Przełom w Unii Europejskiej: energia słoneczna dostarczyła rekordowe 25% energii elektrycznej w czerwcu 2026 roku

Uwaga: Analitycy branżowi wskazują na możliwe lekkie spowolnienie przyrostu nowych instalacji w 2026 r. (spadek o ok. 2% do ok. 68,5 GW), w związku z przesunięciem priorytetów z samej rozbudowy na rentowność projektów i integrację z siecią .

Wyzwania sieciowe i magazynowanie energii

Dynamiczny rozwój fotowoltaiki stworzył poważne obciążenie dla unijnego systemu elektroenergetycznego:

• Przeciążenia sieci i konieczność wyłączania – infrastruktura sieciowa nie nadąża za rozwojem mocy wytwórczych. Operatorzy coraz częściej zmuszeni są wyłączać dostawy energii słonecznej w godzinach południowego szczytu, ponieważ sieć nie jest w stanie odebrać nadmiaru energii . Europa zmierza w stronę rekordowej ilości marnowanej energii słonecznej .
• Ujemne ceny energii – nadmiar południowej produkcji powoduje spadek cen na rynku dnia następnego do blisko zera lub wartości ujemnych. W pierwszej połowie 2026 roku odnotowano bardzo wiele godzin z ceną bliską 0 €/MWh . Liczba godzin z ujemnymi cenami w szczycie południowym wzrosła wykładniczo .
• Spadek dochodów producentów – efekt kanibalizacji cenowej obniża przychody z projektów odnawialnych, co utrudnia rentowność samodzielnych farm słonecznych bez magazynów energii lub umów PPA .
• Opóźnienia w rozwoju magazynów – UE dysponuje obecnie 55 GW mocy magazynowania, ale potrzebuje 200 GW do 2030 roku . 26 czerwca 2026 r. ministrowie energii UE podpisali pierwsze w historii trójstronne porozumienie na rzecz zwiększenia magazynowania, a 22 państwa członkowskie zobowiązały się do dodania 30-35 GW nowej mocy do 2028 roku . Jednak biurokracja, uzależnienie od chińskich dostawców baterii i nieodpowiednie regulacje rynkowe nadal spowalniają rozwój magazynów .
• Opóźnienia w rozwoju sieci i elastyczności – Europejskie Obserwatorium Neutralności Klimatycznej ostrzega, że rozbudowa sieci, magazyny i elastyczność popytu nie nadążają za wzrostem OZE . Główne projekty przesyłowe wymagają od planowania do uruchomienia nawet kilkunastu lat .

Jak wiatr i słońce zmieniły unijny miks energetyczny od 2025 roku?

• Przełom w produkcji energii – w 2025 roku po raz pierwszy w historii UE wiatr i słońce wyprodukowały więcej energii elektrycznej niż paliwa kopalne . Łącznie dostarczyły rekordowe 30% unijnej energii w 2025 roku, wypierając węgiel i gaz .
• Słońce wyprzedziło węgiel i hydroenergię – w 2025 roku sama fotowoltaika wygenerowała 13% energii elektrycznej w UE, więcej niż węgiel i hydroenergia . Wzrost rok do roku wyniósł 62 TWh (+20,1%) – to absolutny rekord .
• OZE blisko połowy produkcji – w pierwszym kwartale 2026 roku odnawialne źródła energii stanowiły 45,5% unijnej produkcji energii elektrycznej, wobec 42,7% w pierwszym kwartale 2025 roku – największym pojedynczym źródłem była energia wiatrowa .
• Trwała zmiana struktury – Komisja Europejska i think tank Ember podkreślają, że przełom z lat 2025-2026 ma trwały charakter: wzrost produkcji słonecznej przekracza 20% od czterech lat, a wiatr i słońce strukturalnie zastąpiły paliwa kopalne w całorocznej produkcji, nie tylko w miesiącach letnich .