Houthi ogłaszają blokadę morską Arabii Saudyjskiej. Co to oznacza dla świata?

Dlaczego doszło do eskalacji?

Ogłoszenie blokady nie było nagłym kaprysem, a wypadkową kilku nakładających się na siebie czynników:

• Odwet za blokadę koalicji saudyjskiej. Houthi wielokrotnie podkreślali, że ich działanie to odpowiedź na „niesprawiedliwe i opresyjne oblężenie” Jemenu, które trwa od 2014 roku .
• Reakcja na atak na lotnisko w Sanie. Bezpośrednim iskiernikiem był atak saudyjskiej koalicji na lotnisko w stolicy Jemenu .
• Szeroki konflikt USA–Iran. Blokada została ogłoszona zaledwie kilka dni po tym, jak Iran zamknął Cieśninę Ormuz, a USA nałożyły blokadę morską na irańskie porty. Analitycy zgodnie twierdzą, że Iran wykorzystuje Houthich do otwarcia drugiego frontu morskiego przeciwko swoim wrogom .
• Wcześniejsze ataki na statki. Houthi już od miesięcy atakowali jednostki powiązane z Izraelem, USA i Wielką Brytanią, co było udokumentowane w ostrzeżeniach amerykańskiej administracji morskiej .

Międzynarodowe potępienie i solidarność z Rijadem

Ogłoszenie blokady spotkało się z błyskawiczną i stanowczą reakcją całego Zachodu:

• Arabia Saudyjska – Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało oświadczenie „wyrażające najsilniejsze potępienie”, nazywając oskarżenia Houthich bezpodstawnymi. Gabinet premiera zobowiązał się do podjęcia „stanowczych działań” w celu ochrony saudyjskich wód i żeglugi .
• Koalicja saudyjska – Rzecznik gen. Turki al-Maliki określił groźbę jako „naruszenie prawa międzynarodowego i piractwo morskie” oraz zapowiedział „stanowczą odpowiedź” .
• Egipt – Kair potępił eskalację jako „nieodpowiedzialną”, szacując, że całkowite zamknięcie cieśniny może zmniejszyć światowe dostawy ropy o około 7% i zrujnować dochody Kanału Sueskiego .
• Stany Zjednoczone – Waszyngton, który już wcześniej prowadził naloty na infrastrukturę Houthich, uznał blokadę za eskalację wymagającą zdecydowanej odpowiedzi militarnej .
• Wielka Brytania – Londyn potępił „lekkomyślne i niedopuszczalne ataki” i poparł działania Rady Bezpieczeństwa ONZ .
• ONZ – 14 lipca Rada Bezpieczeństwa przedłużyła mandat sprawozdawcy ds. ataków Houthich na Morzu Czerwonym. Podczas briefingu członkowie Rady (m.in. USA, Francja i Wielka Brytania) stanowczo potępili groźbę blokady .

Eksperci prawa międzynarodowego zgodnie stwierdzili, że blokada jest nielegalna, ponieważ narusza reżim tranzytowy dla cieśnin międzynarodowych i nie spełnia wymogów ważnej blokady morskiej .

Podwójna odpowiedź Arabii Saudyjskiej: Dyplomacja i siła

Arabia Saudyjska odpowiedziała na dwóch płaszczyznach:

Dyplomatyczna

• Mocne oficjalne potępienie ze strony Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Gabinetu .
• Apel do społeczności międzynarodowej o egzekwowanie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ (w tym rezolucji 2216 i 2722 dotyczących Jemenu i żeglugi na Morzu Czerwonym) .

Militarna

• Koalicja saudyjska rozpoczęła aktywne operacje w Cieśninie Bab al-Mandab. Rzecznik koalicji gen. Turki al-Maliki zapowiedział „konieczne i zdecydowane środki operacyjne” w celu ochrony żeglugi, zgodne z prawem międzynarodowym .
• Rozpoczęto rozmieszczanie sił morskich w celu zabezpieczenia akwenu i przeciwdziałania Houthim, których działania określono mianem „piractwa morskiego” .

Globalne konsekwencje zamknięcia Cieśniny Bab al-Mandab

Cieśnina Bab al-Mandab to południowa brama do Morza Czerwonego i Kanału Sueskiego. Jej zamknięcie, nałożone na już zamkniętą Cieśninę Ormuz, miałoby katastrofalne skutki:

Dostawy energii

• Zamknięcie Bab al-Mandab odcięłoby 7% globalnych dostaw ropy (głównie saudyjskiej), do 20% już odciętych przez Ormuz .
• Równoczesne zamknięcie obu cieśnin dotknęłoby ~25% światowego handlu ropą .
• Ceny ropy według analityków mogą wzrosnąć do 200 dolarów za baryłkę .
• Arabia Saudyjska straciłaby możliwość eksportu – Bab al-Mandab to jedyna alternatywna droga po zamknięciu Ormuz .

Handel i transport morski

• Statki musiałyby opływać Afrykę (Przylądek Dobrej Nadziei), co wydłużyłoby rejs o 10-14 dni i podniosło koszty paliwa i ubezpieczeń o miliardy dolarów .
• Dochody Egiptu z Kanału Sueskiego załamałyby się, ponieważ większość ruchu przez kanał przechodzi przez Bab al-Mandab .
• Codziennie zagrożonych jest około 10 miliardów dolarów handlu, a 30% globalnego ruchu kontenerowego zostałoby zmuszone do zmiany trasy .

Ryzyko dla stabilności regionalnej

• Nowy front w konflikcie USA–Iran, rozciągający amerykańskie zasoby między obroną w Ormuz a odpowiedzią Houthim .
• Szersza eskalacja na Bliskim Wschodzie, mogąca wciągnąć inne państwa Zatoki Perskiej w bezpośrednią konfrontację z Iranem .
• Pogłębienie kryzysu humanitarnego w Jemenie i zerwanie resztek rozmów pokojowych .