Globalny bunt przeciwko centrom danych AI

Napędzany sztuczną inteligencją boom na centra danych (ang. data centers) napotyka na niespotykaną wcześniej falę sprzeciwu społecznego. W 2026 roku mieszkańcy Stanów Zjednoczonych, Kanady i Indii coraz częściej protestują przeciwko nowym inwestycjom, wskazując na ogromne zużycie wody, gigantyczne zapotrzebowanie na energię, niszczenie środowiska i brak społecznej zgody. Skutkiem są moratoria, nowe podatki oraz blokowanie lub opóźnianie projektów wartych setki miliardów dolarów.

Stany Zjednoczone: Fala oporu na niespotykaną skalę

Skala protestów w USA osiągnęła historyczny poziom. Tylko w pierwszym kwartale 2026 roku publiczny sprzeciw opóźnił lub zablokował co najmniej 75 projektów w całym kraju o łącznej wartości 130 miliardów dolarów – to najwyższy kwartalny wynik w historii . Trend ten jest kontynuacją roku 2025, kiedy to zablokowano lub wstrzymano co najmniej 48 projektów wartych 156 miliardów dolarów . Demonstranci w takich stanach jak Wirginia, Pensylwania i Karolina Północna z powodzeniem wstrzymali plany budowy, a niektóre społeczności próbują nawet odwoływać wybranych urzędników, którzy zatwierdzili takie inwestycje . Sondaż Pew Research Center potwierdza, że opinia publiczna jest w przeważającej mierze negatywnie nastawiona do centrów danych, a głównymi obawami są ich ogromne zapotrzebowanie na wodę i energię .

Karolina Południowa: Ognisko moratoriów

Karolina Południowa stała się jednym z głównych punktów zapalnych, a wiele hrabstw wprowadza wstrzymanie nowych inwestycji.

Hrabstwo Chester, Karolina Południowa – 15 czerwca 2026 r. rada hrabstwa Chester przegłosowała wprowadzenie sześciomiesięcznego moratorium na przyjmowanie wniosków o budowę centrów danych . Było to następstwem kontrowersyjnego głosowania rady (7:0) w maju 2026 r., które otworzyło drzwi do inwestycji bez konsultacji społecznych, wywołując obywatelską kampanię petycyjną „Nie dla centrów danych w hrabstwie Chester” . Władze hrabstwa opracowały nowe przepisy, które mają trzymać centra danych z dala od dzielnic mieszkalnych oraz chronić zasoby wodne i energetyczne .

Hrabstwo York, Karolina Południowa – W lipcu 2026 roku komisja planowania hrabstwa York zarekomendowała dziewięciomiesięczne moratorium na budowę centrów danych, po tym jak rada hrabstwa jednogłośnie przyjęła to rozwiązanie w drugim czytaniu .

Działania na szczeblu stanowym – Na poziomie stanowym, 26 lutego 2026 r. wprowadzono projekt ustawy (House Bill 5286), który zakazuje stanowym i lokalnym władzom udzielania ostatecznych zezwoleń lub zachęt dla nowych centrów danych do 1 stycznia 2028 r. . Ponadto kongreswoman Nancy Mace 18 maja 2026 r. wezwała do wprowadzenia rocznego moratorium na budowę nowych centrów danych w całym stanie .

Kanada: 2-procentowy podatek Alberty i obciążenie sieci

W Kanadzie najważniejsze wydarzenia mają miejsce w prowincji Alberta, która wprowadziła innowacyjny podatek, borykając się jednocześnie z ogromnym obciążeniem sieci energetycznej.

2-procentowy podatek od centrów danych w Albercie

Alberta ogłosiła wprowadzenie 2-procentowego podatku od wartości sprzętu komputerowego w centrach danych o mocy podłączonej 75 MW lub więcej, który wejdzie w życie 31 grudnia 2026 r. . Podatek ten jest w pełni odliczalny od 8-procentowego prowincjonalnego podatku dochodowego od osób prawnych, co oznacza, że nie będzie stanowił trwałego obciążenia, gdy centrum danych zacznie przynosić zyski . Co więcej, centra danych, które zapewniają sobie własne źródła energii (niekorzystające z sieci), mogą skorzystać ze stawki 0% . Prowincja przyjęła projekty ustaw Bill 8 (wyjaśniający ramy regulacyjne) i Bill 12 (wprowadzający podatek) w grudniu 2025 r. .

20 GW w planach a ograniczenia sieci

Wewnętrzny dokument rządowy, na który powołuje się agencja The Canadian Press, sugerował, że kanadyjski pipeline projektów centrów danych może sięgnąć 20 GW zapotrzebowania . Choć urzędnicy rządowi zdystansowali się od tej liczby, nazywając ją „migawkowym obrazem w czasie”, prawdziwy problem leży w kolejce do podłączenia do sieci Alberty . Operator sieci elektroenergetycznej Alberty (AESO) raportuje około 20,7 GW zapotrzebowania ze strony centrów danych w swoim procesie przyłączeniowym, w porównaniu z tymczasowym limitem dla dużych odbiorców wynoszącym zaledwie 1200 MW obowiązującym do końca 2028 roku. Ta gigantyczna dysproporcja stanowi ogromne wyzwanie dla dalszego rozwoju .

Indie: Brak wody napędza protesty w Thane

W Indiach gwałtowny rozwój centrów danych zderza się z poważnym niedoborem wody, co prowadzi do intensywnych protestów społecznych.

Thane, Maharasztra – Protest przeciwko centrum danych Amazona

Najgłośniejszy protest miał miejsce 18 lipca 2026 r. w Thane na przedmieściach Mumbaju. Ponad stu mieszkańców utworzyło ludzki łańcuch przed proponowanym 58-akrowym terenem pod budowę hiperskalowanego centrum danych Amazona w dzielnicy Balkum. Protest został zorganizowany przez grupę obywatelską „Wake Up Thanekar” .

Główne zarzuty mieszkańców to:

• Zużycie wody: Thane boryka się już z dziennym deficytem wody wynoszącym 30 milionów litrów dziennie (MLD), a mimo to planowano dostarczać do centrum 12 MLD oczyszczonych ścieków .
• Hałas i efekt wyspy ciepła: Mieszkańcy wskazują na hałas sięgający 90 decybeli oraz ryzyko powstania tzw. wyspy ciepła .
• Wycinanie drzew: Drzewa były wycinane w pobliżu domów, szkół i szpitali .
• Wątpliwości regulacyjne: Działacze na rzecz ochrony środowiska i politycy opozycji kwestionują brak publicznej oceny oddziaływania na środowisko (EIA) lub zielonego pozwolenia . Komisarz ds. miejskich w Thane przekazał zastrzeżenia mieszkańców do rządu stanowego, stwierdzając, że sprawa wykracza poza jurysdykcję korporacji .

Amazon odrzucił te zarzuty, twierdząc, że wycinka drzew odbywa się na podstawie ważnych zezwoleń, a obiekt nie będzie wykorzystywał wody pitnej do chłodzenia . Mimo to poseł Naresh Mhaske zażądał wstrzymania budowy . Protest ten jest częścią szerszego krajowego trendu – jak donosił BBC w listopadzie 2025 r., boom na centra danych w Indiach budzi poważne obawy dotyczące wyczerpywania się zasobów wodnych i zużycia energii .