UE: Meta naruszyła prawo przez uzależniający design Facebooka i Instagrama

Komisja uznała, że Meta nie przeprowadziła odpowiedniej oceny ryzyka wymaganej przez art. 34 DSA ani nie wdrożyła wystarczających środków zaradczych przewidzianych w art. 35 DSA ^ED.

Wymagane środki naprawcze

Na razie Komisja nie wydała wiążącej decyzji końcowej. Meta ma prawo ustosunkować się do wstępnych ustaleń, zanim Komisja przyjmie formalną decyzję o naruszeniu ^DE. Jeśli naruszenie zostanie potwierdzone, Meta będzie zobowiązana do:

• modyfikacji lub wyłączenia wskazanych mechanizmów uzależniającego designu na Facebooku i Instagramie dla użytkowników w UE ^EB;
• przedstawienia szczegółowego planu działania pokazującego, w jaki sposób dostosuje swoje platformy do wymogów prawa, w tym zaktualizowane oceny ryzyka i środki zaradcze ^ED.

Odrębne postępowanie w Irlandii i wyzwanie prawne Meta

Niezależnie od działań Komisji Europejskiej, 5 maja 2026 r. irlandzki regulator mediów – Coimisiún na Meán – wszczął dwa formalne dochodzenia w sprawie Meta, dotyczące tego, czy Facebook i Instagram uniemożliwiają użytkownikom sprawowanie rzeczywistej kontroli nad wyświetlanymi im treściami ^RB. 13 lipca 2026 r. Meta wniosła do irlandzkiego High Court pozew, domagając się wstrzymania tych dochodzeń, argumentując, że decyzja regulatora o ich wszczęciu była proceduralnie lub prawnie wadliwa ^I. Jest to odrębne postępowanie od działań Komisji Europejskiej, ale oba dotyczą tych samych zobowiązań wynikających z DSA w zakresie przejrzystości algorytmów i wyboru dla użytkownika ^RI.

Potencjalne kary

Zgodnie z DSA, Komisja może nałożyć na platformę karę w wysokości do 6% jej globalnego rocznego obrotu za nieprzestrzeganie ostatecznej decyzji ^BE. Dla Meta, której globalny przychód w 2025 r. wyniósł ok. 170 mld dolarów, maksymalna kara mogłaby sięgnąć około 10 mld dolarów. W doniesieniach medialnych pojawia się określenie „kary w wysokości miliardów euro”, a analitycy traktują to jako istotne ryzyko finansowe dla spółki ^EBE. Komisja może również nakładać okresowe kary pieniężne w wysokości do 5% średniego dziennego globalnego obrotu za każdy dzień nieprzestrzegania przepisów w okresie naprawczym ^E.

Szerszy kontekst regulacyjny w UE

• Akt o rynkach cyfrowych (DMA) – Meta jest już uznana za „strażnika dostępu” na mocy DMA w odniesieniu do Facebooka i Instagrama. DMA nakłada odrębne obowiązki w zakresie faworyzowania własnych usług, łączenia danych i interoperacyjności. Sprawa dotycząca uzależniającego designu jest prowadzona na podstawie DSA, ale oba akty działają równolegle i mogą prowadzić do odrębnych działań egzekucyjnych ^E.

• Akt o uczciwości cyfrowej (DFA) – Komisja w swoim programie prac na 2026 r. zapowiedziała inicjatywę legislacyjną na IV kwartał 2026 r. pod nazwą Digital Fairness Act (Akt o uczciwości cyfrowej, DFA) ^E. DFA ma bezpośrednio celować w uzależniający design, zwodniczy design (dark patterns) i nieuczciwą personalizację – luki, które nie zostały w pełni objęte DSA ^EDA. Konsultacje publiczne trwały w 2025 r. Nowe przepisy miałyby stanowić trzeci filar unijnej regulacji rynku cyfrowego, obok DSA i DMA, zamykając luki w prawie konsumenckim ^EDA.