 100 mln euro: Hiszpańskie firmy z ekspozycją na Kubę stoją w obliczu łącznych strat szacowanych na 100 mln euro z tytułu kar umownych, porzuconych aktywów i utraconych opłat za zarządzanie .
• Fundusz inwestycyjny ucierpiał: Ceiba Investments Limited, notowana w Londynie spółka inwestycyjna posiadająca kubańskie aktywa hotelowe, wydała 21 lipca zawiadomienie regulacyjne, uznając, że wypowiedzenie usług przez Meliá będzie miało istotny wpływ na jej udziały .
• Zwrot rządu kubańskiego: Reżim ogłosił przesunięcie w stronę turystyki krajowej i stwierdził, że hotele państwowe, takie jak Hotel Nacional de Cuba, pozostaną otwarte. Utrata międzynarodowego zarządzania, marketingu i marek sparaliżowała jednak zdolność Kuby do przyciągania gości zagranicznych .
• Ryzyko sankcji wtórnych: Każda zagraniczna firma, która nadal będzie prowadzić interesy z GAESA, MINTUR lub innymi objętymi sankcjami podmiotami kubańskimi, ryzykuje odcięciem od amerykańskiego systemu bankowego, co odstrasza potencjalnych operatorów zastępczych .

Odejście Meliá kończy pewną erę dla kubańskiej turystyki, ale pełny wpływ gospodarczy – na zagranicznych inwestorów, na wpływy dewizowe rządu kubańskiego i na setki tysięcy Kubańczyków pracujących w tym sektorze – wciąż się rozwija.