Europa oszczędza miliardy dzięki energii słonecznej — od początku wojny w Zatoce Perskiej zaoszczędzono 20 mld euro na imporcie gazu

Kiedy w marcu 2026 r. wybuchł konflikt na Bliskim Wschodzie, Europa stanęła w obliczu znajomego zagrożenia: gwałtownego wzrostu cen paliw kopalnych i ryzyka kryzysu energetycznego. Tym razem kontynent miał jednak potężną nową linię obrony – szybko rozwijającą się flotę paneli słonecznych, która od tamtej pory zaoszczędziła miliardy na imporcie gazu i przekroczyła historyczne kamienie milowe w transformacji energetycznej.

Oszczędności od czasu wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie

Wojna rozpoczęła się w marcu 2026 r., a analiza SolarPower Europe (wykorzystująca dane cenowe Rystad Energy) śledzi oszczędności wynikające z zastąpienia energii z gazu energią słoneczną .

W ciągu pierwszych 17 dni sama fotowoltaika zmniejszyła rachunek UE za import gazu o 32%, przynosząc oszczędności przekraczające 110 mln euro dziennie . W całym marcu łączne oszczędności sięgnęły 3,77 mld euro .

W miarę trwania konfliktu i utrzymywania się wysokich cen gazu, skumulowane oszczędności rosły:

• 10 mld euro zaoszczędzone do maja 2026 r.
• 12,8 mld euro zaoszczędzone do czerwca 2026 r.
• 20 mld euro zaoszczędzone na kosztach importu gazu między 1 marca a 15 lipca 2026 r., według najnowszego raportu Euronews

Oszczędności te wynikają z zastąpienia energii z gazu energią słoneczną przy podwyższonych cenach. Referencyjna cena gazu ziemnego TTF (notowana w holenderskim hubie) wzrosła po wybuchu konfliktu o około 20 euro za MWh .

Prognozy na przyszłość obarczone są dużą niepewnością. Jeśli ceny gazu jeszcze wzrosną, SolarPower Europe szacuje, że łączne oszczędności w 2026 r. mogą sięgnąć 67 mld euro, a skumulowane oszczędności do 2030 r. – 170 mld euro w scenariuszu średniego tempa rozwoju . Te prognozy zależą od zmiennych rynków gazu i pochodzą od stowarzyszenia branżowego.

Trzy przełomowe momenty w rozwoju energetyki słonecznej

Jeszcze przed wojną unijna energetyka słoneczna biła rekordy. Trzy kamienie milowe pokazują strukturalną zmianę:

1. Energia słoneczna wyprzedziła węgiel w 2024 r.

W 2024 r. fotowoltaika wygenerowała 11% energii elektrycznej w UE, po raz pierwszy wyprzedzając węgiel (poniżej 10%) – wynika z Europejskiego Przeglądu Energetyki think tanku Ember . Była to część trwającej od dekady transformacji: udział odnawialnych źródeł wzrósł z 34% w 2019 r. do 47% w 2024 r., podczas gdy paliwa kopalne spadły do historycznego minimum 29% .

2. Słońce największym źródłem energii w UE w czerwcu 2025 r.

W czerwcu 2025 r. energia słoneczna wygenerowała 22,1% unijnej energii elektrycznej (45,4 TWh), stając się po raz pierwszy w historii największym pojedynczym źródłem prądu w UE . Wyprzedziła energetykę jądrową (21,6%), wiatrową (15,8%), wodną (14,1%) i gazową (13,8%) . Komisja Europejska odnotowała: „Czerwiec 2025 r. był pierwszym miesiącem w historii, w którym energia słoneczna była głównym źródłem energii elektrycznej w UE, osiągając 22%” . Co najmniej 13 krajów UE odnotowało rekordową miesięczną produkcję z fotowoltaiki – liderami były Holandia (40,5% energii z paneli słonecznych) i Grecja (35,1%) .

3. Wiatr i słońce wyprzedziły paliwa kopalne w 2025 r.

W całym 2025 r. energia wiatrowa i słoneczna wygenerowały 30,1% unijnej energii elektrycznej (841 TWh), podczas gdy wszystkie źródła kopalne – 29,0% (809 TWh) – to pierwszy przypadek, gdy OZE wyprzedziły paliwa kopalne . Sama fotowoltaika wygenerowała rekordowe 369 TWh, o 62 TWh więcej niż w 2024 r., osiągając 13% udziału w miksie energetycznym – wyprzedzając zarówno węgiel, jak i hydroenergię . Moc unijnej fotowoltaiki osiągnęła szacunkowo 406 GW w 2025 r., przekraczając cel 380 GW wyznaczony w unijnej strategii dotyczącej energii słonecznej .

Zmiana strukturalna: dominacja odnawialnych źródeł

W drugim kwartale 2025 r. OZE wygenerowały 54% unijnej energii elektrycznej netto, a energia słoneczna po raz pierwszy wyprzedziła energetykę jądrową . UE dąży do osiągnięcia co najmniej 600 GW mocy słonecznej do 2030 r. .

Oszczędności, jakie przyniosła energia słoneczna podczas wojny na Bliskim Wschodzie, pokazują kluczową korzyść: każda terawatogodzina wyprodukowana z paneli słonecznych zastępuje energię z gazu po zmiennych cenach, izolując europejskie gospodarki przed szokami cenowymi paliw kopalnych. SolarPower Europe zauważa, że 20 mld euro zaoszczędzone do połowy lipca 2026 r. to kapitał, który można by przeznaczyć na nową infrastrukturę OZE – przykładowo około 8 GW dodatkowej mocy słonecznej .

Ważne zastrzeżenie: Wszystkie wartości oszczędności są szacunkami modelowymi SolarPower Europe, opartymi na scenariuszach cen gazu. Rzeczywiste oszczędności zależą od notowań spotowych gazu, które ulegały gwałtownym wahaniom. Kwota 20 mld euro jest najświeższym raportowanym wynikiem , ale oszczędności mogą rosnąć lub maleć wraz ze zmianami na rynku gazu.

Europejska flota słoneczna zamieniła kryzys geopolityczny w demonstrację ekonomicznej opłacalności OZE. Wojna podniosła koszty energii, ale słońce złagodziło cios – a ogólny trend wskazuje, że ta rola będzie tylko rosła.