Niemieccy fizycy uwięzili pojedyncze atomy na ponad dwie godziny. Nowa era komputerów kwantowych?

Innowacja w konstrukcji kriostatu: Pełny dostęp optyczny bez skomplikowanych osłon kriogenicznych

Kluczowym pomysłem projektowym jest to, że wszystkie soczewki obrazujące i lasery pułapkujące znajdują się na zewnątrz szklanej celi i pracują w temperaturze pokojowej w powietrzu. Pozwala to uniknąć konieczności stosowania specjalistycznych, kompatybilnych z próżnią i kriogenicznymi temperaturami obiektywów, które muszą wytrzymywać skurcze termiczne i warunki UHV. Sama cela szklana znajduje się w części komory o temperaturze pokojowej, podczas gdy tylko końcówka kriostatu wewnątrz obudowy próżniowej jest aktywnie chłodzona .

Dzięki temu system zachowuje pełny dostęp optyczny – można stosować standardowe, komercyjne obiektywy o wysokiej aperturze numerycznej – kosztem braku ekranowania atomów przed promieniowaniem ciała doskonale czarnego o temperaturze pokojowej. Autorzy zauważają, że jest to zgodne z przyszłym zastosowaniem ekranowania mikrofalowego w temperaturze pokojowej w eksperymentach ze stanami Rydberga .

Skalowalność w kierunku pozbawionych defektów układów dziesiątek tysięcy atomów

Artykuł wyraźnie stwierdza, że dłuższy czas życia pułapki bezpośrednio umożliwia tworzenie większych, posortowanych układów. Ponieważ czas sortowania skaluje się liniowo z liczbą atomów, a prawdopodobieństwo utrzymania pozbawionego defektów układu maleje wykładniczo wraz z jego rozmiarem, wielogodzinny czas życia próżni daje wystarczająco dużo czasu na złożenie dużych, uporządkowanych konfiguracji. Dzięki pełnemu dostępowi optycznemu umożliwiającemu stosowanie obiektywów o dużym polu widzenia i laserów dużej mocy do tworzenia dużych objętościowo sieci optycznych, autorzy przewidują realistyczną ścieżkę w kierunku pozbawionych defektów układów składających się z kilkudziesięciu tysięcy atomów, a potencjalnie nawet ponad 100 000 atomów .

2. Humboldt-Universität zu Berlin: Hybrydowa pułapka nanofotoniczna wykorzystująca siły powierzchniowe

Naukowcy z Humboldt-Universität zu Berlin (grupa prof. Arno Rauschenbeutela) zaprezentowali hybrydową pułapkę nanofotoniczną dla zimnych atomów cezu. Wyniki opublikowano jako preprint (arXiv:2509.17767, wrzesień 2025), a następnie w czasopiśmie Nature Photonics .

Jak to działa?

• Pułapka wykorzystuje siły powierzchniowe (oddziaływanie Casimira–Poldera plus ładunki elektrostatyczne na powierzchni nanofalowodu) do przyciągania atomów, podczas gdy pojedyncze, przesunięte w stronę niebieską pole zanikające zapewnia odpychanie .
• Zastępuje to standardową dwukolorową (czerwona + niebieska) pułapkę dipolową zwykle wymaganą do pułapkowania atomów w pobliżu światłowodów. Minimum potencjału pułapki znajduje się około 650 nm od powierzchni nanofalowodu, a jego głębokość wynosi około 1 μK .

Kluczowe osiągnięte parametry

• Czas przechowywania atomów: 140(9) ms – dłuższy niż w standardowej dwukolorowej pułapce dipolowej, mimo że hybrydowa pułapka jest znacznie płytsza .
• Czas koherencji Ramseya: 16,8(2) ms – ponad rząd wielkości dłuższy niż w poprzednich pułapkach na falowodach nanofotonicznych, ponieważ atomy większość czasu spędzają w obszarach o słabym oświetleniu, co redukuje dekoherencję spowodowaną różnicowym przesunięciem światła .

Znaczenie

Praca pokazuje, że siły powierzchniowe, zwykle uważane za uciążliwość, którą należy minimalizować, mogą być wykorzystane jako przydatne narzędzie do pułapkowania. Upraszcza to wymagania optyczne (potrzebnych jest mniej wiązek laserowych) i dramatycznie poprawia koherencję, co jest obiecujące dla pamięci kwantowych, węzłów sieci kwantowych i innych nanofotonicznych urządzeń kwantowych .