Rosja w potrzasku stagflacji: Ukraińskie drony, kryzys paliwowy i globalny szok cenowy

Inflacja przyspiesza mimo wysokich stóp procentowych. Niedobory paliw podnoszą ceny w całej gospodarce zależnej od transportu, dolewając oliwy do ognia już i tak podwyższonej inflacji, której Bank Centralny nie jest w stanie okiełznać mimo utrzymywania restrykcyjnej polityki pieniężnej od prawie trzech lat .

Jak reaguje Kreml?

Eskalacja zakazów eksportu paliw. Rosja zakazała eksportu benzyny w kwietniu 2026 roku , następnie eksportu paliwa lotniczego do końca listopada po rekordowym miesiącu ataków w maju , a wreszcie eksportu diesla na początku lipca 2026 roku . Zakaz eksportu diesla początkowo obowiązywał do 31 lipca .

Reglamentacja na stacjach benzynowych. Praktycznie wszystkie z 83 regionów Rosji borykają się z niedoborami benzyny lub zakłóceniami w dostawach. Wiele stacji paliw wprowadziło reglamentację, a kierowcy muszą stać w wielogodzinnych kolejkach . Na Krymie 21 czerwca ogłoszono stan wyjątkowy, wprowadzając całkowity zakaz sprzedaży paliw publiczności .

Oficjalne przyznanie się do kryzysu. W czerwcu 2026 roku władze rosyjskie po raz pierwszy przyznały, że nasilone ukraińskie ataki na sektor naftowy spowodowały „tymczasowe komplikacje w dostawach” . W tym samym tygodniu wicepremier Aleksander Nowak publicznie stwierdził, że ukraińskie uderzenia są przyczyną niedoborów paliw .

Dylemat Banku Centralnego

Głęboko ograniczony cykl łagodzenia polityki pieniężnej. 19 czerwca 2026 roku Bank Rosji obniżył kluczową stopę procentową jedynie o 25 punktów bazowych, do 14,25% – mniej niż oczekiwane przez rynek 50 punktów bazowych – powołując się na proinflacyjne ryzyko wynikające z luźnej polityki budżetowej i spadku produkcji paliw . Prezes Elwira Nabiullina zasugerowała, że decydenci „mogą potrzebować pauz”, aby ocenić napływające dane .

„Święta trójca” impasu. Analitycy opisują sytuację banku centralnego jako uwięzionego pomiędzy recesją, inflacją a presją fiskalną – nie może on agresywnie ciąć stóp, by pobudzić wzrost, nie ryzykując rozpalenia na nowo inflacji, a jednocześnie nie może utrzymywać stóp na wysokim poziomie bez pogłębiania recesji . Jak ujął to jeden z ekonomistów z Carnegie Russia Eurasia Center, wpływ na gospodarkę jest dwojaki: utrata około 1% PKB z powodu zmniejszonych mocy przerobowych oraz szersza presja inflacyjna, która zmusza bank centralny do utrzymywania wyższych stóp procentowych na dłużej .

Wewnętrzne skutki gospodarcze

Niedobory paliw i niezadowolenie społeczne. Kryzys dotyka codziennego życia – od dostaw paliw dla rolnictwa po logistykę wojskową – a nastroje społeczne zmieniają się, ponieważ połączenie bólu ekonomicznego i ataków dronów wywiera presję niespotykaną w przypadku poprzednich wstrząsów . W lipcu 2026 roku szacowano, że około 50 milionów ludzi (około 35% populacji Rosji) zostało bezpośrednio dotkniętych ograniczeniami paliwowymi .

Rekordowe deficyty budżetowe. Mimo napływu gotówki z podwyższonych cen ropy (spowodowanych konfliktem na Bliskim Wschodzie), deficyt budżetowy Rosji bije wszelkie rekordy, co sugeruje, że wydatki wojenne i utracone przychody z rafinacji przewyższają zyski z wyższych cen surowca .

Napięcia w łańcuchu dostaw wojskowych. Niedobory paliw duszą również dostawy dla wojska, pogłębiając problemy logistyczne na froncie . „Washington Post” donosi, że Kreml usiłuje reagować na kampanię ataków dronów, która uderza nie tylko w rafinerie, ale także w fabryki broni głęboko w Rosji .

Globalne skutki gospodarcze

Gwałtowny wzrost europejskich marż diesla. Referencyjne europejskie marże diesla osiągnęły rekordowy poziom 60,17–60,77 dolarów premii do baryłki ropy Brent bezpośrednio po ogłoszeniu zakazu eksportu diesla przez Rosję . Amerykańskie kontrakty terminowe na olej napędowy podskoczyły o 11% (do 154 dolarów za baryłkę) po tej informacji .

Ostry globalny niedobór podaży. Globalne zapasy paliw są „niebezpiecznie niskie”, jak podaje Reuters . Zapasy diesla w Europie Północno-Zachodniej spadły o około 20% od początku wojny w Iranie, a cięcia eksportowe Rosji pogłębiają niedobory tego kluczowego paliwa dla świata przemysłowego .

Rynki paliw sygnalizują kryzys niezależnie od ropy. Pomimo stosunkowo spokojnych cen ropy naftowej, rynki benzyny i diesla wskazują na poważne problemy z podażą – to ostrzeżenie, że szok energetyczny jest daleki od zakończenia . Parlament Europejski zwrócił uwagę, że zakłócenia w rosyjskim przetwórstwie przyczyniają się do „znaczącego wzrostu” kosztów paliw dla europejskich konsumentów, który nakłada się na wzrost cen ropy spowodowany konfliktem w Iranie .

Wpływ na Wielką Brytanię i szerszą Europę. Ceny diesla w Wielkiej Brytanii wzrosły o 8 pensów za litr tylko w pierwszym tygodniu lipca 2026 roku, podnosząc średnią do 164,8 pensa za litr, a eksperci ostrzegają przed dalszymi podwyżkami, ponieważ Rosja, drugi co do wielkości eksporter diesla na świecie, wstrzymuje dostawy .

Krótko mówiąc: Rosja znalazła się w stagflacyjnej pułapce własnego autorstwa – straty w rafineriach spowodowane wojną powodują jednoczesny spadek PKB i przyspieszenie inflacji. Reakcja Kremla (kolejne zakazy eksportu) chroni podaż krajową tylko tymczasowo, podczas gdy Bank Centralny nie ma praktycznie żadnego pola manewru. Na arenie globalnej utrata rosyjskiego eksportu diesla i benzyny pogłębia i tak już niepewną sytuację podaży paliw, wysyłając europejskie i amerykańskie marże diesla na rekordowe poziomy.