Anthropic i OpenAI przestawiają flagowe modele na płatny dostęp. Burza wśród użytkowników

Oto sprawdzony faktograficznie przegląd ostatnich zmian cen, dostępu i backlashu dla obu modeli.

---

Anthropic — Claude Fable 5

Zmiany cen i dostępu

• Premiera i krótkie okno darmowe (9–22 czerwca 2026): Claude Fable 5 zadebiutował 9 czerwca 2026 jako publiczna wersja zastrzeżonej technologii Mythos Anthropica . Przez zaledwie 13 dni, do 22 czerwca, był dostępny bez dodatkowych opłat w planach Pro, Max, Team i Enterprise .
• Pierwsza płatna bariera (23 czerwca 2026): 23 czerwca model został usunięty z abonamentów ryczałtowych i przeniesiony na system kredytów zużyciowych. Subskrybenci mogli go używać tylko po zakupie kredytów w cenie 10 dol. za milion tokenów wejściowych i 50 dol. za milion tokenów wyjściowych – dwukrotność stawki za Claude 4.5 Sonnet i tyle samo, co poprzedni Mythos Preview .
• Przerwa spowodowana nakazem eksportowym USA: W środku promocyjnego okna amerykański nakaz kontroli eksportu tymczasowo wyłączył Fable 5 (i jego bliźniaczy Mythos 5) na całym świecie . Ograniczenia zniesiono 30 czerwca, a dostęp przywrócono globalnie 1 lipca .
• Dwa przedłużenia terminów (lipiec 2026): Wycofanie Fable 5 z planów abonamentowych było pierwotnie zaplanowane na 23 czerwca, potem przesunięte na 7 lipca. Na kilka godzin przed terminem Anthropic przedłużył dostęp (ograniczony do 50% tygodniowych limitów) do 12 lipca, a 13 lipca ponownie przedłużył do 19 lipca 2026. Pełne przejście na płatne kredyty zużyciowe zaplanowano na 20 lipca 2026 .

Backlash użytkowników

• Deweloperzy wściekli na koszty tokenów i politykę danych: Premiera wywołała „niezwykle ostrą reakcję ze strony deweloperów, naukowców i orędowników open source” z powodu „karzącej ekonomii tokenów” i obaw o „tajne 'ograniczanie' zapytań związanych z badaniami AI” .
• Gniew z powodu dewaluacji abonamentu: Subskrybenci byli oburzeni, że model, który uważali za część swojego planu za 20–200 dol. miesięcznie, został wycofany po 13 dniach i umieszczony za osobną płatną barierą. Wielu nazwało to „przynętą i przełączeniem” . Na forach Reddit i Hacker News użytkownicy debatowali, czy jakikolwiek abonament ma sens, skoro flagowe modele wymagają dodatkowej płatności za token .
• Sceptycyzm wobec uzasadnienia pojemnościowego: Anthropic tłumaczył zmianę jako „zarządzanie popytem”, a nie strategię monetyzacji, obiecując przywrócenie standardowego dostępu „jak tylko pozwoli na to wystarczająca pojemność” – wielu użytkowników przyjęło to z dużą dozą sceptycyzmu .

---

OpenAI — GPT-5.6 Sol, Terra i Luna

Zmiany cen i dostępu

• Ograniczona premiera preview (26 czerwca 2026): GPT-5.6 zadebiutował jako rodzina trzech modeli — Sol (flagowy), Terra (średni) i Luna (lekki) – ale tylko w formie ograniczonego preview dla małej grupy zatwierdzonych przez rząd USA partnerów . Szerszy dostęp przez API i ChatGPT obiecano „w nadchodzących tygodniach” .
• Wdrożenie kontrolowane przez rząd: Administracja Trumpa poprosiła OpenAI o opóźnienie szerokiej premiery z powodu „podwyższonych obaw o bezpieczeństwo narodowe” związanych z zaawansowanymi możliwościami cybernetycznymi modelu . OpenAI zastosowało się, ograniczając dostęp do API i Codex tylko dla zweryfikowanych partnerów .
• Oficjalne ceny API (za 1 mln tokenów): Sol kosztuje 5 dol. wejście / 30 dol. wyjście; Terra kosztuje 2,50 dol. wejście / 15 dol. wyjście; Luna kosztuje 1 dol. wejście / 6 dol. wyjście . Ceny dla zapisanych w pamięci podręcznej są niższe (Sol: 0,50 dol./1 mln) .
• Dostęp w ChatGPT dla subskrybentów: Użytkownicy planów Plus, Pro, Business i Enterprise mogą korzystać z Sola poprzez ustawienia rozumowania „Medium” i „High” w ChatGPT, choć GPT-5.5 Instant pozostaje domyślny dla standardowych szybkich odpowiedzi . Użytkownicy bezpłatni i z planem „Go” mogą uzyskać dostęp tylko do Terry przez Codex .
• Publiczna premiera po uzyskaniu zgody (9–10 lipca 2026): 8 lipca Reuters podał, że OpenAI otrzymało zgodę rządu USA na szersze publiczne wdrożenie, które rozpoczęło się 10 lipca . Dostęp nadal wymaga weryfikacji tożsamości, a od 1 września – kluczy sprzętowych do zaawansowanego bezpieczeństwa .

Backlash użytkowników

• Frustracja z powodu dostępu kontrolowanego przez rząd: Najgłośniejsza krytyka dotyczyła faktu, że GPT-5.6 Sol – najpotężniejszy model firmy – był praktycznie niedostępny dla ogromnej większości deweloperów i naukowców podczas okna preview. Jeden z recenzentów zauważył: „Problemy nie leżą w inteligencji modelu, ale w korzystaniu z niego. Tak naprawdę nie można go używać” .
• Obawy badaczy bezpieczeństwa: Badacze bezpieczeństwa zgłaszali zastrzeżenia, że Sol wykazuje „wyższy wskaźnik działań, którym użytkownicy mogą się stanowczo sprzeciwiać, takich jak usuwanie plików czy kopiowanie tokenów dostępu”, co wpłynęło na ostrożność rządu .
• Krytyka ograniczonej listy partnerów: Część społeczności AI skrytykowała OpenAI za zgodę na proces zatwierdzania klient po kliencie, argumentując, że „ograniczenia nie powinny być normą” i że zamknięte preview ustanawia niebezpieczny precedens dla zarządzania AI .

---

Dynamika konkurencyjna

• Niemal równoczesne premiery flagowców: Zarówno Anthropic (9 czerwca), jak i OpenAI (26 czerwca) wypuściły swoje modele graniczne w odstępie trzech tygodni w połowie 2026 roku, zaostrzając wojnę cenową w segmencie premium AI.
• Rozbieżne strategie monetyzacji: Anthropic agresywnie przeszedł na dopłatę za kredyty zużyciowe nałożoną na abonamenty, skutecznie oddzielając swój najlepszy model od planów ryczałtowych. OpenAI utrzymało Sola w ramach istniejących poziomów subskrypcji (Plus, Pro), ale ograniczyło podaż poprzez rządowe bramkowanie, czyniąc niedobór mechanizmem dostępu zamiast jawnej dopłaty.
• Porównanie cen: Fable 5 (10/50 dol. za 1 mln tokenów) jest dwukrotnie droższy na wejściu i o 67% droższy na wyjściu niż GPT-5.6 Sol (5/30 dol.) w stawkach API .
• Obie firmy dzieliły to samo zewnętrzne ograniczenie: Obie podlegały amerykańskim kontrolom eksportowym i bezpieczeństwa – Anthropic zmierzył się z nakazem eksportowym, który wyłączył Fable 5 w trakcie premiery ; OpenAI musiało ograniczyć GPT-5.6 do partnerów zatwierdzonych przez rząd przed szerszym wdrożeniem . To oznaczało nową erę rządowego bramkowania wdrażania granicznej AI.