Jak ukraińskie drony paraliżują rosyjski przemysł rafineryjny

Rafinerie Gazprom Neftekhim Salavat i Afipsky

• Gazprom Neftekhim Salavat (Baszkiria): Jeden z największych rosyjskich kompleksów petrochemicznych i rafineryjnych, położony ponad 1300 km od Ukrainy. Został trafiony dronami 18 września 2025 roku, co spowodowało pożar jednostki destylacji ropy naftowej ELOU-AVT-4 . Drugi atak uderzył w ten sam obiekt niecały tydzień później, 24 września, a źródła donosiły o pochłonięciu przez ogień „znaczącej jednostki” . Kolejny atak miał miejsce w lipcu 2026 roku .
• Rafineria Afipsky (Kraj Krasnodarski): Południoworosyjska rafineria zaopatrująca w paliwo rosyjskie wojsko . Była atakowana wielokrotnie – udokumentowano co najmniej sześć pożarów spowodowanych dronami między sierpniem 2025 a czerwcem 2026 roku . Za każdym razem lokalne władze informowały o ugaszeniu pożarów i pewnych uszkodzeniach sprzętu . Skumulowany efekt przyczynił się do regionalnych niedoborów paliwa .

Sytuacja na rynku paliw w Rosji

• Niedobory paliw stały się faktem: BBC Verify i BBC Russian podały, że do października 2025 roku trafiono około 21 z 38 głównych rosyjskich rafinerii, co doprowadziło do niedoborów paliw i wzrostu cen w wielu regionach Rosji .
• Paradoksalny wzrost eksportu: Redukcja krajowych mocy rafineryjnych oznaczała, że Rosja miała więcej nieprzerobionej ropy na eksport. Rosja zwiększyła eksport ropy z portów zachodnich do prawie 2 mln baryłek dziennie w sierpniu 2025 roku – o około 200 tys. baryłek dziennie więcej niż wcześniejsze prognozy . Bloomberg opisał to jako „napędzany ukraińskimi atakami dronów wzrost eksportu rosyjskiej ropy” .
• Kryzys przyznany: Do czerwca 2026 roku rosyjski rząd po raz pierwszy przyznał, że ataki powietrzne doprowadziły do „tymczasowych komplikacji w dostawach” . Wicepremier Aleksander Nowak przyznał, że wydobycie ropy spada, ponieważ rafinerie przechodzą nieplanowane naprawy .

Reakcje polityki rządowej

Moskwa wprowadziła szereg ograniczeń eksportu paliw i działań importowych w bezpośredniej odpowiedzi na wywołany przez drony kryzys podaży:

Podsumowanie

Ataki dronów okazały się strategicznie skuteczne: nie załamały one całkowicie rosyjskiego przerobu ropy (spadek tylko o około 3% w 2025 roku dzięki rezerwowym mocom ), ale wielokrotnie trafiały w kluczowe rafinerie, wymuszały nieplanowane przestoje, powodowały lokalne niedobory paliw i skoki cen oraz zmuszały Moskwę do wprowadzania coraz szerszych zakazów eksportu benzyny, oleju napędowego i paliwa lotniczego – co doprowadziło do bezprecedensowego kroku, jakim był import paliw w połowie 2026 roku . IEA spodziewa się, że ograniczenie przerobu rosyjskich rafinerii utrzyma się do połowy 2026 roku .